Bij het koken van rijst komt meer kijken dan je wellicht denkt. En hoewel rijst koken vaak als relatief simpel wordt beschouwd, blijkt het bereiden van het perfecte pannetje rijst toch vaak wat lastiger dan gedacht. Als je even niet oplet zijn de korrels te gaar, juist nog niet gaar genoeg of branden ze aan. Je wilt fluffy rijst met een zachte korrel.

Een van de beste tips die je ooit kunt krijgen, is de volgende: gebruik twee keer zoveel water als de hoeveelheid rijst die je gebruikt. Dat betekent: als je een kopje rijst wilt koken, gebruik je twee kopjes water om die hoeveelheid rijst in te koken. Of: als je bijvoorbeeld 200 gram rijst wil koken, gebruik je 400 ml water. De verhouding is dus altijd 1:2. Als je deze verhouding aanhoudt, kookt de rijst fluffy droog en hoef je ‘m niet af te gieten.

Laten we eens kijken naar de basis: hoe moet je gewone witte rijst koken? En hoeveel water moet er bij de rijst? Ga je rijst koken, trek daar dan ongeveer 30 minuten voor uit. Wij laten de witte korrels in ons basisrecept 15 minuten koken met een deksel op de pan. Sommige mensen koken hun rijst in veel water en gieten dat later af. Wij hanteren liever de droogkookmethode waarbij de rijst al het water opneemt.

De juiste verhouding water en rijst

Om te weten hoe je rijst het beste bereidt, maak je best eerst een kleine portie van 100 gram rijst en 250 ml water (voor bruine rijst gebruik je 300 ml water). Wanneer je niet genoeg water toevoegt, zal de rijst waarschijnlijk op de bodem verbranden in plaats van zachtjes stomen. Als je te veel water toevoegt, zal de rijst nat, papperig en te gaar worden.

De aanwijzingen op de verpakking zijn niet altijd juist. Natuurlijk houd je bij het koken van de rijst de tijd aan die op de verpakking staat. Maar, proef de laatste minuten altijd even. Het kan zijn dat de rijst al iets eerder klaar is, of juist nog wat langer nodig heeft na de beschreven kooktijd. Je smaakpapillen zijn je belangrijkste graadmeter: is de rijst zacht, fluffy en vol van smaak, dan kun je gerust de kooktijd verkorten. Laat na het koken de rijst een minuut of 5 staan met de deksel van de pan. Op die manier droogt de rijst nog iets meer op en wordt ‘ie extra fluffy. Wij versnelden dit proces nog iets meer door met een pollepel gaten te maken in de rijst.

Je zou denken dat de hoeveelheid water waar je rijst in kookt niet uitmaakt. Maar met teveel water wordt de rijst één grote plakboel. Met te weinig brandt het aan. De beste verhouding is 1:1,5.

Doorgaans wordt er uitgegaan van een kopje rijst per persoon. Maar hoeveel is een kopje? Is dat een theekopje? Een espressokopje? Ga uit van ongeveer 100 gram ongekookte rijst per persoon. Dat is iets meer dan een halve cup (95 gram in Amerikaanse maat). Heb je geen cups in huis? Weeg dan een keer 100 gram rijst en zoek een kopje waar dit in past.

Als al het water is geabsorbeerd, is de rijst perfect gaar. Na het koken is rijst van onder altijd iets vochtiger dan aan de bovenkant. Om te zorgen dat het vocht goed door alle rijst trekt, is het belangrijk dat je de rijst 10 minuten afgedekt laat staan.

Verschillende manieren om rijst te koken

Over het algemeen zijn er drie gangbare manieren om rijst klaar te maken: in ruim water, droog koken en stomen. En allemaal hebben ze zo hun voor- en nadelen. De één is wat makkelijker dan de ander. Maar die ander brengt dan wel weer meer afwas met zich mee of vergt wat extra werk.

Rijst koken in ruim water

De meest simpele manier van rijst koken. Doe de rijst in een pan met veel kokend (eventueel gezouten) water. Laat het goed koken en proef na 8 minuten regelmatig of de rijst al gaar is. Zo ja, giet af in een zeef, doe de korrels terug in de pan en laat rijst nog even lekker uitwasemen met de deksel erop.

Droogkoken

Wil je de rijst koken zonder afgieten? Door de rijst droog te koken behoudt je meer smaak, vitamines en mineralen. Maar hoe doe je dat? Was de korrels eerst in koud water totdat het water helder blijft. Doe alles in een pan en voeg anderhalf keer zoveel water als rijst toe. Breng aan de kook, zet het vuur zo laag mogelijk en laat de rijst rustig en afgedekt in 10-15 minuten gaar worden. Schep regelmatig om, proef of de korrels al klaar zijn en laat vervolgens nog een paar minuten stomen.

Stomen

Rijst stomen doen we meestal in een stoompan of bamboe mandje. Het is heel simpel: vul de onderste helft van een stoompan met water en brengt het aan de kook. Sluit af, vul de bovenste helft met de (gewassen) rijst en stoom de rijst in 20-30 minuten gaar.

Tips voor het koken van de perfecte rijst

  • Rijst wassen: Wanneer je rijst wast, gaat de buitenste laag zetmeel eraf wat de rijst luchtiger en zachter van textuur maakt. Spoel de rijst een paar keer af met koud water tot het water helemaal helder is.
  • Vuur laag zetten: Zodra het water van je rijst kookt, draai je het vuur laag en doe je de deksel op de pot. Doe dit altijd op het kleinste pitje, zodat de rijst zachtjes pruttelt.
  • Niet roeren: Rijst roeren is echt not done. Laat het deksel op de pot zodra de rijst kookt en laat de rijst altijd met rust. Door te roeren komt het zetmeel los en wordt de rijst zompig.
  • Zout toevoegen: Rijst is als pasta: je moet het water zouten, anders krijg je smakeloze rijst.

Alternatieve kookmethoden

Soms beschik je niet over de mogelijkheden om rijst te koken in een pan of wil je een hele kleine hoeveelheid maken. Gelukkig kun je dan rijst koken in de magnetron.

Een andere optie is de rijstkoker. Een handig apparaat, want die slaat automatisch af wanneer de rijst klaar is. Daardoor kun je het niet overkoken of aan laten branden. Je doet simpelweg de juiste hoeveelheden in de machine en met één druk op de knop heb je na een kwartiertje die perfect gegaarde korrels.

Rijst koken in de airfryer? Dat kan ook! Doe de rijst dan in het bakaccessoire en giet deze onder met warm of kokend water in de juiste verhouding. Zet de airfryer op 200 graden en kook de rijst vervolgens in 20-25 gaar.

Een slowcooker is een handig apparaat. Je doet er alle ingrediënten in, je zet ‘m aan en na een paar uur is je gerecht klaar. Handig als je straks geen tijd hebt om te koken. Maar kun je ook rijst koken in de slowcooker? Antwoord: ja! Weeg hiervoor de juiste hoeveelheid rijst af, was de korrels (optioneel) en voeg de juiste hoeveelheid water toe. Roer alles door en zet je slowcooker aan.

Tip: Vet binnenkant van de slowcooker in met boter of olie.

Smaak toevoegen

‘Kale’ rijst vraagt haast om een smaakmaker. Die kun je naderhand toevoegen door het geheel om smaak te brengen met wat zout, peper en eventueel wat olie, boter of kruiden (hmmmm!), maar je kunt ook al tijdens de bereiding ervoor zorgen dat je maaltijd extra smaakvol wordt door de rijst te koken in bouillon of kokosmelk.

Andere manieren om smaak (of kleur!) toe te voegen zijn door de rijst te koken met kruiden als gember, citroengras of kaneel, door de rijst eerst even aan te bakken voor het koken of door inktvisinkt of saffraan toe te voegen aan het kookwater.

Hoeveel rijst per persoon?

Voor de meeste gerechten houd je 75 gram ongekookte rijst aan. Omdat de rijst nog vocht opneemt tijdens het koken, wordt het 2-3 keer zo zwaar waardoor je ongeveer 200 gram gekookte rijst overhoudt. Dat is een mooie hoeveelheid als gezonde basis voor je maaltijd. Wanneer de rijst een belangrijk onderdeel is van het gerecht zoals in een nasi, kun je ook 100 gram rijst per persoon rekenen.

Je moet +- 50 gram ongekookte rijst per persoon koken als je de rijst als bijgerecht bij je hoofdgerecht eet en 75 gram ongekookte rijst per persoon als je de rijst in je hoofdgerecht verwerkt. Nasi goreng is zo’n gerecht waarbij je de rijst in je hoofdgerecht verwerkt.

Kooktijden van verschillende soorten rijst

Hoe lang je rijst moet koken, is afhankelijk van de rijstsoort die je gebruikt. Droogkokende soorten als onze witte rijst of zilvergvliesrijst zijn al voorgekookt en basmatirijst heeft van zichzelf al een kortere kooktijd. Deze soorten hebben vaak maar 8 tot 10 minuten nodig, terwijl je voor het koken van paella- of risottorijst vaak wel 20 minuten uit moet trekken.

In dit handige overzicht zie je precies hoe lang verschillende soorten rijst moeten koken:

  • Pandanrijst: 8-10 minuten
  • Snelkookrijst: 8 minuten
  • Zilvervliesrijst: 15 minuten
  • Basmatirijst: 10-12 minuten

Verschillende soorten rijst koken Voor alle soorten rijst gelden verschillende instructies. Kijk daarom altijd eerst op de verpakking en volg de aanwijzingen zoals ze hier staan uitgelegd. Wist je dat pandan een plant is? Het blad geeft pandanrijst zijn heerlijke aromatische smaak en is daarom extra lekker om desserts mee te maken.

labels:

Zie ook: