Boter is niet zomaar boter, zeker niet als het om bakken gaat. In bakrecepten wordt meestal ongezouten roomboter bedoeld. Maar kun je ook bakken met halvarine?

De verschillen tussen boter en margarine

Je kunt best bakken met margarine. Er is echter wel een verschil in smaak en textuur ten opzichte van roomboter. Voor de ultieme test zou je eens twee cakes moeten bakken: één met roomboter en één met margarine. Dan merk je het verschil pas echt.

Wanneer je roomboter gaat gebruiken, krijg je door wat je al die tijd ‘verkeerd’ hebt gedaan. Gebruik voor de ene cake roomboter en voor de ander margarine.

Er doen veel wilde verhalen de ronde over margarine, boter, olie en roomboter. Margarine zou slechter zijn dan boter en slechts één molecuul verschillen van plastic. Om meer duidelijkheid te krijgen over alle feiten en fabels is het belangrijk om de echte feiten op een rijtje te zetten.

Halvarine: wel of niet geschikt om mee te bakken?

Halvarine is niet vet genoeg en te dun, waardoor het kan verbranden. Halvarine en vergelijkbare producten bevatten 30-50% vet. Hoewel het vet op zich hetzelfde is als in margarine of boter (met 80% vet), bevat het teveel water. Bij verhitting gaat het water koken en daardoor sterk spatten.

Boter voor brood bevat veel meer vocht. Je kunt er echt beter roomboter of speciale boter voor gebak voor gebruiken. Volgens mij gaat boter voor op brood erg spetteren in de pan, dat zal ook komen omdat er meer vocht in zit, lijkt me.

Gebruik gewoon roomboter, dat is wel zo gezond en je kan het overal voor gebruiken.

Het gebruik van margarine in bakrecepten

In de meeste bakrecepten wordt boter gebruikt, maar als je wilt kan je dat ook vervangen door margarine. Margarine bevat minimaal 80% en maximaal 90% vet. Dit is ongeveer vergelijkbaar met boter, dat voor minimaal 82 % uit vet bestaat. Hierdoor kan je over het algemeen in bakrecepten dus zonder probleem de boter vervangen door margarine. Bedenk je wel dat de structuur en smaak van het uiteindelijke baksel iets anders kunnen zijn.

Vloeibare margarine bevat essentiële vetten, Omega 3 en 6, welke bijdragen tot de instandhouding van een normaal cholesterolgehalte in het bloed. Daarmee is het goed voor hart- en bloedvaten. Vloeibare margarine gebruik ik heel veel om te bakken. Vooral uien, champignons en vlees omdat het mooi bruin kleurt.

Margarine heeft voor sommige recepten ook nog extra voordelen, zoals bijvoorbeeld bij het maken van bladerdeeg. Roomboter mag ook niet ontbreken in mijn koelkast. Ik gebruik het om te bakken en dan voornamelijk bij zoete baksels zoals brownies. Ook roomboter is wat mij betreft onmisbaar om aardappelpuree romig te maken, en ik serveer altijd een klontje roomboter bij poffertjes.

De basis van margarine is een mix met plantaardige oliën, die door de toevoeging van een kleine hoeveelheid hard vet smeerbaar worden gemaakt. Je kan margarine prima voor bakrecepten gebruiken en hoeft daarvoor verder niets aan de recepten aan te passen.

Baktest met verschillende vetten

Om heel eerlijk te zijn: ik heb zelf nooit eerder een cake gebakken met margarine als ingrediënt van het recept, maar wél gebruikte ik het vaker voor het bakken van koekjes. Nu leek het me leuk om alle drie de vetten in precies dezelfde cake te gebruiken, met dus precies dezelfde ingrediënten. Het enige wat zal verschillen zijn de vetten.

Mijn man vond de cake die met zonnebloemolie is gebakken het lekkerst en dit komt waarschijnlijk doordat ik bijna al mijn cakes met zonnebloemolie bak en hij hier aan gewend is. Mijn schoonvader en schoonmoeder daarentegen vonden de cake met margarine weer het lekkerst, want de cake met zonnebloemolie vonden ze iets te zacht en die met roomboter weer iets te vet.

Bij de eerste hap proefde ik al hoe zacht en luchtig deze cake is! Als ik tussen deze drie cakes moet kiezen dan gaat mijn keus naar de cake met zonnebloemolie en margarine. Deze twee waren zonder twijfel mijn favoriet, omdat de een lekker luchtig is en de ander weer lekker zacht.

Resultaten van de baktest

Vetsoort Resultaat
Margarine Cake is ietsjes krokant aan de buitenkant en lekker zacht van binnen.
Roomboter Lekker, maar miste het ‘luchtige’ en iets te vettig.
Zonnebloemolie De lichtste kleur, zacht en luchtig.

Tips voor het bakken met margarine

Voor plantaardige baksels is margarine een uitkomst, maar in Nederland zijn we vooral gewend aan het bakken met roomboter. Als je margarine gebruikt omdat je lactosevrij of vegan eet, controleer dan altijd even of de margarine wel 100 % plantaardig is. Sommige margarines kunnen nog wat melkbestanddelen of vitamine D van dierlijke oorsprong bevatten. Dit geldt natuurlijk ook wanneer je roomboter gebruikt, maar wordt nogal eens vergeten bij margarine heb ik het idee.

Kies nooit voor halvarine, dit is alleen geschikt om mee te smeren en niet om mee te bakken.

Verschillende soorten vetten en hun gebruik

In de winkel vind je allerlei verschillende olie. Het kan dan soms lastig zijn om te weten welke olie je het beste kan kiezen. Daarbij zit er ook verschil in of je de olie verhit of koud gebruikt.

Extra vierge olijfolie wordt vanwege de smaak vooral koud gebruikt voor pasta, salade, vinaigrettes, tapenades en koude sauzen. De smaak gaat grotendeels verloren na verhitting. Zorg er bij de bereiding voor dat de olie niet begint te roken of te dampen, want dan kunnen er ongezonde stoffen ontstaan.

Andere oliën, zoals zonnebloemolie kunnen beter bij hogere temperaturen gebruikt worden. Kijk bij twijfel op de verpakking van olie om te zien of het gebruikt kan worden om in te bakken of frituren.

Vloeibaar bak- en braadvet uit een knijpfles is een betere keuze dan bak- en braadvet met een wikkel. Het lichaam heeft vet nodig om goed te functioneren. Het maakt echter wel uit hoeveel vet je eet en om wat voor soort vet het gaat: verzadigd vet of onverzadigd vet.

Verzadigd vet verhoogt het LDL-cholesterol in het bloed, wat de kans op hart- en vaatziekten vergroot.

labels: #Bakken

Zie ook: