IJs is een van de populairste zoetigheden wereldwijd. Het is een treat die we ons graag veroorloven. Maar wat veel mensen zich misschien niet realiseren, is dat er soms zout in ijs zit. Natuurlijk associëren we zout doorgaans niet met ijs, maar het wordt wel degelijk als ingrediënt gebruikt.

Zout wordt om verschillende redenen toegevoegd aan ijs, hoewel het geen primaire smaakmaker is, zoals bij hartige gerechten. In de meeste gevallen wordt zout in ijs gebruikt in relatief kleine hoeveelheden.

Waarom zit er zout in ijs?

  1. Verbetering van de Textuur

    Zout speelt een cruciale rol in het ijsbereidingsproces, vooral bij de productie van ambachtelijk ijs en gelato. Het wordt toegevoegd om de textuur van het ijs gladder te maken en te helpen de juiste consistentie te bereiken. Bij de bevriezing van ijs worden ijs-kristallen gevormd, maar het zout helpt de grootte van deze kristallen te beperken. Dit zorgt ervoor dat het ijs zachter blijft en een soepeler mondgevoel heeft. Vooral bij zelfgemaakt ijs wordt zout soms toegevoegd aan het zoutwatermengsel dat gebruikt wordt om de ijsmachine koud te houden.

  2. Versterken van de Smaak

    Sommige ijsmakers voegen een beetje zout toe om de zoetheid te balanceren en de smaken beter naar voren te laten komen. Net zoals in veel andere zoete gerechten kan een klein beetje zout helpen de intensiteit van de smaken te versterken. Dit zie je bijvoorbeeld vaak terug bij de populaire combinatie van gezouten karamelijs.

  3. Behouden van de Smaak bij Lagere Temperaturen

    Wanneer ijs bewaard wordt bij een lage temperatuur, kan de smaak soms vlakker overkomen. Zout kan hierbij helpen om de intensiteit van de smaken te behouden, zelfs wanneer het ijs erg koud is.

Hoeveel zout zit er in ijs?

Nu je weet waarom zout wordt toegevoegd aan ijs, vraag je je misschien af: hoeveel zout zit er nu precies in ijs? Over het algemeen bevat ijs geen grote hoeveelheden zout, maar dat wil niet zeggen dat er altijd geen zout in zit. De hoeveelheid zout is meestal minimaal en draagt niet bij aan het eten van een gerecht dat “zout” smaakt. Gemiddeld bevat een portie standaard roomijs tussen de 20 tot 40 milligram natrium, wat in verhouding tot andere voedingsmiddelen relatief laag is.

Softijs: Een populaire keuze

Softijs is een wit, luchtig en zacht soort ijs dat veel wordt verkocht in snackbars, cafetaria’s en pretparken. Op deze plekken wordt een halffabricaat ijs in een ijsmachine aangemaakt op basis van poeder dat ook wel ‘softijsmix’ wordt genoemd. Aan een zak van 1 kg poeder met softijsmix wordt 2,25 liter water toegevoegd. Een standaard softijsje heeft de smaak van vanille, maar vaak is er ook keuze uit aardbei, chocola en banaan. Het is meestal mogelijk een softijsje te dippen.

Veel voorkomende dips zijn discodip en krokante nootjesdip. De ingrediënten van een discodip zijn: suiker, tarwezetmeel, glucosesiroop, kleurstoffen E100, E120, E131 en glansmiddel E901 (bijenwas, kokosolie). De ingrediënten van de krokante nootjesdip zijn: suiker, rijst, hazelnoot, karamelsuiker en gemodificeerd zetmeel.

Softijs bevat uiteindelijk 13% plantaardig en 26% melkvet. Het bestaat verder uit veel calorieën en weinig voedingsstoffen. Er zit veel toegevoegde suiker in en kan kunstmatige ingrediënten bevatten. Softijs kan deel uitmaken van een gezonde, evenwichtige voeding als het af en toe en met mate gegeten wordt. Een ijsje op basis van yoghurt is al iets gezonder.

Het is niet te zeggen hoeveel zout er precies in softijs zit, aangezien softijs geen merknaam is en de samenstelling bij iedere fabrikant anders is. Er zal nauwelijks zout in zitten, maar helemaal uitsluiten zou ik het niet.

Zoutinname en gezondheid

Een beetje zout is goed voor je, maar de meeste Nederlanders krijgen veel te veel zout binnen. Mannen gemiddeld 10 gram per dag en vrouwen 7,5 gram, terwijl 6 gram voor beiden het maximum is. Teveel zout is slecht voor je bloeddruk, en daarmee voor je hart en bloedvaten, en voor je nieren. Ruim 85 procent van de bevolking eet meer zout dan de aanbevolen maximale hoeveelheid. Overmatig zoutgebruik is ongezond, het verhoogt de bloeddruk en hiermee het risico op hart- en vaatziekten. Maar zout heeft ook een direct schadelijk effect op de nieren. Bij nierpatiënten die overmatig zout gebruiken, gaat de nierfunctie sneller achteruit zodat dialyse eerder nodig is.

Hoeveel zout is te veel?

  • Te veel zout consumeren kan leiden tot gezondheidsproblemen zoals hoge bloeddruk, hartziekten, en nierproblemen.
  • Het is belangrijk om te weten dat de meeste mensen al meer zout binnenkrijgen dan aanbevolen, vooral uit bewerkte en verpakte voedingsmiddelen.

Matig zoutverbruik

  • Wanneer zout in ijs wordt gebruikt in kleine hoeveelheden, heeft het niet veel invloed op je totale zoutinname.
  • Het is belangrijker om je te concentreren op het verminderen van je zoutinname uit andere producten, zoals chips, frisdranken of kant-en-klare maaltijden.
  • Als je ijskoude traktaties zoals ijs consumeert met mate, hoef je je geen zorgen te maken over het natriumgehalte.

Gezonde opties

  • Als je probeert je zoutinname te verminderen, kun je ook kiezen voor ijsvarianten die minder of geen toegevoegd zout bevatten.
  • Veel gezonde of “light” ijsopties, zoals sorbet of ijs op basis van yoghurt, bevatten vaak minder zout dan traditioneel roomijs.

Tips om minder zout te eten

Wil je minder zout eten? Te veel zout verhoogt het risico op een hoge bloeddruk.

  • 80% van het zout dat we eten komt uit producten waar zout van nature in zit of waar het aan is toegevoegd door fabrikanten. Maak je zelf sauzen, marinades, dressings of bijvoorbeeld soep, dan bepaal jij hoeveel zout je toevoegt.
  • De andere 20% van het zout dat we eten, voegen we zelf toe bij het koken of aan tafel, om het eten smaak te geven. Maar er zijn er zoveel andere, gezondere smaakmakers, zoals verse of gedroogde kruiden.

Zout in andere voedingsmiddelen

In de laatste Consumentengids staat een artikel over zoutgehalte in producten. Dát is pas schrikbarend om te lezen. Één boterham bevat al 1 gram zout, net zoveel als een handje borrelnootjes. Maar brood heb je toch écht nodig i.v.m. het jodium wat ook in brood zit.... Softijs werd overigens niet genoemd in het artikel.

Hieronder een overzicht van producten met een hoog zoutgehalte en gezondere alternatieven:

Product Alternatief
Kant-en-klaarmaaltijden Verse pasta en verse of diepvriesgroente (vermijd bewerkte groente)
Pizza met vlees, vis en kaas Zelfgemaakte pizza
Soepen uit zakjes, pakjes en blikken Zelfgemaakte soep met verse groenten (vermijd zoute soepmixen en bouillonblokjes)
Rookworst en ander bewerkt vlees Kip, biefstuk of zelfgemaakte pulled pork
Jus en sauzen uit pakjes Jus van vlees, zelfgemaakte sauzen met verse tomaten en knoflook, verse kruiden
Zoute snacks (loempiaatjes, bamibal, borrelnoten) Ongezouten noten
Zoute kaas (belegen kaas, feta, rookkaas) Mozzarella of verse geitenkaas
Bewerkt vleeswaren (rookvlees, salami, bacon) Kalkoenfilet, rosbief en tong
Brood en vis (sommige soorten) Verse vis, zelf met kruiden klaargemaakt

labels:

Zie ook: