Als er één nationaal gerecht in Nederland is, is het wel een bord stamppot. En niet alleen in de winter, want stamppot leent zich goed voor variatie en verschillende seizoenen. Maar hoeveel maak je per persoon?

Met deze kooktips schat je makkelijk in wat je voorschotelt. Want hoeveel aardappelen gebruik je in een stamppot? Natuurlijk, er zijn grote en kleine eters, maar toch wil je graag weten hoeveel aardappelen je moet inslaan en of die ene zak boerenkool genoeg is. Laten we bij het begin beginnen: de aardappels.

Voor een goede stamppot kies je voor kruimige of extra kruimige aardappelen. Check nog even de beste soorten aardappelen voor stamppot.

Hoeveel Aardappelen Heb Je Nodig?

Krijg je visite? Mik dan op 250 gram ongekookte aardappelen per persoon. Dit is het gemiddelde voor een volwassene. Gebruik voor een grotere eter 300 gram aardappelen. Voor een kleine eter zet je in op 200 gram. Een kind is vaak met 125 tot 150 gram aardappelen al tevreden. Houd je toch over? Zo bewaar je stamppot restjes.

Houd er rekening mee dat een gemiddelde volwassene 400 tot 500 gram bereide stamppot eet en je zit veilig. De kleine eter is blij met 375 gram, de grote eter eet zijn bord met 550 gram stamppot tevreden leeg.

Traditionele stamppot gaat met de tijd mee. Hollandse ‘piepers’ zijn allang niet meer de enige basis voor een rijke stamppot. Varieer bijvoorbeeld eens met zoete aardappels, verrassend en erg lekker. Zin in meer variatie? Ook bloemkool, koolraap, pompoen en knolselderij doen het goed als vervanger van de aardappel.

Aardappels Koken: Tips en Trucs

We leggen je het principe van aardappels koken stap voor stap uit:

Aardappel Voorbereiden:

  • Reken voor volwassenen op ongeveer 200 gram aardappels per persoon.
  • Schil de aardappels. Of boen ze schoon, zodat je ze in de schil kunt koken.
  • Snijd ze (indien nodig) in gelijke parten. Tip: om zoveel mogelijk vitamines te behouden, is het 't beste om zo min mogelijk te snijden.
  • Tip: zijn je aardappels of aardappelparten verschillend van grootte?

Aardappels Koken:

  1. Breng de aardappels met water en deksel op de pan aan de kook.
    • Bloemige aardappels hebben aan 1 tot 2 cm water genoeg (meer is echt niet nodig!). Zo stoom je ze bijna gaar.
    • Vastkokers mogen in ruimer water gaar koken.
  2. Voeg zodra het water kookt, ruim zout toe. Wees, net als bij het koken van macaroni, niet te zuinig. 'n snufje zout doet weinig tot niets voor de smaak van de aardappels.
  3. Let op: wanneer aardappels precies gaar zijn, verschilt per soort, formaat en smaak - de één houdt van een stevige bite, de ander van een prak-waardig aardappeltje.
    • Aardappelen in zijn geheel moeten over het algemeen 18 tot 20 minuten koken voor ze gaar zijn.
    • Aardappel in stukken kook je zo'n 10-15 minuten.
    • Kruimige aardappelen zijn in 15-20 minuten gaar.
    • Extra kruimige aardappels (lekker voor stamppot en puree) kook je in zo'n 10 minuten gaar.

Hoe Weet Je of de Aardappels Gaar Zijn?

Prik met een vork of mes in de aardappel.

  • Gaat dit makkelijk? dan zijn de aardappels klaar.
  • Gaat dit moeizaam? Doe er dan een minuutje op de wekker bij en prik weer.

Zijn de aardappels naar jouw idee gaar? Giet ze af en laat een minuut of 5 uitwasemen voor je ze serveert.

Hoe Lang Zoete Aardappels Koken?

  • Zoete aardappels koken duurt 10 tot 20 minuten, afhankelijk van de grootte. Dat is iets langer dan een normale aardappel.
  • Zoete-aardappel in grote stukken kook je in 15 tot 20 minuten gaar.
  • Zoete-aardappel in kleine blokjes kook in 10 tot 15 minuten gaar.

Dit werkt hetzelfde voor een zoete-aardappel als voor een Hollandse pieper: prik erin met een vork of mes.

Aardappels uit de Oven

De allerlekkerste aardappels uit de oven zijn groot en kruimig, en rooster je zo - met jas en al. Het duurt misschien wat langer dan aardappels koken, maar aardappels in de oven laten garen is eigenlijk veel makkelijker (en lekker!).

Wil je ze extra - éxtra - lekker maken? Jamie Oliver deelt hier dé truc voor perfect geroosterde aardappels uit de oven.

Aardappels Pureren en Stampen

Een andere beproefde methode om aardappels te verwerken na het koken: pureren of stampen. En ze eventueel te mixen met groenten voor een ouderwetse Hollandse stamppot (andijvie! boerenkool! hutspot!).

Hoe Maak Je (De Perfecte) Puree?

'n Zijdezachte puree maken is niet moeilijk, als je de 3 belangrijkste trucjes kent:

  • Gebruik de juiste aardappel: een kruimige. Bintje, première, doré of eigenheimer-aardappel zijn de meest voorkomende kruimige soorten.
  • Kook ze in niet teveel water (zie de aardappel-kooktips hierboven).
  • Zorg dat de melk en/of boter warm zijn voor je ze aan de afgegoten aardappels toevoegt.

Hoe Maak Je Smeuïge Stamppot?

Voor een mooie stamppot geldt hetzelfde:

  • Kies een kruimige of extra kruimige aardappel.
  • Zorg dat de stukken gelijk van grootte zijn voor een gelijke garing.
  • Kook in 1 tot 2 cm water, zodat de aardappel tot de helft onder water staat.
  • Vang bij het afgieten wat kookvocht op om later eventueel toe te voegen voor extra smeuïgheid.
  • Stamp met een handstamper (en niet met de keukenmachine: dan krijg je puree).

Meer Maken Met Aardappels?

Wat dacht je van een klassieke aardappelgratin? Of een Spaanse tortilla (aardappelomelet)? Je kunt er zelfs lasagne van maken! De mogelijkheden zijn eindeloos.

Portiegrootte Avondmaaltijd

Een avondmaaltijd kan in verschillende soorten en maten. Er is zo ontzettend veel keuze en gerechten uit de hele wereld verschijnen ook bij ons in Nederland op tafel. Daardoor is het soms wat lastig in te schatten wat nu precies een normale portie avondmaaltijd is. En als je wat op je lijn wilt letten kan het zeker de moeite lonen om eens bewust naar de warme maaltijd te kijken.

Vandaar deze blog om hier wat duidelijkheid over te geven. Om te beginnen pakken we de schijf van vijf erbij, een handige tool om te bepalen hoeveel jij per voedingsgroep nodig hebt!

Zoals je hierboven kan lezen zou een avondmaaltijd bestaan uit een portie groente + aardappelen, volkoren pasta of rijst en een portie vlees, peulvruchten of een vleesvervanger. Maar wat moet je doen als je een pasta maakt voor 4 personen of hoe schat je de juiste portie in als je burrito’s eet of een stamppot maakt? Of stel het is je cheatday en vanavond eten jullie patat, wat is dan een verantwoorde portie?

Als je een klassiek AVG-tje (aardappels-groente-vlees) eet dan zijn de hoeveelheden vrij duidelijk, namelijk 200 gram aardappels (4 stuks) met 250 gram groente (5 opscheplepels) en 1 stukje vlees van ongeveer 100 gram.

Wil je een beetje op de lijn letten kan ik me voorstellen dat je wat minder aardappels, pasta of rijst neemt zoals hier op de foto. Dit is een ook een mooi voorbeeld van de indeling van een bord: de helft is met groente en de andere helft zijn de koolhydraten (pasta in dit geval) met vlees. Of dit ook 250 gram groente is, is wat lastig in te schatten.

Bij de bereiding van de spaghetti telt ook de ui, tomaten, knoflook, prei en champignons mee in de totale hoeveelheid groenten. Daarnaast is het bij een pasta heerlijk om een salade of rauwkost bij te eten. Let tijdens het koken op de hoeveelheid pasta, dit verdubbelt namelijk!

Een stamppot is ook een samengestelde maaltijd, alle ingrediënten zijn immers al door elkaar gehusseld. De ene keer zitten de spekjes er ook al door en in dit geval was er een stukje rookworst van 100 gram bij. Van te voren kun je berekenen hoeveel aardappelen en groenten te nodig hebt voor het aantal personen die mee eten. Voorbeeld: 3 aardappelen en 200 gram zuurkool per persoon. Een andere tip bij dit soort gerechten is het tellen van opscheplepels stamppot. Ik reken altijd 4 opscheplepels voor mijzelf.

Je kunt ook je bord wegen op een keukenweegschaal. Zet hem dan met een leeg bord eerst op nul. Bij dit gerecht is de burrito (de wrap) de vervanger van de aardappel, pasta of rijst. Voor een normale portie kun je denken aan 1 grote wrap van 60 gram of 2 kleintjes van 30 gram met inhoud. Een van mijn favorieten!

Een patatje met een kroket. In dit geval is de patat in plaats van de aardappelen en één kroket is dezelfde portie als 1 kipfilet of gehaktbal. Dat de patat al in een bakje zit is eigenlijk best handig wat dat is ook een normale portie. Wanneer je als gezin een zak patat besteld is het weer wat lastiger in te schatten, denk dan aan een klein bordje. Wat hier mist zijn de groenten, en dat is zonde.

We krijgen vaak de vraag of de hoeveelheden die in het weekmenu staan aangegeven gekookt of ongekookt zijn. In het weekmenu staat namelijk altijd precies aangegeven hoeveel aardappels, rijst of pasta je mag hebben bij de maaltijd. In de weekmenu’s noemen we altijd het ongekookte gewicht van de producten. Dus als er bijvoorbeeld staat dat je 150 gr aardappels mag, dan gaat dit om het ongekookte gewicht. Eigenlijk is dit heel logisch.

Het is makkelijker om iets af te wegen voordat je het gaat koken dan daarna. Na het koken kun je de aardappels niet meer terug stoppen in de zak als je teveel gekookt hebt. Heb je het al gekookt en wil je het daarna alsnog afwegen? Zo simpel is het!

Voor overige maaltijden reken ik voor mezelf ca. 3 en voor de kinderen 2 per persoon, behalve als ze gebakken worden dan wat extra. Gekookte aardappelen zijn niet favoriet.

Voor 2 volwassenen en 2 kinderen : Voor gekookte aardappeltjes koop ik altijd een kilootje bij AH. Als we gebakken piepers eten zijn het 2 zakjes van Celavita, in wisselende vorm.

Ik kijk in de pan en zie dan of ik genoeg aardappels geschild heb. Een klein pannetje voor gekookte aardappels en een grote pan voor de stamppot.

Ik schat dat we hier met 2 volwassenen en 2 kinderen ongeveer een kilo per keer wegwerken, waarij aangemerkt moet worden dat de kinderen kleine eters zijn. Bij 1 aardappel per persoon, zoals hierboven werd genoemd, kan ik me overigens niks voorstellen.

Ik ben blijkbaar een van de weinigen die weegt. Hoeveel ik afweeg hangt dan weer af van wat het wordt (gekookt, gebakken, stamppot), hoe groot de trek is en hoe handig het is als er iets overblijft voor in de vriezer.

Ik hanteer 1100 gram voor twee volwassenen en twee pubers (pubers zijn trouwens van volwassen lengte inmiddels). Als ik zeker wil zijn dat er geen kliekjes overblijven, dan weeg ik na het schillen. Meestal schil ik wel een overmaat, want vaak is het wel handig als er een kliekje overblijft. Ergens in de week is er namelijk altijd wel een moment dat dat goed uitkomt als iemand op een ander tijdstip wil weten.

Als ik stamppot eet koop ik een zakje stamppot aardappelen en wil ik ze bakken koop ik een zakje opbakaardappeltjes of schijfjes. 1 zak voor 2 volwassenen en 2 kleine kinderen. Maar wij zijn geen grote aardappeleters. En voor stamppot schil ik er meestal 4 of 5 meer, hangt er een beetje vanaf hoe groot ze zijn.

Ik kook aardappelen altijd in dezelfde pan en weet hoe vol die ongeveer moet zijn. Eten we stampot dan schil ik er iets meer. Ik schat dat wij (2 volw. en 1 puberzoon) ongeveer 1 kilo ongeschild eten per keer. Ik koop nl altijd 3 kilo zakken en daar kunnen we 3x van eten. We zijn niet van die ontzettende aardappeleters, 3x in de week is echt max bij ons.

Want voor stamppot gebruik ik andere aardappelen als voor gewone gekookte aardappelen en voor gebakken aardappelen gebruik ik ook weer andere. Of paarse aardappelen (doen het leuk in de zuurkoolstamp)elke soort smaakt toch ook echt anders.

Wij hebben altijd 'iets kruimige' aardappels dus die kan ik koken en stampen. Als ik gebakken aardappeltjes wil eten haal ik altijd gewoon 2 zakken van die dingen. Wij eten nooit gebakken aardappeltjes van ongeschilde aardappelen, we hebben ook nooit wat over (en kruimige aardappelen die je over hebt kun je ook niet opbakken).

Als basisregel geldt: een gemiddelde volwassene eet ongeveer 200-250 gram rauwe aardappelen per maaltijd. Dit is het uitgangspunt voor een normale eetlust en een maaltijd waarbij aardappelen als bijgerecht dienen.

Je kunt namelijk niet zomaar voor iedereen dezelfde hoeveelheid rekenen. Een volwassen man met een actieve levensstijl eet al snel 300 gram, terwijl kinderen meestal genoeg hebben aan 100-150 gram. Ook hangt het af van wat er verder op tafel komt. Is het een uitgebreid diner met meerdere bijgerechten?

Voor gekookte aardappelen als bijgerecht reken je 200-250 gram rauwe aardappelen per volwassene. Ze worden na het koken niet veel lichter of zwaarder, dus deze hoeveelheid blijft vrij constant.

Voor gebakken aardappelen kun je iets meer rekenen: 250-300 gram per persoon. Waarom? Ze krimpen een beetje tijdens het bakken en zijn vaak zo lekker dat mensen er meer van eten.

Voor een romige puree heb je ongeveer 250 gram rauwe aardappelen per persoon nodig. Bij stamppot reken je 200-250 gram aardappelen per persoon, plus nog ongeveer 150 gram groenten.

Heb je vrienden die altijd voor een tweede portie gaan? Reken dan 300-350 gram per persoon. Voor mensen met een kleine eetlust is 150-200 gram vaak voldoende.

Bij een feestelijk diner met meerdere gangen kun je de hoeveelheid aardappelen wat verminderen. Mensen eten van alles een beetje, dus 150-200 gram per persoon is dan vaak genoeg.

Stel, je kookt voor 4 volwassenen een doordeweekse maaltijd met gebakken aardappelen. Dan reken je 4 x 250 gram = 1 kilo aardappelen. Maar misschien heb je een grote eter erbij, dan voeg je voor die persoon 50-100 gram extra toe.

Als je regelmatig kookt, is het super handig om recepten en hoeveelheden bij te houden. Toch te veel gekookt? Geen probleem! Bewaar overgebleven aardappelen in een luchtdichte verpakking in de koelkast. Zo blijven ze 2-3 dagen goed.

Een gemiddelde volwassene eet ongeveer 200-250 gram rauwe aardappelen per maaltijd als bijgerecht. Begin met 200-250 gram als basis per volwassene. Pas dit aan: meer voor grote eters (300-350g), minder voor kleine eters (150-200g), en 100-150g voor kinderen.

Voor grote eters kun je 300-350 gram per persoon rekenen. Het is altijd beter om iets te veel dan te weinig te hebben.

Portiegrootte van Rijst, Pasta en Aardappelen

Het is belangrijk om te weten hoeveel gram een portie weegt, zodat je een gezond en gebalanceerd dieet kunt volgen.

Rijst

  • Een standaard portie droge rijst is meestal 75 gram per persoon.
  • 75 gram droge rijst levert ongeveer 225 gram gekookte rijst op, afhankelijk van het type rijst en de kookmethode. Dit komt neer op ongeveer 1/2 kopje gekookte rijst.

Pasta

  • Een standaard portie droge pasta is meestal 75 gram per persoon.
  • 75 gram droge pasta levert meestal ongeveer 150 gram gekookte pasta op, wat gelijkstaat aan ongeveer 2/3 kopje gekookte pasta.

Aardappelen

  • Een standaard portie aardappelen is meestal 100 gram in de droge staat.
  • 100 gram aardappelen levert meestal ongeveer 200 gram gekookte aardappelen op. Aardappelen zetten uit tijdens het koken, waardoor de hoeveelheid aanzienlijk toeneemt.

Wanneer je je dieet volgt, is het essentieel om te weten wat een portie is en hoeveel gram een portie precies is. Het kennen van de portiegroottes van je favoriete voedingsmiddelen helpt je niet alleen om de juiste hoeveelheden te eten, maar ook om gezond te blijven.

Zijn Aardappels Gezond?

Ben jij bewust bezig met gezonde voeding? Dan is het belangrijk om gevarieerde maaltijden samen te stellen, die rijk zijn aan eiwitten, gezonde vetten en complexe koolhydraten. In de Nederlandse keuken gebruiken we vaak aardappelen. Stamppot of een AVG’tje staat in veel huishoudens op tafel. Maar zijn aardappels gezond?

Ja, aardappels zijn een gezonde keuze, mits ze op de juiste manier worden bereid en gegeten. Ze bevatten essentiële voedingsstoffen zoals vitamine C, B-vitamines, kalium en vezels.

Het is echter belangrijk om aardappels op de juiste manier in je gerechten te verwerken en te eten. Bak jij ze in veel vet en eet je aardappeltjes met een flinke klodder mayonaise? Dan wordt je maaltijd direct een stuk minder gezond, omdat je er veel verzadigde vetten aan toevoegt. Ook krijg je op deze manier ineens veel meer calorieën binnen. Wist je dat je beter de schil om de aardappelen kunt laten zitten. In de schil zitten namelijk veel voedingsvezels.

Hoeveel Koolhydraten Zitten Er in Aardappels?

Gemiddeld bevat een grote aardappel ongeveer 20 gram koolhydraten. Deze koolhydraten worden langzaam verteerd, waardoor ze een goede bron van langdurige energie zijn.

De koolhydraten die je in aardappels vindt noemen we zetmeel. Dit wordt gemaakt in planten en daarin opgeslagen als reserve-energie. Zetmeel bestaat uit ketens van glucose en wordt dus in je lichaam opgenomen in de vorm van glucose. Je vindt zetmeel in aardappels, maar ook in andere producten zoals peulvruchten, maïs, brood en rijst.

Voedingswaarden Gekookte Aardappelen

Hieronder zie je de totale voedingswaarden van aardappels (ongekookt en per 100 gram).

  • Energie = 88 kcal
  • Eiwit = 2 gram
  • Koolhydraten = 19 gram
  • Suikers = 1 gram
  • Vet = 0 gram

Zijn Zoete Aardappels Gezonder Dan Normale Aardappels?

Zowel gewone als zoete aardappels hebben hun eigen voordelen. Zoete aardappels bevatten meer vitamine A en hebben een lagere glycemische index, wat betekent dat ze de bloedsuikerspiegel minder snel doen stijgen dan gewone aardappels. Beide varianten kunnen een gezonde keuze zijn, afhankelijk van je individuele voedingsbehoeften.

De voedingswaarden van zoete aardappels en reguliere aardappels zijn behoorlijk gelijkwaardig. Het verschil in de voedingswaarden zien we vooral bij de suikers. Zoete aardappel bevat meer suiker, terwijl de normale aardappel meer zetmeel bevat. Ons advies; lekker variëren met zoete aardappel en normale aardappel in je eetpatroon.

De tabel hieronder geeft een overzicht van de voedingswaarden per 100 gram:

Voedingswaarde Zoete Aardappel Normale Aardappel
Energie 94 kcal 88 kcal
Eiwit 1,1 gram 2 gram
Koolhydraten 21 gram 19 gram
Suikers 11 gram 1 gram
Vet 0,3 gram 0 gram

Zijn Gebakken Aardappels Gezonder Dan Gekookte?

Over het algemeen zijn gekookte aardappels een gezondere keuze dan gebakken aardappels. Bij het bakken kunnen extra vetten worden toegevoegd, wat het caloriegehalte verhoogt. Als je kiest voor bakken, probeer dan te grillen of te roosteren met minimale olie om de gezondheidsvoordelen te behouden.

Hoeveel Gram Aardappels Per Persoon?

De aanbevolen portiegrootte verschilt per persoon en hangt af van verschillende factoren zoals leeftijd, geslacht, activiteitsniveau en individuele voedingsbehoeften. Over het algemeen wordt aanbevolen om ongeveer 150-250 gram gekookte aardappels per persoon per maaltijd te nemen. Dit komt neer op 3-4 middelgrote aardappels.

Uiteraard is het afhankelijk van jouw totale caloriebehoefte en de verdeling tussen eiwitten, koolhydraten en vetten. Precies genoeg koken kan lastig zijn. Tijdens het koken zetten pasta, rijst en couscous bijvoorbeeld flink uitzetten.

In onderstaande tabel zie je hoeveel pasta, rijst, couscous, aardappelen en peulvruchten je per persoon kunt aanhouden.

Product Hoeveelheid per persoon*
Aardappelen 200-250 gram
Pasta 75 gram (droog gewicht)
Rijst 75 gram (droog gewicht)
Couscous 75 gram (droog gewicht)
Peulvruchten 150 gram

*Dit geldt voor volwassenen van 19 - 50 jaar. Kinderen, meiden in de puberteit en mensen boven de 50 jaar hebben iets minder nodig. Jongens in de puberteit iets meer.

labels: #Aardappel

Zie ook: