Bij u, uw familielid of kennis is postprandiale hypotensie vastgesteld, ook wel afgekort als PPH. Er is sprake van postprandiale hypotensie wanneer de bloeddruk daalt na het eten van een maaltijd. De arts heeft vastgesteld dat u lage bloeddruk heeft bij het gaan staan, of dat u lage bloeddruk heeft na het eten. U kunt ook van beide last hebben. In deze folder vindt u algemene informatie over de verschijnselen en de mogelijke behandeling. Voor u persoonlijk kan de situatie anders zijn dan hier is beschreven.

Wat is Postprandiale Hypotensie?

Onlangs heeft u te horen gekregen dat uw klachten mogelijk veroorzaakt worden door een stoornis in de bloeddrukregeling; postprandiale hypotensie. Kortweg betekent dit een daling van de bloeddruk na het eten. Bij postprandiale hypotensie zakt uw bloeddruk meer dan 20 Mm/hg binnen een of twee uur na de maaltijd.

Hoe werkt het?

Normaal gesproken werkt de bloeddrukregeling als volgt. Het hart pompt bloed rond in ons lichaam. Daardoor blijft de bloeddruk op peil. Zakt de bloeddruk, dan knijpen de bloedvaten samen waardoor de druk in de vaten omhoog gaat. Hierdoor stijgt de bloeddruk. Als reactie gaat het hart sneller kloppen, waardoor de bloeddruk verder stijgt. Dit alles wordt geregeld door het onwillekeurige ofwel autonome zenuwstelsel. U heeft hier zelf geen invloed op. Na het eten krijgt het hart minder bloedtoevoer omdat het bloed naar de darmen stroomt voor de vertering.

Oorzaken van Postprandiale Hypotensie

De oorzaak van postprandiale hypotensie is nog niet geheel duidelijk. Mogelijk speelt een slechte werking van het zogeheten sympathische systeem (het activeringssysteem van ons lichaam) een rol. Als dit systeem niet goed werkt, wordt er minder bloed in ons lichaam rondgepompt. Het bloed gaat naar de darmen en de weerstand in de vaten wordt lager. En daarmee dus de bloeddruk.

Verschillende factoren kunnen meespelen bij het ontstaan van postprandiale hypotensie. Na het eten is er een toename van bloed naar de bloedvaten in de buik. Dit kan de bloeddruk verlagen. Het samentrekken van andere bloedvaten zorgt ervoor dat uw bloeddruk op peil blijft. Bij postprandiale hypotensie trekken niet alle bloedvaten in het lichaam goed samen op het juiste moment. Mogelijk zijn de snelheid waarmee uw maag het voedsel in de darm afvoert en de opname van voedingsstoffen in de dunne darm van invloed op uw bloeddruk. Algemene factoren die de bloeddruk verlagen, hebben ook invloed.

Lage bloeddruk na het eten ontstaat mogelijk doordat er na het eten meer bloed naar uw maagdarmstelsel gaat om het voedsel te verteren. Het komt vaak voor bij ouderen en bij patiënten met onder andere diabetes mellitus, hartfalen, Parkinson en Alzheimer dementie.

Symptomen van een Hoge Bloeddruk

Hoewel je een hoge bloeddruk meestal niet voelt, heeft het wel gevolgen voor je hart. Bij een ernstig verhoogde bloeddruk kunnen de volgende klachten optreden:

  • hoofdpijn
  • vermoeidheid
  • misselijkheid
  • kortademigheid
  • rusteloosheid

Heb je één of meer symptomen? Meet dan je bloeddruk.

Diagnose van Postprandiale Hypotensie

Gedurende drie dagen wordt de bloeddruk bij u of uw familielid/kennis gemeten: een keer voor het ontbijt, en na het ontbijt gedurende anderhalf uur om de tien minuten. Ook wordt in die drie dagen samen met u of uw familielid/kennis een lijst ingevuld om erachter te komen welke symptomen er zijn. Het kan zijn dat de arts besluit om de bloeddruk ook na andere maaltijden te meten. We kunnen deze daling vaststellen door de bloeddruk te meten voor de maaltijd (maximaal een half uur van te voren) en drie kwartier na de maaltijd. Uw klachten ontstaan doordat enkele organen in het lichaam te weinig bloed toegevoerd krijgen.

U of uw familielid/kennis mag tijdens het meten van de bloeddruk na het eten niet lopen of rusten op bed of luie stoel. De arts stelt u of uw familielid/kennis op de hoogte van de diagnose en geeft uitleg hierover. Als u later nog vragen heeft, dan kunt u deze stellen aan de verpleegkundige van de afdeling Geriatrie (GAAZ)/verpleegafdeling 3D.

Behandeling van Postprandiale Hypotensie

De arts bepaalt in overleg met u de behandeling. Behandeling van postprandiale hypotensie moet overwogen worden als u klachten of valneiging hebt door de bloeddrukdaling, vooral als u een vernauwing van de halsslagader heeft. Daling van de bloeddruk kan dan namelijk leiden tot onvoldoende doorbloeding van de hersenen. De arts kan u advies geven over maatregelen die u kunt nemen. Soms is het nodig om de benen tot in de liezen te laten zwachtelen of om steunkousen aan te laten meten.

Leefstijladviezen

  • Voor orthostatische hypotensie en postprandiale hypotensie gelden dezelfde adviezen (zie betreffende folder).
  • Beweeg zo veel mogelijk.
  • Bent u afhankelijk van een hulpmiddel, zoals een rollator, zet deze dan binnen bereik. Ook voor kleine stukjes is het veiliger om met rollator te lopen bij postprandiale hypotensie.
  • Slaap met een verhoogd hoofdeinde.
  • Kom langzaam, in etappes omhoog.
  • Leer contra-manoeuvres: zie oefeningen verderop in de folder.
  • Als u staat blijft dan bij uw bed of stoel staan en marcheer ongeveer een halve minuut op die plaats.
  • Wandel regelmatig en voldoende.

Voedingsadviezen

  • Het is beter om maaltijden te spreiden over de dag.
  • Voedingsvezels hebben een gunstig effect op de snelheid van het legen van de maag in de darm. Gebruik daarom zo veel mogelijk vezelrijke voeding: bruine broodsoorten en dagelijks groenten en fruit.
  • Drinkt cafeïne-houdende dranken (koffie) na de maaltijd. Neem voor de maaltijd een cafeïnehoudende drank, zoals koffie of cola.
  • Beperk het gebruik van alcohol en gebruik voldoende zout als u geen zoutbeperkt dieet heeft.
  • Vochtinname van minimaal 1,5 - 2 liter.
  • Verander niet plotseling van lichaamshouding, bijvoorbeeld snel opstaan.
  • Neem na iedere maaltijd voldoende rust (1 - 1,5 uur)
  • Uw bloeddruk kan tijdelijk dalen na het eten of drinken van veel koolhydraten tegelijk. Koolhydraten is de verzamelnaam voor zetmeel en suikers in de voeding. Probeer niet meer dan 50-60 gram koolhydraten per keer binnen te krijgen.

Medicatie

  • In overleg met uw arts kunt u bekijken of het mogelijk is om te minderen of te stoppen met bloeddrukverlagende medicijnen. Breng zelf geen veranderingen aan in uw bloeddrukverlagende medicatie.
  • Soms leidt het stoppen met plastabletten of andere medicijnen tot verbetering. Let op: stop nooit met het innemen van uw medicijnen zonder uw arts te raadplegen.
  • Treed er geen verbetering op, ook al volgt u alle bovenstaande adviezen? Dan kunnen we bekijken of u in aanmerking komt voor bepaalde medicamenten. Hiermee starten kan alleen in overleg met de geriater en uitsluitend als er geen contra-indicaties zijn. Het moet ook echt zo zijn dat bovenstaande adviezen niet geholpen hebben.

Algemene Adviezen voor een Gezonde Bloeddruk

Met gezonder leven kan je bloeddruk lager worden. Stoppen met roken, genoeg bewegen en gezonder eten en drinken zijn hierbij belangrijk.

  • Stoppen met roken: Als je rookt, is stoppen met roken het belangrijkst. Want roken geeft veel schade aan je hart en bloedvaten. Ook ergens zijn waar andere mensen roken is slecht. Vraag hulp om te stoppen. Want de kans dat je stopt is het grootst als je hulp krijgt van een stoppen-met-roken-coach, de praktijkondersteuner of de huisarts.
  • Genoeg bewegen: Zorg dat je genoeg beweegt. Beweeg 2 en een half uur of meer per week actief. Bijvoorbeeld wandelen, fietsen of zwemmen. Je mag ook heel actief sporten, bijvoorbeeld hardlopen, voetballen, fitness, dansen of een vechtsport. Probeer minder te zitten. Doe je vooral zittend werk? Ga vaker staan. Of loop elk half uur even rond.
  • Gezonder eten en drinken: Eet en drink gezonder. Eet zo weinig mogelijk zout. Zet bijvoorbeeld geen zout op tafel en gebruik het niet tijdens het koken. Kies zoveel mogelijk voor andere smaakmakers, zoals (verse) kruiden. Ook kun je beter geen drop eten. Drink ook niet veel zoethout-thee. In drop en zoethout zit een stof die de bloeddruk hoger maakt (glycyrrizine). Drink geen alcohol. Drink je wel alcohol, doe het dan niet elke dag en niet meer dan 1 glas alcohol per dag.

Medicijnen zijn niet altijd nodig bij een hoge bloeddruk. Dat hangt af van je risico. Je huisarts of praktijkondersteuner kan vertellen of medicijnen bij jou nodig zijn.

Wanneer moet u contact opnemen met uw arts?

Bel direct 112, de huisarts of de huisartsen-spoedpost in deze situaties:

  • Je hebt pijn op je borst.
  • Je hebt opeens veel pijn tussen je schouders.
  • Je bent erg benauwd.
  • Je hebt een verlamde arm of een verlamd been, een scheve mond of je kunt opeens niet goed meer praten.

Bel dezelfde dag je huisarts of de huisartsen-spoedpost in deze situaties:

  • Je meet een bovendruk hoger dan 180 en je hebt er klachten bij zoals hoofdpijn, erg duizelig zijn of benauwd zijn.
  • Je bovendruk is hoger dan 200 en dat is hoger dan je gewend bent.
  • Je hebt de bloeddruk op 1 dag vaker gemeten en de bovendruk blijft zo hoog.
  • Je bovendruk is lager dan 90.

Maak een afspraak met je huisarts of bel met je huisarts of de praktijkondersteuner in deze situaties:

  • Je bovendruk is tussen 180 en 200 en dat is hoger dan je gewend bent.
  • Je bovendruk is een week lang tussen 160 en 180. En dat is hoger dan je hebt afgesproken.
  • Je bloeddruk is een maand lang hoger dan je hebt afgesproken met de huisarts of de praktijkondersteuner.

labels:

Zie ook: