Wil je precies weten hoeveel suiker er in koek zit? Suiker of sacharose is een zoete stof die van nature voorkomt in voedingsmiddelen zoals fruit en sommige groenten. Kristalsuiker wordt gemaakt uit suikerbiet en rietsuiker uit de stengel van suikerriet. Naast suiker worden ook stroop, siroop, kokosbloesemsuiker, palmsuiker en honing gebruikt om producten zoet mee te maken.

Suikers behoren tot de koolhydraten, en er zijn meerdere soorten koolhydraten. Zoetstoffen zijn geen suikers; ze hebben net als suiker een zoete smaak, maar bevatten minder of geen calorieën.

Er is geen verschil in voedingswaarde tussen alle soorten suiker, stropen, honing en siropen. De meeste suikers bestaan uit glucose, fructose of een mengsel daarvan. Dit geldt voor alle soorten suiker, stropen, honing, en siropen, zoals agavesiroop of maple syrup.

Het lichaam maakt geen onderscheid tussen van nature aanwezige of toegevoegde suiker. Suikers worden door het lichaam afgebroken tot glucose, de 'brandstof' voor het lichaam, en leveren dezelfde hoeveelheid calorieën. Er is wel een verschil in producten met natuurlijke en toegevoegd suiker. Natuurlijke suikers zitten in producten die onderdeel zijn van een gezonde voeding, zoals fruit en melk. Producten met toegevoegde of vrije suikers, zoals frisdrank en koek, staan niet in de Schijf van Vijf.

Suiker levert wel energie, maar voorziet je lichaam niet van de nodige vitamines, mineralen en vezels. Dit geldt voor alle soorten suiker. Je hoort weleens dat kleine hoeveelheden sporenelementen, mineralen, vitamines en eiwit in sommige stropen of in honing een positief effect zouden hebben op de gezondheid, maar dat klopt niet.

De helft van alle suiker die we in Nederland binnenkrijgen komt uit productgroepen die niet in de Schijf van Vijf staan. Te veel snoep, koek, gebak en frisdrank eten kan bijdragen aan het ontstaan van overgewicht, omdat suiker en suikerhoudende producten calorieën leveren.

In frisdranken zit suiker en dat levert calorieën. Het drinken van suikerhoudende dranken vergroot de kans op overgewicht. Dit komt waarschijnlijk doordat de calorieën die je in vloeibare vorm binnenkrijgt, niet makkelijk worden waargenomen door het lichaam. Als mensen een calorierijke drank hebben gedronken, compenseren ze dit niet bij een volgend eetmoment.

Suiker en Diabetes Type 2

In het algemeen vergroot of verkleint de hoeveelheid suikers die je binnenkrijgt het risico op diabetes type 2 niet. Er is niet voldoende wetenschappelijk bewijs om aan te nemen dat suiker zelf gedragsklachten, hyperactiviteit, maag-darmklachten en extreme moeheid veroorzaakt. Een teveel aan fructose kan wel darmklachten veroorzaken, en er zijn mensen met een intolerantie voor lactose. Ook bestaat de kans op een tekort aan andere voedingsstoffen als iemand te veel suiker eet.

Bacteriën in de mond zetten suikers uit koolhydraten om in zuur. Dat zuur is slecht voor het tandglazuur en het tandweefsel en leidt tot gaatjes. De hoeveelheid suiker die je eet, zegt op zichzelf niet zoveel over mogelijk tandbederf. Belangrijker is hoe vaak je iets eet of drinkt. Om gaatjes te voorkomen, kun je het best 2 keer per dag je tanden poetsen.

Je leest weleens dat honing, rietsuiker, palmsuiker, kokosbloesemsuiker, ahornsiroop of agavesiroop beter voor het lichaam is dan gewone kristalsuiker, omdat het natuurlijker zou zijn en er gunstige voedingsstoffen in zitten. Maar je lichaam verwerkt alle soorten suiker op dezelfde manier.

Van palm- en kokosbloesemsuiker wordt beweerd dat het een lage glycemische index (GI) heeft. Alle suikers leveren ongeveer evenveel calorieën, namelijk 4 kilocalorieën per gram. Een gemiddeld suikerklontje weegt 4 gram en bevat 16 kilocalorieën.

Suiker activeert net als drugs het beloningscentrum in je hersenen. Het zorgt voor afgifte van de stof dopamine, dat een prettig gevoel geeft. Maar in tegenstelling tot bij het stoppen van alcohol of drugs gebruik krijg je bij het stoppen met suiker geen onthoudingsverschijnselen. Ook is er niet steeds meer nodig om hetzelfde prettige gevoel te ervaren.

Er is geen aanbeveling in Nederland voor de hoeveelheid suiker per dag. Wel geeft de Gezondheidsraad aan dat zetmeel een gezondere bron van koolhydraten is dan suikers. Zo adviseert het Amerikaanse Institute of Medicine om minder dan 25% van de calorieën op een dag uit toegevoegde suikers te halen.

Het advies is om niet te veel producten met toegevoegd suiker te eten. Bekijk hoe je kunt omgaan met producten buiten de Schijf van Vijf, want daar zit vaak veel suiker in.

Hoe Lees Je Etiketten?

De ingrediëntendeclaratie vermeldt de ingrediënten die zijn gebruikt bij de bereiding van het product. Je kunt suikers op het etiket terugvinden onder de namen kristalsuiker, suiker, melksuiker en vruchtensuiker. Maar ook glucose-fructosestroop, isoglucose, melksuiker (lactose), vruchtensuiker en andere toegestane benamingen behoren tot de suikers.

Soms is suiker niet direct herkenbaar als suiker. In onderstaande tabel zie je onder welke naam suikers vermeld kunnen staan op het etiket.

Soort Suiker Benaming op Etiket
Kristalsuiker Suiker, kristalsuiker
Melksuiker Lactose
Vruchtensuiker Fructose
Overige Glucose-fructosestroop, isoglucose

De voedingswaardedeclaratie op het etiket geeft informatie over de hoeveelheid voedingsstoffen. Onder het koolhydraatgehalte is aangegeven hoeveel hiervan als suikers aanwezig is. Hierbij kan geen onderscheid worden gemaakt tussen van nature aanwezige of toegevoegde suikers, omdat het niet mogelijk is om deze verschillende soorten suikers met hulp van analyses in het laboratorium te scheiden.

Wat Betekenen de Termen?

  • Suikerarm: Een product bevat maximaal 5 gram suiker per 100 gram.
  • Suikervrij: Een product bevat maximaal 0,5 gram suiker per 100 gram.
  • Zonder toegevoegde suikers: Er zijn geen suikers of andere vanwege hun zoetkracht gebruikte levensmiddelen toegevoegd. Bij een levensmiddel dat van nature suikers bevat, moet op het etiket staan: 'Dit product bevat van nature aanwezige suikers'.

Koekjes en Diabetes

De meeste soorten koek bevatten veel suiker en zijn daarom niet gezond, vooral niet als je suikerziekte hebt. Van suiker weten de meeste mensen wel dat je het moet vermijden. Want:

  • Vaak suikerrijke producten consumeren kan je verslaafd maken aan de zoete smaak.
  • Je kunt er overgewicht van krijgen.
  • Het sjoemelt met je bloedsuiker- en insulinehuishouding.
  • Tafelsuiker biedt geen enkele waarde voor je lichaam; het zijn lege calorieën.

Ook tarwemeel is niet best. Het is rijk aan koolhydraten en bevat vrijwel geen vezels. Dit, terwijl vezels juist zorgen voor een vertraagde opname van de aanwezige koolhydraten.

In principe is het antwoord dus: nee, je doet er goed aan alle vormen van koek te laten staan. Het beste is om ze gewoon weg te gooien. Je wordt er niet beter van; elk koekje maakt je zieker.

Het probleem - en tevens de oorzaak van diabetes type 2 - is dat er over een langere tijd te veel koolhydraten en suikers zijn geconsumeerd.

Veel mensen zijn zich er niet bewust van hoe slecht sommige producten eigenlijk zijn, denk aan brood, pasta, ontbijtkoek en vruchtensap. Ze worden als onschuldig of zelfs als gezond gezien, terwijl ze bulken van de koolhydraten en suikers, maar arm zijn aan vezels en voedingsstoffen.

Het is geen ramp als je zoiets af en toe eens consumeert. Maar als je dag na dag dit soort producten neemt, dan heb je dagelijks een verhoogde bloedsuiker, met op den duur diabetes type 2 als gevolg.

Ongezonde Alternatieven

Van bokkenpootjes, stroopwafels, speculaas en spritsen is wel bekend dat ze ongezond zijn. Maar ook producten zoals Sultana fruitbiscuits, Liga’s, Belvita meergranen koekjes en mueslirepen zijn NIET gezond! Aan al deze koekjes wordt veel suiker toegevoegd.

Voedingsproducenten proberen dit te omzeilen door zoetstoffen te gebruiken. Mensen krijgen dan de indruk dat die wel gezond zijn. Maar helaas is dat niet waar. Dit heeft voornamelijk met de basis van een koekje (tarwemeel) te maken.

Producten van het merk Céréal vind je terug binnen het gezondheidsschap in de supermarkt. Op het eerste oog lijken deze koekjes beter, maar er is dan misschien geen suiker aan toegevoegd, je krijgt alsnog een stoot aan koolhydraten binnen. Dit is afkomstig van de tarwemeel. De Céréal koekjes bevatten tevens nauwelijks vezels.

Via online winkels zijn suikervrije koekjes van onder andere het merk Diablo en Balance te koop. Ook deze worden onder het mom ‘gezonder’ verkocht. Laat je niet verleiden door de gezondheidsclaims.

Mijn tip is om altijd alert te zijn op de ingrediëntenlijst EN voedingswaarden. Kijk goed wat er nou echt in het product zit. Laat je niet misleiden door de zogenaamde gezondheidsclaims van fabrikaten en keurmerken op de voorkant van een verpakking.

Gezondere Opties

Er zijn namelijk wel degelijk koekjes die je kunt kopen als suikerpatiënt. Je moet alleen wat kritischer zoeken. Wel wil ik hier een kanttekening bij maken:

Want in principe is iedere vorm van koek overbodig. Koekjes bieden weinig tot geen voedingswaarde. Alle vorm van zoetigheid is alleen bedoeld om de lekkere trek te verzadigen.

Het allerbeste wat je kunt doen is helemaal van deze behoefte af te stappen. Hoe bevrijdend zal het zijn om al die bewerkte producten niet meer nodig te hebben, maar weer te kunnen genieten van natuurlijke zoetigheid zoals aardbeien?

Atkins Proteïne Koekjes bevatten per 100 gram product zo’n 40 gram koolhydraten en maar liefst 20 gram voedingsvezels binnen. Een prima verhouding die veilig is voor je bloedsuiker. Deze koekjes kun je dus kopen bij diabetes.

Body & Fit Proteïn Cookie worden bereid met melkeiwit en havermeel. Aan deze gezondere koekjes zijn ook geen suiker toegevoegd, maar de zoetstof maltitol. Deze zoetstof heeft veel minder invloed op je bloedsuikerspiegel. Wel wil je er niet te veel van eten, want je kunt dan last krijgen van winderigheid.

Hoeveel Suiker Zit Er In Koekjes?

Hieronder een overzicht van de hoeveelheid suiker in verschillende soorten koekjes, per portie:

Product Per Portie Energie Koolhydraten Suiker
Baklava 1 stuk (30 gram) 138 kcal 14,8 g 11,9 g
Bastognekoek 1 biscuit (11,8 gram) 57 kcal 8,4 g 4,7 g
Biscuitje 1 biscuit (5 gram) 22 kcal 3,8 g 0,9 g
Bitterkoekje 1 koekje (10 gram) 41 kcal 6,9 g 5,1 g
Bokkenpootje 1 koekje (10 gram) 45 kcal 6,2 g 4,4 g
Boterkoek 1 punt (30 gram) 136 kcal 14,7 g 7,6 g
Brownie 1 stuk (65 gram) 273 kcal 35,8 g 29,6 g
Café noir 1 stuk (10 gram) 42 kcal 8,9 g 6,2 g
Chocolate chip cookie 1 stuk (21 gram) 105 kcal 12,7 g 6,6 g
Eierkoek 1 stuk (50 gram) 152 kcal 33 g 19,2 g
Eierkoek, volkoren 1 stuk (50 gram) 153 kcal 29,7 g 16,7 g
Frou Frou 1 stuk (6 gram) 32 kcal 3,6 g 2,3 g
Fruitbiscuit 1 stuk (13 gram) 51 kcal 9,9 g 4,8 g
Gevulde koek 1 stuk (60 gram) 247 kcal 35,9 g 19,1 g
Gevulde speculaas 1 stuk (40 gram) 174 kcal 18,8 g 11,4 g
Kletskop 1 stuk (8 gram) 39 kcal 4,7 g 3,6 g
Kokosmakroon 1 stuk (10 gram) 46 kcal 5,9 g 5,3 g
Lange vinger 1 stuk (5 gram) 20 kcal 4,2 g 2,7 g
Mergpijpje 1 stuk (30 gram) 137 kcal 18,8 g 16,6 g
Mueslireep 1 stuk (25 gram) 114 kcal 16,2 g 6,4 g
Ontbijtkoek 1 plak (30 gram) 92 kcal 20,8 g 11,2 g
Ontbijtkoek zero 1 plak (30 gram) 72 kcal 15,9 g 0,6 g
Ontbijtkoek met kandij 1 plak (30 gram) 94 kcal 21,5 g 11,8 g
Ontbijtkoek met minder suiker 1 plak (30 gram) 86 kcal 17,8 g 7,3 g
Ontbijtkoek met rozijnen 1 plak (30 gram) 95 kcal 21,5 g 12,7 g
Oranjekoek 1 portie (79 gram) 296 kcal 52,4 g 34,8 g
Pennywafel 1 portie (25 gram) 137 kcal 13 g 8,6 g
Pindakoek 1 stuk (35 gram) 180 kcal 18,1 g 8,7 g
Roze koek 1 stuk (55 gram) 235 kcal 32,7 g 21,1 g
Spekkoek 1 punt (35 gram) 147 kcal 8,8 g 7,1 g
Sprits 1 stuk (25 gram) 122 kcal 12,4 g 5,4 g
Sprits met chocolade 1 stuk (25 gram) 123 kcal 13,7 g 6,7 g
Stroopkoek 1 stuk (30 gram) 142 kcal 21,1 g 11 g
Stroopwafel 1 stuk (30 gram) 142 kcal 21,1 g 11 g
Taaitaai 1 stuk (7 gram) 25 kcal 5,6 g 2,6 g
Tompouce 1 stuk (100 gram) 315 kcal 36,5 g 23,8 g

Let op: fabrikanten veranderen hun product soms. Kijk daarom altijd op het etiket.

Suikervrije en Suikerarme Opties

De suikervrije koeken en cake van Low Carb Club passen goed in een suikerarm dieet. Ondanks de naam suikervrij, zit er in veel suikervrije koekjes en cake toch een kleine hoeveelheid suiker. Wanneer dit niet meer is dan 0,5 gram suiker per 100 gram mag het “suikervrij” worden genoemd. Een suikerarm koekje bevat vaak dus nog net iets meer suiker dan suikervrije varianten.

Wanneer je veel suiker eet en daar graag vanaf wil, dan kun je suikervrij gaan eten. Veel producten in de supermarkt passen niet goed bij een suikerarm of suikervrij dieet. Gelukkig vind je bij Low Carb Club ook suikervrije varianten van je lievelingskoekjes uit de supermarkt.

Een beetje suiker eten hoeft niet meteen ongezond te zijn. Toch zien we met name in de westerse wereld dat er onnodig veel suiker wordt toegevoegd aan het reguliere voedingspatroon. Veel producten in de supermarkt bevatten verborgen suikers, bijvoorbeeld ten behoeve van de houdbaarheid.

Mensen die te veel suiker binnen krijgen voelen zich vaker vermoeid en futloos. Een te grote hoeveelheid suiker in een keer binnen krijgen zorgt ervoor dat je bloedsuikerspiegel hard stijgt. Daardoor krijg je op korte termijn een energieboost, al snel daarna gevolgd door een grote dip. Deze dip zorgt voor veel trek en vreetbuien. Het gevolg is dat je weer iets met suiker neemt en zo kom je in een vicieuze cirkel terecht. Eet je echter weinig tot geen suiker, dan blijft je bloedsuikerspiegel stabieler.

Koekjes bij diabetes zijn geen goed idee. Hiermee stoppen zal je gezondheid veel goeds doen. Door je eetpatroon te verbeteren, kun meer dan je bloedsuiker 'een beetje' verbeteren.

In de supermarkt stralen de verpakkingen met koek je tegemoet. De één nog kleurrijker en vrolijker dan de ander. Op het etiket staan soms woorden zoals ‘volkoren’ of ‘goed bezig’ vermeld. Om antwoord te geven op deze vragen ben ik op onderzoek uit gegaan om te kijken hoe gezond ze zijn.

De koekjes zijn vergeleken op basis van stuks (dus) niet per 100 gram. Er waren een hoop koekjes die per stuk minder dan 100 calorieën bevatten. De minste calorieën zitten in een knappertje, gevolgd door een koffieleutje, een café noir en daarna een volkoren biscuitje. De gevulde en de roze koek bevatten de meeste calorieën. Goed om te weten; 1 suikerklontje = 4 gram.

Verzadigd vet is het verkeerde vet. Deze kan gezondheidsrisico’s met zich meebrengen wanneer je hier dagelijks teveel van eet. Het is daarom fijn dat dit zo min mogelijk in onze producten zitten. Als laatste zijn vezels ook een belangrijk onderdeel. Vezels zijn gezond! Vezels verzadigen en zorgen ervoor dat je lang vol zit. En dat is wat we willen toch?

Als we kijken naar de tabel zien we dat de Cranberry graanreep van Bolletje, de krokante havermoutreep Goed Bezig de meeste vezels bevatten en daarom qua vezels het beste uit de bus komen! Je bent dus langer verzadigd als je één van deze kiest. Waar geen vezels in zitten zijn een stroopwafel, knappertje, café noir, jodekoek, bastognekoek, koffieleutjes, verkade kokos koekje, scholiertje en een speculaasje. Ondanks dat deze misschien minder suiker en vetten bevatten ben je minder verzadigd na het eten van deze koekjes. Het knappertje wint het op basis van calorieën, vetten en suikers, maar zéker niet qua vezels. Dan zou ik eerder kiezen voor een volkoren biscuitje, Farm Brothers hazelnoot- of ginger of de twee varianten van de Nieuwe Koekenbakker Quinoa en rozijnen en muesli en haver.

Voorverpakte koek levert in het algemeen veel vet en/ of suiker en weinig voedingsstoffen en past daarom niet in een gezond voedingspatroon. Wel is koek superlekker. Als je net zoveel geniet van een volkorenbiscuitje als van een stroopwafel, kies dan liever het biscuitje. Houd bij koekjes eten ook altijd rekening met de hoeveelheid die je eet; 1 stroopwafel is beter dan een pak volkorenbiscuitjes :).

Als tussendoortje een stuk fruit, rauwkost (komkommer, snackworteltjes, snoeptomaatjes) of een handje noten of 2 rijstwafeltjes met pindakaas ertussen (ook handig om mee te geven naar school) zijn uitstekende keuzes.

Gezond om te nemen zijn producten zoals volkorenbrood en volkorenpasta, bulgur, volkoren couscous, aardappels, peulvruchten, groente en fruit. Minder gezond zijn producten met veel (toegevoegd) suiker en weinig goede voedingstoffen zoals frisdrank, sap, koek en snoep.

Je weet nu hoeveel koolhydraten er in koekje zitten. Wil je weten hoeveel koolhydraten je elke dag neemt? In Mijn Eetmeter kun je langere tijd bijhouden wat je eet en drinkt.

labels:

Zie ook: