おはようみんな! Goedemorgen allemaal! Hoe begin jij je dag? Volgens een recente enquête van gezonderworden.nl is de boterham met kaas het populairste ontbijt in Nederland. Veel Nederlanders kiezen voor meergranen, volkoren of bruinbrood, en één op de drie Nederlanders geeft de voorkeur aan een plakje worst op de boterham. Tien procent kiest liever voor een laagje hagelslag óf pindakaas. In Japan gaat het er heel anders aan toe.

Daar bestaat een typisch ontbijt vaak uit rijst, misosoep, groenten, vis en natuurlijk natto. Hoewel de populariteit van een westers ontbijt toeneemt in Japan vanwege de korte bereidingstijd, kiezen veel gezinnen nog steeds voor een traditioneel Japans ontbijt. De term ‘Japans ontbijt’ is dus een vrij ruim begrip. De een geeft de voorkeur aan de boterham met kaas, de ander kiest voor een groene smoothie, of wie weet zelfs wel een traditioneel Japans ontbijt in Nederland! Hoe ontbijt jij meestal? En wil je zelf een keer een Japans ontbijt proberen?

Begin simpel: een kom gestoomde rijst, misosoep (je kunt instant miso halen bij de toko) en een zachtgekookt eitje erbij. Als je durft, kun je natto proberen - al is dat wel een acquired taste, haha. En vergeet niet wat zeewier en tsukemono voor de finishing touch.

Wat is een traditioneel Japans ontbijt?

“Ontbijt als een keizer”, zeggen ze weleens en dat hebben de Japanners helemaal begrepen. Want een traditioneel Japans ontbijt is een feestje. Zo beginnen ze de dag vaak met zalm, rijst en misosoep. Natuurlijk worden er in Japan ook gebakken eieren, croissants en avocado toast gegeten bij het ontbijt. Een traditioneel Japans ontbijt echter, ziet er heel anders uit. Toch is een Japanse ochtendmaaltijd vooral licht en niet te zwaar op de maag. Voor ons zou het een reden zijn om toch wat sneller uit bed te springen.

Wij aten voor het eerst een traditioneel Japans ontbijt bij restaurant Okonomi in Brooklyn, New York. Daar serveren ze dit de hele dag door (meer keuze is er niet). Allemaal leuk en aardig, maar wat heeft zo’n ontbijtje dan voor je in petto? We noemden het net al even: gestoomde rijst, misosoep en een vorm van proteïne, meestal vis. Daarbij zien Japanners het als de ideale manier om restjes op te maken. Wil je het simpel houden, dan zouden wij gaan voor wat gestoomde rijst, een kopje misosoep, wat pickles en een mooi stukje zalm dat je even onder de grill legt. Liever sneller klaar? Je zou natuurlijk ook kunnen gaan voor onze Japanse rijstbowl met roerei en nori.

De basiscomponenten van een Japans ontbijt

  • Gestoomde rijst (Hakumai): Het standaard bijgerecht bij bijna elke maaltijd in Japan is gestoomde rijst. Niet alleen onmisbaar bij een Japans ontbijt trouwens, want ook bij de lunch en het diner is rijst vaak de belangrijkste basis. Was je thuis al aan het oefenen om je rijst met stokjes te eten? We kunnen je vast geruststellen, in Japan hoort de rijst wat plakkerig te zijn, wat de onderneming met stokjes meteen gemakkelijker maakt. Tip van een local: Leg een blaadje zeewier op je rijst en vouw deze met je stokjes om een hapje rijst heen.
  • Miso soep (Miso Shiru): Naast de gestoomde rijst zit er niet alleen een kop warme thee bij het ontbijt maar ook een kommetje Miso soep. In Nederland noemen we koffie ‘een bakkie troost’. Maar eigenlijk is die term nog passender voor Japanse misosoep. Verwarmend, bemoedigend en opbeurend, perfect om de dag mee te starten. Het is een schoolvoorbeeld van de vijfde smaak umami. De soep is gemaakt van gefermenteerde sojabonen en een vorm van dashi (bouillon van visvlokken, kombu ookwel zeekelp of gedroogde shiitake) afhankelijk van de smaak. De miso is daarnaast meestal gevuld met fijn gehakte bosui, tofu, wakame, aburaage (gefrituurde tofu), Japanse paddestoelen en soms ook mosselen.
  • Yakizakana: In de Japanse keuken zijn ze natuurlijk gek op vis. Denk alleen maar aan de grote hoeveelheid soorten sushi. Yakizakana is eigenlijk een verzamelwoord voor gegrilde vis. Grote kans dat je een bordje met gegrilde vis naast je kom met rijst vindt. Zalm is favoriet. Van eenvoudig alleen gezouten tot de perfecte krokante zalm teriyaki met zoetzure komkommer. Onweerstaanbaar. Meestal is de vis alleen gekruid met een beetje zout.
  • Tsukemono: Tsukemono zijn augurken in verschillende maten en smaken.
  • Natto: Het klinkt misschien minder lekker dan het is maar Natto is wel degelijk goed te eten! Deze traditionele gefermenteerde sojabonen spannen kleverige draden tussen je stokjes en het bakje waar ze net nog in zaten. Er zijn verschillende stijlen natto, maar ze zijn allemaal even slijmerig, wat voor Japanners een echt pluspunt is. De geur van stinkkaas walmt je tegemoet en alsof dat voor je ontbijt nog niet stevig genoeg is, roeren Japanners er graag nog wat sojasaus en scherpe mosterd of wasabi doorheen. Het zijn gefermenteerde sojabonen (zijn ze gek op in Japan) die rijk zijn aan proteïne en de maaltijd wat power geven.
  • Wakame: Niet de nori vellen die je om de sushi wikkelt maar wel bijna hetzelfde.
  • Ei met Furikake: Soms ook spiegelei met furikake eroverheen gestrooid. Een rauw ei over je rijst, met een beetje natto - waar we straks nog over moeten bijpraten - is zo gepiept.
  • Groenten: Gekookte groenten of een bordje sla zijn ook geen vreemde eenden in het Japanse ontbijt.
  • Thee: Geen koffie bij een Japans ontbijt, maar thee. Groene thee. Vaak in de prachtigste kommetjes. De zachte smaak van groene thee past dan ook veel beter bij de andere smaken van het ontbijt. Vind je groene thee bitter? Voor een luxe ontbijtsessie worden gewone Earl Grey of Ceylon thee geserveerd door de Japanners maar Matcha thee. Dit type thee is een vorm van Powder Chai, eigenlijk gewoon gemalen groene thee tot een poedervorm.

Speciale recepten voor een Japans ontbijt

Tamagoyaki: Japanse Omelet

De Japanse omelet, ook wel tamagoyaki genoemd, is een heerlijk luchtig, lichtzoet eitje dat in laagjes wordt gebakken en opgerold. Deze unieke omelet heeft een subtiele smaak die zowel hartig als licht zoet is, dankzij een scheutje mirin en sojasaus. Tamagoyaki wordt vaak geserveerd als bijgerecht bij Japanse maaltijden, in bento-boxen of op sushi.

Om de perfecte tamagoyaki te maken, wordt een speciale rechthoekige pan gebruikt, waarmee je de omelet steeds opnieuw kunt oprollen en laag voor laag kunt bakken. Het resultaat is een zachte, delicate omelet die smelt in je mond.

Hoe maak je Tamagoyaki?

Om zo’n luchtig dik omelet te bakken rollen we het ei tijdens het bakken voorzichtig op in laagjes. Het rollen is even oefenen, maar als je de beweging onder de knie hebt is het een fluitje van een cent. In Japan maken we dit recept zo vaak klaar dat we er een speciale pan voor hebben die ons helpt om het ei mooi in vorm te houden. Met een gewone koekenpan lukt het ook prima.

Ingrediënten:

  • 4 eieren
  • 50 milliliter warm water
  • 1 theelepel dashi poeder
  • 1 theelepel olie

Instructies:

  1. We beginnen met het maken van dashi. Dat is een typisch Japanse bouillon. We gebruiken hiervoor dashi poeder. Doe het dashi poeder in 50 milliliter warm water, mix het goed en laat helemaal afkoelen.
  2. Klop de 4 eieren in een kom en roer de dashi bouillon er doorheen.
  3. Verwarm de olie in de pan. Zorg ervoor dat het hele oppervlak van de pan bedekt is met de olie. Ik gebruik keukenpapier om de olie goed te verdelen.
  4. Giet een klein beetje van het mengsel van eieren en dashi poeder in de pan tot de bodem dun bedekt is.
  5. Wacht even tot de dunne laag gestold is. Gebruik dan een spatel of lange kookstokjes om het omelet voorzichtig op te rollen.
  6. Als je het omelet tot het eind opgerold hebt, schuif het naar de zijkant van de pan. Giet er weer wat gemengde eieren bij. Til de opgerolde omelet een beetje op en laat de vloeibare eieren eronder vloeien.
  7. Als de dunne laag een beetje gestold is rol het dikke stuk voorzichtig over de dunne laag heen. Zo wordt het omelet groter.
  8. Herhaal het rol-proces tot de eieren op zijn. Giet af en toe een beetje olie in de pan zodat het omelet niet aan de pan plakt.
  9. Laat nadat je de laatste laag gerold hebt het omelet nog 30 seconden op het vuur staan. Haal het dan uit de pan.
  10. Gebruik een snijplank en een scherp mes om het omelet in repen van ongeveer 1 centimeter dek te snijden. Serveer als bijgerecht bij bijvoorbeeld geroerbakte groente en rijst.

Fluffy Japanse Pannenkoekjes

Ontbijtpannenkoekjes, maar dan anders. Luchtige dikke soufflé pannenkoeken. Een echte traktatie. Volgende week is het Moederdag. Het moment in het jaar dat draait om een feestelijk ontbijtje. Daarom leek het me leuk om dit keer eens iets anders dan anders te delen. Geen gewone pannenkoekjes of American pancakes maar fluffy Japanse pannenkoekjes. Dit zijn hele zachte hoge pannenkoekjes, die licht-zoet zijn. Super leuk om te maken, en ook heel lekker om op te eten. Tsja, een pannenkoekenontbijt (op bed) wie wil dat nou niet?

De fluffy Japanse Pannenkoekjes worden ook wel Soufflé pancakes genoemd. Dit komt doordat ze zacht van sponsig zijn als een soufflé. Het is een mix van een pannenkoek en een soufflé. En nu denk je hierdoor misschien dat het lastig om deze luchtige Japanse pannenkoekjes te maken? Het beslag van de fluffy Japanse pannenkoekjes bevat opgeklopt eiwit. Hierdoor wordt de pannenkoekjes zo mooi hoog en luchtig. De fluffy Japanse Pannenkoekjes worden in de koekenpan gebakken, in een kookring. Dit zorgt ervoor dat de pannenkoekjes mooi hoog en luchtig worden. In feite krijgen de pannenkoekjes de vorm van de kookring. Met de deksel op de pan worden ze gebakken, zodat de binnenkant ook mooi gaart. Serveer de fluffy Japanse pannenkoekjes met poedersuiker en vers fruit. En eventueel een drupje Maple Syrup.

Roer de eidooiers los en meng dit met de poedersuiker. Verwarm een pan op het vuur. Leg de kookringen in de pan en vul deze voor 2/3 met het beslag. Doe de deksel op de pan en laat de pannenkoeken 4 minuten garen.

Westerse invloeden op het Japanse ontbijt

Dat gezegde hebbende, wint het westerse ontbijt aan populariteit in Japan. Geroosterd brood met jam of een bakje yoghurt is inmiddels een veelvoorkomende keuze. Ook croissants en andere westerse broodsoorten worden steeds vaker gegeten. Een interessante toevoeging aan het Japanse ‘westerse’ ontbijt is salade. Terwijl salade in Nederland meestal wordt geassocieerd met lunch of diner, is het in Japan niet ongebruikelijk om een klein schaaltje gemengde salade bij het ontbijt te serveren.

Japanse ontbijtgewoonten per regio

Wat je eet bij het ontbijt hangt ook in Japan een beetje af van waar je woont. In Okinawa krijg je bijvoorbeeld vaker zoete aardappelen en goya (bittere meloen) op tafel, terwijl ze in Hokkaido juist dol zijn op melkproducten zoals boter en kaas.

Is een Japans ontbijt gezond?

Een traditioneel Japans ontbijt bestaat uit weinig koolhydraten en veel proteïne en vitamine uit vis en groenten. Hierdoor krijgen de Japanners een flinke power start voor de dag. Nemen ze het ontbijt mee voor onderweg? Dan doen ze dit in een bento box.

Overzicht van de belangrijkste componenten

Component Omschrijving
Gestoomde rijst De basis van bijna elk Japans ontbijt.
Miso soep Een warme, hartige soep gemaakt van gefermenteerde sojabonen.
Yakizakana Gegrilde vis, vaak zalm, gekruid met zout.
Tsukemono Japanse augurken in diverse smaken.
Natto Gefermenteerde sojabonen, rijk aan proteïne.
Tamagoyaki Een zoete, opgerolde omelet.
Groene thee Een traditionele drank bij het Japanse ontbijt.

labels:

Zie ook: