Prostaatkanker is wereldwijd de meest voorkomende vorm van kanker bij mannen. Niet alle prostaatproblemen zijn echter levensbedreigend. Aangezien de prostaatklier de neiging heeft om groter te worden met de leeftijd, is het eigenlijk niet ongewoon voor mannen boven de 50 jaar om een vorm van prostaatproblemen te ervaren.

Toch kunnen zelfs de symptomen van niet-kankerachtige prostaatproblemen, zoals pijn bij het plassen en de ejaculatie, de kwaliteit van het leven sterk beïnvloeden. Er is veel reclame voor supplementen die de gezondheid van de prostaat zouden ondersteunen of die zouden zorgen voor afname van de symptomen die gepaard gaan met prostaataandoeningen, maar je kan je afvragen of deze producten wel effectief zijn.

De Prostaat en Zijn Functie

De prostaat is een kleine klier ter grootte van een walnoot, die zich onder de blaas bevindt en zich rond het bovenste deel van de plasbuis wikkelt. Zijn primaire functie is het produceren van het grootste deel van het vocht dat bestaat uit sperma.

Veel mannen weten er heel weinig over en weten zeker niet wat de functie van de prostaat is:

  1. De prostaat is een orgaan in de vorm van een walnoot en ligt om de plasbuis.
  2. De prostaat groeit gedurende het hele leven van een man. Bij veel mannen kan dit leiden tot het dichtdrukken van de plasbuis waardoor plasklachten kunnen ontstaan.
  3. Niet alle prostaatproblemen hoeven te worden behandeld. Dit is ook het geval voor sommige onschuldige vormen van prostaatkanker.
  4. De prostaat is geen essentieel onderdeel van de man en als deze zou moeten worden verwijderd, kan hij heel goed verder zonder prostaat leven.
  5. De symptomen zijn voornamelijk plasklachten, maar ook pijn in de onderbuik en/of aan de zaadbal, sporen van bloed in de urine, pijn bij ejaculatie en soms erectieproblemen. Prostaatkanker geeft bij het ontstaan ervan meestal geen klachten.
  6. Leeftijd is een belangrijk factor voor het ontstaan van prostaatafwijkingen, zoals goedaardige prostaatvergroting (BPH) en prostaatkanker.
  7. Een gezond dieet zal de prostaat beschermen tegen prostaatvergroting, prostaatkanker en prostatitis. Het is daarom aan te raden een dieet te volgen dat rijk is aan vers fruit en groente, granen, proteïnen en gezonde vetten.

Veelvoorkomende Prostaatproblemen

  • Acute of chronische prostatitis: Dit wordt gekenmerkt door een ontsteking van de prostaat. In sommige gevallen wordt prostatitis veroorzaakt door een bacteriële infectie, terwijl de oorzaak in andere gevallen onbekend is.
  • Goedaardige prostaathyperplasie (BPH): Deze niet-kankerachtige vergroting van de prostaat leidt vaak tot lagere-urinewegsymptomen. Het is een van de vaakst voorkomende aandoeningen bij oudere mannen.
  • Prostaatkanker: Deze vorm van kanker ontwikkelt zich in de prostaat. Supplementen kunnen niet genezen of prostaatgerelateerde problemen behandelen.

Kortom: De prostaatklier wikkelt zich rond de plasbuis en helpt bij de productie van vocht in het sperma.

De Rol van Flavonoïden bij Prostaatkanker

Patiënten met prostaatkanker die voor de diagnose veel flavonoïden binnen kregen, hebben mogelijk een lager risico op de meest agressieve vorm van de ziekte. Flavonoïden zijn antioxidanten die in groenten en fruit zitten, maar ook in thee, wijn en cacao.

De onderzoekers bekeken niet of flavonoïden kanker kunnen voorkomen, maar bestudeerden 1900 patiënten die al de diagnose kanker hadden gekregen.

Beperkingen van Onderzoek

Het onderzoek kent echter een aantal beperkingen. Zo volgden de deelnemers geen speciaal dieet en is dus niet duidelijk hoeveel flavonoïden er exact in hun voeding zaten. Ook werd pas na de diagnose aan de deelnemers gevraagd wat ze voor die tijd gegeten hadden. Of deze informatie wel betrouwbaar is, valt te betwijfelen.

Chocolade en Gezondheid: Wat is de Connectie?

Dat chocolade libidoverhogend zou zijn, wordt al langer verondersteld. Wetenschappers van het Universiteitsziekenhuis van Keulen hebben echter ook aangetoond dat pure chocolade verder ook een hoge bloeddruk vermindert. Dat kan mannen met impotentieproblemen helpen om een betere erectie te krijgen. De flavonoïden in de cacao helpen het lichaam om stikstofmonoxide te produceren, en daar weten we inmiddels van dat het helpt om de bloedvaten in de penis te ontspannen.

Aan chocolade worden verschillende positieve gezondheidseffecten toegeschreven, maar ook negatieve. Daar wordt veel onderzoek naar gedaan. De resultaten hierover wisselen. In cacao en dus in chocolade zitten flavanolen (antioxidanten). Onderzoek heeft aangetoond dat het dagelijks innemen van meer dan 200 milligram flavanolen uit cacao een positief effect heeft op de elasticiteit van de bloedvaten. Dit komt neer op 10 gram pure chocolade met een hoog flavanolengehalte of 2,5 gram cacaopoeder met een hoog flavanolengehalte. Deze hoeveelheid zit niet in een blokje pure chocolade uit de supermarkt.

In andere onderzoeken is de gezondheid vergeleken van mensen die kleine hoeveelheden chocolade eten met mensen die geen of minder chocolade eten. Het lijkt erop dat het eten van chocolade samenhangt met een lager risico op hart- en vaatziekten. Maar de onderzoeken waar deze resultaten in staan zijn niet altijd van goede kwaliteit. En ze laten niet zien of iemand daadwerkelijk gezonder wordt door meer chocolade te eten.

De Keerzijde van Chocolade

Chocolade bevat veel verzadigd vet (ongeveer 20 gram op de 100 gram). Verzadigd vet verhoogt het LDL-cholesterolgehalte van het bloed en een te hoog LDL-cholesterol is niet goed voor de bloedvaten. Ook bevat chocolade veel calorieën. Een reep pure chocolade van 75 gram bevat zo’n 400 calorieën (kcal). Dat is evenveel als 2 volkorenboterhammen belegd met halvarine, 30+ kaas en een glas halfvolle melk samen.

Eet chocolade daarom niet te vaak en niet te veel. Neem bijvoorbeeld een blokje als dagkeuze en eet niet een hele reep in één keer op. Je kunt eigenlijk van één product niet zeggen of het gezond is. Het hangt er namelijk altijd van af hoeveel of hoe vaak je het eet of drinkt. We kunnen dus wel zeggen of een product past in een gezond voedingspatroon.

Voeding en Prostaatkanker

Steeds meer onderzoeken wijzen uit dat er een relatie is tussen voeding en prostaatkanker. Zo besteedde DOUS eerder aandacht aan de gunstige effecten van selenium (Lees: Prostaatkanker en Selenium); lycopeen (Lees: Lycopeen en prostaatkanker, studie) en een studie waar het effect van curcumine (de ‘kleurstof’ van de kurkema), ursolic acid (ook wel malol genoemd) in de schil van de appel, en resveratrol in de schil van rode druiven (maar ook wel in rode wijn) werd onderzocht.

Ook van belang is ‘Het kookboek voor alle mannen, met lekker eten de prostaat de baas.’ geschreven door de Britse hoogleraar voedingsgeneeskunde Margaret Rayman.

Minder Prostaatkanker bij Aziaten

In landen als Japan en China komt veel minder prostaatkanker voor. Er is onderzoek gedaan naar Japanners die naar Amerika emigreerden. Bij de groep die traditioneel bleef eten kwam nauwelijks prostaatkanker voor en bij de groep die zich aanpaste aan de Amerikaanse manier van eten steeg het aantal prostaatkanker gevallen aanzienlijk. Hier blijkt uit dat niet alleen een bepaalde etniciteit de oorzaak is van de toename van kanker, maar dat voedsel een grote rol speelt.

Aziaten eten minder rood vlees en verzadigde vetten en meer plantaardig voedsel, vezels en vis. Ook zijn er aanwijzingen dat sojaproducten als tempé en tofu die in landen als Japan en China veelvuldig worden gegeten een gunstig effect hebben op het voorkomen van prostaatkanker. Ze werken niet alleen cholesterol verlagend, maar bevatten ook de stof fyto-oestrogeen, een vrouwelijk geslachtshormoon, dat helpt om prostaatvergroting en prostaatkanker tegen te gaan.

Fytonutriënten

Fytonutriënten in plantaardige voeding zoals fruit, groente, noten en zaden bieden in de plant resistentie tegen bacteriën en schimmels. Uit studies bleek: hoe hoger de waarde van deze voedingsstoffen bij de onderzochte mannen, des te lager ook de PSA waarde.

Welk voedsel bevat fytonutriënten?

  • Bètacaroteen: abrikozen, wortels, perziken, mango’s, papaja’s, tomaten, zoete aardappelen, pompoen, broccoli, boerenkool en groene bladgroenten.
  • Lycopeen: papaja’s, aardbeien, tomaten, watermeloen, grapefruit, guaves, en rozenbottels.
  • Kryptoxanthine: sinaasappels, papaja’s, perziken en maderijnen.
  • Zeaxanthine: abrikozen, perziken, papaja’s, wortels, tomaten, pompoen, broccoli, boerenkool, spinazie en andere donkere bladgroentes.
  • Alfa-tocoferol: amandelen, paranoten, pijnboompitten, zonnebloempitten, groene bladgroentes, broccoli, asperges, taugé, tomaten, wortels, pompoen, olijf- en zonnebloemolie.

Wat is Cacao?

Het belangrijkste bestanddeel van melk- en pure chocolade is cacao. Cacao komt uit de cacaoboon en dat is de vrucht die we vinden in de cacaoboom.

De bruine vrucht is afkomstig van de cacaoboom (Theobroma cacao) en komt oorspronkelijk uit Midden- en Zuid-Amerika en kan wel tot 15 meter hoog worden. De cacaoboom houdt van een vochtig en tropisch klimaat met weinig wind en veel schaduw. Met name de jonge bomen hebben schaduw nodig om goed tot ontwikkeling te komen. De belangrijkste cacaoproducerende landen zijn daarom te vinden rondom de evenaar. Zo heeft West-Afrika met meer dan 70 procent het grootste aandeel in de wereldproductie van cacaobonen.

De voedingswaarde van cacao

Rauwe cacao - dus zonder suiker of melk - bevat hoge voedingswaarden. Je komt tal van voedingsstoffen tegen zoals polyfenolen (flavonoïden), cafeïne, theobromine, tryptofaan en nog een aantal cannabisachtige stoffen. Verder vind je in rauwe cacao vezels en een paar mineralen, zoals calcium, fosfor, magnesium, ijzer en zink.

Polyfenolen zitten met name in pure chocolade, en door die stoffen krijgt deze soort chocolade de stempel gezond. De wetenschap associeert deze nutriënten met gunstige effecten in het lichaam.

Is pure chocolade gezonder?

Pure chocolade krijgt de stempel ‘beter’ omdat het een hoog gehalte aan cacao bevat en daarmee meer polyfenolen. Als het klopt dat deze polyfenolen gezondheidseffecten hebben, dan kunnen we het beste voor de pure variant gaan. Melkchocolade bevat namelijk minder cacao en witte chocolade bevat zelfs helemaal geen cacao.

Wat zegt de wetenschap over polyfenolen?

Effect 1: werking als antioxidant
Uit verschillende studies blijkt dat cacao rijk is aan antioxidanten. Antioxidanten zijn stoffen die beschadiging van cellen tegengaan en de polyfenolen in cacao zouden het lichaam beschermen tegen oxidatieve stress. Dit is een proces waarbij vrije radicalen ontstaan die schade kunnen toebrengen aan onze cellen, weefsels en ons DNA. Vrije radicalen zijn moleculen die in ons lichaam ontstaan door de afbraak van voedingstoffen voor energieaanmaak. Factoren zoals roken, uitlaatgassen en een slechte levensstijl kunnen dit proces versnellen.

Effect 2: goed voor het hart
Ook zijn er binnen de wetenschap studies bekend waarin cacao de bloeddruk verlaagt, invloed heeft op de bloedstolling en een positieve invloed heeft op het LDL-cholesterolgehalte. LDL-cholesterol noemen we ook wel het ‘slechte’ cholesterol. Al deze effecten samen zorgen ervoor dat slagaderen flexibel worden en dát draagt bij aan een gezond hart.

Overige effecten
Andere studies rondom pure chocolade spreken van een verminderde insulineresistentie en een verhoogde insulinegevoeligheid door de cacao. Dit heeft dan weer een positief effect op het stabiel houden van de bloedsuikerspiegel.

Welke pure chocolade is gezond?

In pure chocolade zit veel cacao, polyfenolen en andere stoffen die positieve effecten hebben op onze gezondheid. De voedingswaarde van cacao is simpelweg erg hoog. Toch moeten we ook kritisch zijn en altijd naar een product in het geheel kijken. In een reep pure chocolade zit namelijk niet alleen cacao, ook zitten er andere voedingsstoffen in zoals suiker en (verzadigd) vet. Welke reep chocolade je ook neemt, je krijgt hoe dan ook veel suiker en vet binnen en daarmee veel calorieën. Dat kan in grote hoeveelheden een negatief effect hebben op je gewicht.

Ook zijn de onderzoekuitkomsten rondom cacao en polyfenolen soms wat onduidelijk. De studies over cacao laten namelijk uiteenlopende hoeveelheden zien die je zou moeten nemen voor het gewenste effect. Het betreft soms ook hoeveelheden die zo groot zijn dat een gemiddeld mens dat nooit op een dag binnenkrijgt.

labels:

Zie ook: