Steeds meer sociale ondernemers en ondernemende burgers zetten zich in voor maatschappelijke vraagstukken. Ze bedenken nieuwe creatieve oplossingen voor publieke voorzieningen, zorg, duurzaamheid, welzijn en leefbaarheid van de stad. Vers Beton schenkt aandacht aan deze beweging van sociaal ondernemerschap in de serie ‘De Makers van Rotterdam‘. Wie zijn de nieuwe makers van Rotterdam, wat doen ze en hoe maken zij het verschil in hun buurt of wijk?

Tieners die na schooltijd en in het weekend vrijwillig komen koken en bedienen in een restaurant? Bob Richters kreeg het voor elkaar. Met zijn project Hotspot Hutspot zet hij zich in om tieners (10-15 jaar) en buurtbewoners in Lombardijen en Schiebroek actief te betrekken bij stadslandbouw en bovendien gezonde voeding binnen hun bereik te brengen.

Van braakliggend terrein tot bloeiende moestuin

Braakliggende terreinen in de wijken worden moestuinen; leegstaande panden worden omgetoverd tot restaurants: lang leve de crisis. Tieners lopen hier na schooltijd gewoon binnen. Niet om te chillen of om tafelvoetbal te spelen, maar om te koken en een hapje mee te eten. Hotspot Hutspot haalt de tieners van straat en biedt hen in de eerste plaats een leuke, zinvolle tijdbesteding. Ze maken kennis met stadslandbouw en leren over het telen en bereiden van gezond en biologisch eten. Een groot succes, zo blijkt onder meer uit het feit dat de restaurants vaak tot de nok toe gevuld zijn.

Met zijn project Hotspot Hutspot eindigde Bob in september in de finale van de landelijke competitie Groen en Doen, voor projecten die natuur, landschapsbeheer en ‘groen in de stad’ bevorderen.

Een kijkje in de keuken

Om precies 15u30 staan er zeven meiden voor de deur aan de Dumasstraat in Lombardijen. Zij komen vandaag koken. Kok Melvin stuurt de meiden aan. De tieners zijn volledig vrij om te komen en gaan wanneer zij willen. Pas om half vier wordt duidelijk wie er vandaag komen koken. Hoe krijg je tienermeiden zover om na schooltijd en in het weekend te komen koken en bedienen? Nou, door het héél erg leuk te maken.

“Het is hier altijd supergezellig”, zeggen Fatima en Tomomi in koor. Fatima vindt het leuk om producten te leren eten en bereiden die ze daarvoor nog niet kende. Ook Nani mengt zich in het gesprek: “Soms heb ik weleens geen zin om te komen”, bekent ze.

Alishya Met een stralende glimlach verschijnt de 11-jarige Alishya aan onze tafel. “Heeft het u allemaal gesmaakt?”, vraagt ze beleefd, maar ook nieuwsgierig. Ze heeft immers zelf de laatste hand gelegd aan het voorgerecht. Na een volmondig ‘ja’, neemt Alishya de borden van tafel en verdwijnt richting keuken. Dit mag, hoewel Bob eigenlijk pas net aan zijn soep begint. Met in elke hand een bord loopt ze kok Melvin tegen het lijf. “Je mag pas vragen of je de borden mee kan nemen als iedereen klaar is met eten”, legt hij haar vriendelijk uit. Snel zet ze de borden terug op tafel . Met een klein pruillipje staat Alishya even later in de keuken. Melvin slaat haar bemoedigend op de schouder.

Meer dan alleen koken

‘Lomba’ en ‘Skibroek’, worden de locaties in respectievelijk Lombardijen en Schiebroek genoemd. Dit jaar komen daar nog twee locaties bij: een restaurant in Heijplaat en één in Crooswijk. Niet de beste plekken in Rotterdam. Deze wijken kenmerken zich door hoge werkloosheid, armoede en een gebrek aan sociale cohesie en buurtbinding. “Na schooltijd is hier eigenlijk niets te doen voor de kinderen”, stelt Bob Richters. “Ze hangen dus maar thuis op de bank, kijken de hele middag televisie. Veel van de tieners hebben problemen thuis of op school en kampen met een laag zelfbeeld.

Bob: “Er leven hier veel kinderen die eigenlijk geen kind meer kunnen zijn. Ze moeten op jonge leeftijd al zelfredzaam zijn en opdraven voor de zorg van jonge broertjes en zusjes. Hierdoor verharden ze, krijgen een grote mond en proberen zichzelf op die manier te beschermen.”

Hoewel Bob niet graag in problemen denkt, erkent hij dat ze wel degelijk bestaan. “Je hoort hier verhalen van kinderen die gepest worden, of die elkaar tijdens het eten vertellen hoe zij vroeger geslagen werden. Ik wil die kinderen hier een veilige en gelukkige plek bieden, zodat ze hun zorgen even kunnen vergeten en een succeservaring meemaken. Bij Hotspot Hutspot krijgen de kinderen gelegenheid om hun talenten te ontwikkelingen, werkervaring op te doen en te werken aan hun arbeidsvaardigheden.

Bob werkte zelf als docent handvaardigheid op het LBO en in het praktijkonderwijs. “Onderwijs betekent voor mij talent versterken, doen wat je leuk vind en daar steeds beter in worden”, zegt hij. “Hier ontdekken de kinderen waar ze goed in zijn en wat ze leuk vinden. Je ziet ze soms enorm groeien als ze hun plekje eenmaal gevonden hebben. Ze bloeien op, krijgen meer zelfvertrouwen.

Een andere zorg van Bob is het eetgedrag in de wijken. “Veel gezinnen eten erg ongezond. ’s Avonds laat nog even naar de snackbar en een frietje of een frikadel scoren is voor sommigen de normaalste zaak van de wereld. Veel van de tieners komen uit eenoudergezinnen waar weinig geld is en een fatsoenlijke maaltijd ontbreekt.

Duurzaamheid en lokale betrokkenheid

Dertig procent van alle producten haalt het restaurant uit de eigen tuin. Het brood komt uit eigen keuken. De overige producten worden uit de buurt gehaald, bijvoorbeeld bij de lokale zorgboerderij. In de keuken bereiden de tieners de zelfgeteelde groente, onder begeleiding van een vrijwilliger en een kok. Het restaurant heeft dagelijks plek voor zeven tieners, acht volwassen vrijwilligers en acht plaatsen voor re-integratiejongeren.

Het project werkt samen met woningcorporaties Havensteder en Vestia, die terreinen en panden ter beschikking stellen. Op dit moment ontvangt Hotspot Hutspot voor de locatie in Lombardijen maandelijks subsidie, maar dit bouwt wel af. Uiteraard hoopt Bob op het prijzengeld. Met dit geldbedrag kan hij investeren in gereedschappen om zijn 2.000 m2 aan moestuinen productiever en efficiënter te benutten. Er zal meer geteeld gaan worden in kisten en hiervoor zijn vruchtbare aarde en kruidenplanten benodigd. Ook zou het project gebaat zijn bij een elektrische grasmaaier en een vorkheftruck. Hotspot Hutspot is deelnemer in de competitie Groen Dichterbij van het Oranjefonds. Hiermee kan nog eens een bedrag van 20.000 euro gewonnen worden.

Culturele verschillen en verbinding

Bidden voor elke gang Een keuken vol tieners met verschillende culturele achtergronden zorgt soms voor verrassende situaties. Bob: “We zaten hier een keer met een groep Kaapverdische en Antilliaanse meiden. Die begonnen te bidden voor de eerste gang, te bidden voor de tweede gang en … ja, ook te bidden voor het toetje. Ze hadden nog nooit eerder meer dan één gang gegeten. En Marokkaanse jongens zijn vaak niet gewend om met mes en vork te eten.

Bob heeft er vanaf het begin voor gekozen om meiden en jongens gescheiden te houden. In de praktijk betekent dat aparte kookdagen voor meiden en kookdagen voor jongens. “Marokkaanse jongens en Antilliaanse/Kaapverdische meiden, dat gaat over het algemeen niet goed samen.

labels:

Zie ook: