Op elk levensmiddel moet een houdbaarheidsdatum staan, behalve als specifiek in de wet is aangegeven dat dit niet verplicht is. Op bederfelijke producten staat een uiterste consumptiedatum ('te gebruiken tot').

Houdbaarheidsdatum: Wat Betekent Het?

U bepaalt zelf de houdbaarheidstermijn en kiest het juiste type, afhankelijk van de bederfelijkheid. De houdbaarheidstermijn kunt u bepalen op basis van analyses van grondstoffen en eindproducten. De houdbaarheidsvermelding moet goed leesbaar en vindbaar zijn.

Uiterste Consumptiedatum (TGT)

De uiterste consumptiedatum 'te gebruiken tot' moet u vermelden op levensmiddelen die uit microbiologisch oogpunt zeer bederfelijk zijn en na korte tijd een onmiddellijk gevaar voor de menselijke gezondheid kunnen opleveren. Het gaat om producten die na deze uiterste consumptiedatum niet meer moeten worden geconsumeerd vanwege de mogelijke groei van pathogene micro-organismen.

De datum moet bestaan uit dag, maand en eventueel jaar, bijvoorbeeld: ‘te gebruiken tot: 9 januari’ of ‘te gebruiken tot: zie bovenzijde verpakking. Bewaren bij maximaal 7°C’.

Minimale Houdbaarheid (THT)

De minimale houdbaarheid 'ten minste houdbaar tot [datum]' gebruikt u op alle andere producten. Dit is de datum tot waarop het levensmiddel zijn specifieke eigenschappen behoudt, als het op de juiste manier wordt bewaard. Tot die datum is het levensmiddel veilig en van goede kwaliteit.

Is een specifieke manier van bewaren noodzakelijk om de houdbaarheid te garanderen? Dan moet u bewaarvoorschriften vermelden bij het gebruik van de datum van minimale houdbaarheid. De verkoper neemt daarmee de verantwoordelijkheid voor de houdbaarheid over van de fabrikant.

Verlengt de verkoper de houdbaarheid? Dan moet de consument dat kunnen zien.

Datum van Invriezing

U vermeldt de datum van (eerste) invriezing als volgt: 'ingevroren op' [datum zelf of verwijzing naar plaats op etiket waar datum kan worden gevonden]. U mag de term 'diepgevroren op …' niet gebruiken. Bijvoorbeeld: 'Ingevroren op: zie bovenkant verpakking'.

Kan je beschimmelde kaas nog eten?

Kaas en schimmel zijn een ingewikkeld duo, want beschimmelde kaas is enerzijds een delicatesse, anderzijds een gevaar. Volgens het Voedingscentrum kan schimmel op voedsel namelijk giftig zijn.

Maar geen zorgen, de zogenaamde schimmelkazen zoals roquefort, gorgonzola en camembert kan je gerust blijven eten. Deze worden gemaakt met specifieke schimmels die zorgen voor hun unieke smaak en textuur. Omdat deze schimmels speciaal worden toegevoegd, kan je ervan uitgaan dat ze veilig zijn om te eten.

Het is echter een ander verhaal als kaas is beschimmeld door onbedoelde schimmels. Zit er bijvoorbeeld op je oude kaas een donzig stukje? Dan kan je maar beter voorzichtig zijn.

Is schimmel op kaas gevaarlijk?

Ja, schimmel op kaas kan hartstikke gevaarlijk zijn. Daarom is het belangrijk om schimmel te herkennen en te voorkomen. Bij voorkeur moeten beschimmelde producten weggegooid worden maar gelukkig is harde kaas, zoals Goudse of Parmezaanse, de uitzondering op de regel.

Bij harde kaassoorten verspreid de schimmel zich niet snel door de kaas waardoor je het deel dat niet beschimmeld is vaak gewoon nog kan eten. Wanneer je schimmel op zachte kazen zoals roomkaas, ricotta of geraspte en plakken kaas spot dan is het foute boel. Ook al lijkt alleen de bovenkant beschimmeld, vaak zit de schimmel dan onzichtbaar ook midden in het product. En dat betekent dat je de kaas niet meer kan eten.

Onbedoelde schimmels kunnen namelijk giftige stoffen aanmaken die voedselvergiftiging veroorzaken en mogelijk kankerverwekkend zijn.

Wat te doen met schimmel op kaas?

Eet daarom nooit zachte beschimmelde kaas en let ook goed op bij harde kazen. Alleen wanneer harde kaas nog stevig aanvoelt en een normale geur heeft, dan is het veilig om te eten, mits je het beschimmelde deel wegsnijdt.

Voelt de kaas juist zacht aan en ruikt het niet meer goed? Dan moet je de kaas altijd weggooien en kan je ervan uitgaan dat het niet meer veilig is om te eten. Als je twijfels hebt over de veiligheid van de kaas, is het beste om het weg te gooien en er geen risico mee te nemen.

Kaas schimmel wegsnijden

Bij harde kazen kan je het beschimmelde deel gewoon weg snijden en de rest opeten. Snijd wel ruim om de schimmel heen, het Voedingscentrum adviseert om ongeveer 1 centimeter om de schimmelplek heen te snijden. Dit deel kan namelijk geheel beschimmeld zijn. Snijd liever te veel weg dan te weinig, dan weet je zeker dat het goed gaat.

TGT versus THT

Op verpakkingen vind je 2 soorten datums die iets over de houdbaarheid zeggen: een Ten minste Houdbaar Tot-datum (THT) of een Te Gebruiken Tot-datum (TGT). Die houdbaarheidsdatum geldt voor gesloten producten.

Beide datums hebben een eigen icoontje met uitleg, want bij de TGT-datum moet je iets anders doen dan bij een THT-datum.

TGT: Te Gebruiken Tot

‘Stop!’, betekent het handje. Dit product moet je gebruiken vóór of op de datum die op de verpakking. Je moet het niet gebruiken na die datum. Dat is niet veilig. Het product kan ziekteverwekkers bevatten die je niet ziet, ruikt, of proeft.

TGT staat voor 'te gebruiken tot en met' het einde van die datum. TGT 14 juli betekent dus dat je het ook op 14 juli nog veilig kunt gebruiken.

THT: Ten Minste Houdbaar Tot

‘Doorgaan!’ betekent de pijl. Dit product mag je ook gebruiken ná de datum die op de verpakking staat. Je moet dan wel kijken, ruiken, en proeven of het product nog goed is. Gebruik je zintuigen om te beoordelen of zo’n product nog lekker is.

THT staat voor ten minste houdbaar tot en met de dag die op de verpakking staat. Na die datum kan de kwaliteit van het product achteruitgaan. Dat kun je bijvoorbeeld merken aan de kleur, geur en de smaak. Het product is vaak nog veilig om te gebruiken.

Ongeopend en op de juiste manier bewaard zijn producten met een THT-datum vaak lang na de datum nog goed:

  • Enkele dagen langer: cake, desserts, eieren, yoghurt, halfconserven (potjes die in de koelkast moeten).
  • Enkele maanden langer: harde kaas, koekjes, ontbijtgranen, margarine, boter, chocolade, mayonaise, olie, zacht snoep, chips, pindakaas, ingevroren brood.
  • Een jaar of langer: diepvriesproducten, houdbare producten in blik of pot (groenten, fruit, jam), gedroogde pasta, thee, rijst, koffie, honing.

Voedsel zonder houdbaarheidsdatum

Niet op alle producten hoeft een houdbaarheidsdatum te staan. Bij sommige verse en bepaalde lang houdbare voedingsmiddelen is geen houdbaarheidsdatum nodig. Het gaat dan om:

  • Azijn.
  • Verse, niet-gesneden groenten, aardappelen en fruit.
  • Vers brood en banket (wat je op dezelfde dag eet).
  • Keukenzout.
  • Kauwgom.
  • Suiker.
  • Suikerwerk, zoals snoep.
  • Wijn, en andere dranken met meer dan 10% alcohol.

Wanneer is voedsel bedorven?

Eten dat over de datum is, is niet altijd meteen bedorven. Vaak kun je het nog eten, vooral eten met een THT-datum. Bij producten met een TGT-datum is dat anders, omdat er sprake is van een ander soort bederf.

Microbieel bederf

Is er sprake van beestjes, sliertjes, schimmels, een nare geur of rare smaak? Dat duidt op microbieel bederf. Gooi het eten weg!

Bacteriën, virussen en schimmels veroorzaken microbieel bederf. Vaak zijn het onschuldige bacteriën, zoals melkzuurbacteriën. Maar soms zitten er ziekmakers tussen als listeria en salmonella. Dan kun je niet op je zintuigen vertrouwen, want deze bacteriën ruik, zie en proef je niet.

Daarom is op producten waarin ziekmakende bacteriën zich thuisvoelen de TGT-datum verplicht. Goed koel bewaren (bij maximaal 4 °C) helpt om microbieel bederf in toom te houden.

Fysisch en chemisch bederf

Fysisch en chemisch bederf is onschuldig. Van beide word je niet ziek. Door dit soort bederf veranderen de eigenschappen van het product. Denk aan:

  • Minder knapperige koekjes.
  • Rimpelige appels.
  • Oudbakken brood.
  • Vet dat ranzig wordt.
  • Verkleuring van groenten in een pot of sinaasappelsap in een pak.

Op dit soort producten staat een THT-datum. Dan kun je dus met je zintuigen beoordelen of het nog goed en lekker genoeg is.

Verspilling tegengaan

Jaarlijks belandt per Nederlander bijna 34 kilogram vast voedsel in de afvalbak. Gooi je een blikje mais of pak soep weg zodra de houdbaarheidsdatum geweest is? Eigenlijk hoeft dat niet. Maar verse producten kun je beter wél meteen weggooien.

Producten met een THT-datum zijn ook prima en veilig te gebruiken ná de aangegeven datum. Na die tijd is misschien de smaak of kleur ervan iets minder geworden, maar het alsnog opeten is zeker geen aanslag op je gezondheid. Een vereiste is daarbij wel dat de verpakking ongeopend en onbeschadigd is en dat het product op de voorgeschreven manier bewaard is.

Producten met een ‘te gebruiken tot’ datum zijn meestal verse producten die relatief minder lang houdbaar zijn, zoals zuivel, vlees, vis, gebak, verse groenten en fruit. Is de TGT-datum verstreken? Dan wordt het onveilig deze producten te eten. Gevaarlijke bacteriën zoals Listeria kunnen dan boven de ziekmakende drempelhoeveelheid uitkomen.

Bedorven levensmiddelen

Het verraderlijke is dat je niet altijd kunt zien of ruiken of een product nog goed is. Als de kaas onder de blauwe of witte schimmel zit, moet je dat er niet af raspen, maar de hele kaas gewoon weggooien.

Tabel: Richtlijnen voor Houdbaarheid van Kaas

Kaassoort Houdbaarheid na openen Opmerkingen
Harde kaas (Goudse, Parmezaanse) Enkele weken tot maanden Mits goed bewaard en schimmel ruim weggesneden
Zachte kaas (roomkaas, ricotta) Enkele dagen tot een week Niet meer consumeren bij schimmel
Schimmelkaas (roquefort, camembert) Enkele weken Veilig te consumeren zolang de schimmel typisch is voor de kaas
Geraspte kaas Enkele dagen Invriezen aanbevolen voor langere houdbaarheid

Tips voor het bewaren van kaas

  • Gebruik vetvrij kaaspapier om de kaas in te bewaren.
  • Bewaar kaas in een kaasdoos voor een duurzamere optie.
  • Hollandse kaas bewaar je het beste in de groentelade.
  • Verse kazen moet je juist bovenin de koelkast bewaren.

labels:

Zie ook: