Je kent het wel: je hebt heerlijk gekookt, maar het was (al dan niet bewust) iets te veel. De rest doe je in een bakje voor de volgende dag en gebruik je als lunch. Alleen is het maar de vraag of het zo'n goed idee is om warm eten in de koelkast te zetten.

Waarom Voedselveiligheid Belangrijk Is

Het is hartstikke belangrijk om bederfelijk eten in de koelkast te zetten. De lage temperatuur zorgt ervoor dat bacteriën en schimmels geen kans hebben om te groeien, waardoor je eten langer houdbaar is. Als je iets uit de koelkast pakt, is het slim om het product zo snel mogelijk terug te zetten. Het warmt namelijk snel op buiten de koelkast. En eten dat snel bederft, zoals rauw vlees of vis, moet je niet langer dan twee uur uit de koelkast houden.

Het Belang van Afkoelen

Laten we maar meteen met de deur in huis vallen: je doet er goed aan om je restjes eerst even te laten afkoelen. Het zit namelijk zo: als je je eten warm in de koelkast zet, stijgt de temperatuur van de koelkast. En dat is voor de andere producten die al in je koelkast staan - zoals melk, bijvoorbeeld - niet goed. Maar let er wel op dat je je restjes niet te lang laat afkoelen. De regel is hier: maximaal twee uur laten afkoelen. Als eten te lang buiten de koelkast ligt, kan het namelijk gaan bederven. En dat wil je natuurlijk niet!

Warm eten moet je niet meteen in de koelkast zetten. De temperatuur van het eten ligt zoveel hoger dan de rest in de koelkast, dat je er alle producten mee opwarmt. Dit verhoogt de kans op bacteriën en schimmels. Laat je eten minimaal een halfuurtje buiten de koelkast afkoelen voordat je het erin zet. Zorg ervoor dat je het eten ook niet langer dan twee uur buiten de koelkast laat.

Hoe Versnel Je Het Afkoelproces?

Heb je geen tijd en wil je het afkoelproces sneller laten verlopen? Verdeel dan het eten in verschillende bakjes zodat de lagen minder dik zijn en je eten dus sneller afkoelt. Of verdeel je restjes over een plaat of een groot bord. Wat ook werkt, is om het bakje met de restjes kort in een ijsbadje te leggen of even onder stromend koud water te laten schrikken.

De Gevarenzone: Temperatuur en Bacteriën

De vuistregel als het gaat om voedselveiligheid is dat warm voedsel warm zou moeten blijven en koud voedsel koud. “Bederfelijk eten tussen 5 en 60 graden bewaren staat bekend als ‘de gevarenzone’,” zegt Archie Magoulas, voedselveiligheidsexpert bij het Amerikaanse ministerie van Landbouw. Kamertemperatuur is ongeveer 21 graden, en bij die temperatuur groeien en vermenigvuldigen bacteriën het hardst. Magoulas zegt dat gekookt voedsel niet langer dan twee uur buiten de koelkast zou moeten liggen. Een pizza die dus de hele nacht bij kamertemperatuur heeft gelegen, in plaats van goed gekoeld te zijn geweest, heeft een hoger risico op bacteriële besmetting, wat kan leiden tot voedselvergiftiging.

Mogelijke Gevolgen van Onjuiste Bewaring

Hoewel al het bederfelijke voedsel het risico heeft om besmet te raken met bacteriën als het niet goed gekoeld of gekookt is, is het nog risicovoller als je eten door andere mensen bereid is - bijvoorbeeld door de pizzabakker die jouw pizza door de lucht gooide. Gevaarlijke bacteriën, zoals Saphylococcus aureus, hebben dan meer kans om te groeien en zich te vermenigvuldigen.

“Saphylococcus aureus kan enterotoxinen produceren, die je binnen een half uur tot vier uur heftige gastro-enteritis kunnen geven,” zegt Philip Tierno, hoogleraar microbiologie en pathologie aan de NYU School of Medicine. De symptomen van gastro-enteritis (normale mensen noemen dit buikgriep) zijn krampen, braken, explosieve diarree, en in ernstige gevallen uitdroging. Het ergste van S. aureus is dat je niet kunt zien dat je eten besmet is: er zijn geen tekenen van bederf, zoals een vieze geur of gekke kleurverandering. De bacterie wordt ook niet gedood als je het voedsel opnieuw opwarmt in de magnetron, dus als je het een nacht laat liggen en dan even in de magnetron stopt, loop je meer risico dat je deze enterotoxinen inslikt.

Soms werkt zelfs het koelen van voedsel niet: de bacterie Listeria, die in sommige gevallen gevaarlijk is en onder andere door koorts, een stijve nek, zwakte en braken wordt gekenmerkt, kan overleven in de koelkast. Je kan ‘m vinden in onder meer vleeswaren, hotdogs, ongepasteuriseerde melk en zachte kazen.

Praktische Tips voor het Bewaren van Eten

In het algemeen: maak er geen gewoonte van om je eten ’s nachts buiten de koelkast te laten staan. Houd je aan de twee-uur-regel: bederfelijke etenswaren kunnen twee uur kamertemperatuur aan, maar daarna moeten ze gekoeld worden. Warm eten moet warm blijven, boven de 60 graden, en koud eten moet koud blijven, onder de 5 graden. Als je vriend in een gekke bui een hoop pizza’s heeft besteld, moet hij de restjes binnen een paar dagen opeten of in de diepvries gooien.

Maaltijden die je in de koelkast bewaart kun je meestal zo’n 2 tot 3 dagen bewaren. Hierna krijgen bacteriën namelijk meer de kans om zich te bewerken. Toch kun je je restje ook beter niet warm in de vriezer zetten. Dan wordt er namelijk snel ijsvorming gecreëerd rondom het product. De smaak gaat hiervan flink achteruit en daarnaast is het ook nog eens slecht voor het milieu, omdat de vriezer extra hard moet werken om op temperatuur te blijven.

Bewaar restjes maximaal 2 dagen afgedekt in de koelkast. Wil je ze langer bewaren, vries ze dan in. Laat kliekjes eerst afkoelen voordat je ze in de koelkast of vriezer zet. Zet je ze te snel in de koelkast, dan wordt de temperatuur in de koelkast te hoog en bederven je boodschappen sneller. Zet je ze te snel in de vriezer dan krijg je last van ijsvorming rond het product. Kliekjes koelen sneller af als je het bakje of de pan in een laagje koud water zet. Laat de kliekjes niet langer dan 2 uur buiten de koelkast staan.

Samenvatting van Bewaartips

  • Laat warme kliekjes snel afkoelen.
  • Verdeel grote hoeveelheden over kleinere bakjes.
  • Zet restjes binnen 2 uur na het koken in de koelkast.
  • Bewaar restjes op de bovenste planken van de koelkast.
  • Eet gerechten die je het eerst in de koelkast hebt gezet, ook het eerst op.

Hoe Lang Kun Je Eten Bewaren?

Hoe lang je eten in de koelkast kan bewaren is afhankelijk van de maaltijd. Een restje eten dat je in de koelkast bewaart, kun je volgens het Voedingscentrum binnen 2 dagen nog opeten. Na 2 dagen is de kans dat er schadelijke bacteriën groeien waar je ziek van kunt worden, groter. Dit geldt vooral voor verpakkingen die al open zijn geweest.

Volgens het Voedingscentrum is 4 graden de ideale temperatuur voor de koelkast. Vooral vlees blijft dan het langst veilig houdbaar.

Overzicht van Bewaartijden

Product Bewaartijd in Koelkast Opmerkingen
Restjes (algemeen) 2 dagen Afgedekt bewaren
Bereid vlees 2 dagen In afgesloten verpakking
Pizza 3-4 dagen

Speciale Aandachtspunten voor Vlees

  • Let op de houdbaarheidsdatum van het vlees dat je koopt.
  • Gebruik een koeltas om vlees (en andere bederfelijke producten) naar huis te vervoeren.
  • Was je handen, zeker nadat je rauw vlees hebt aangeraakt.
  • Gebruik keukengerei (zoals snijplanken, messen of spatels), dat in aanraking is geweest met rauw vlees, niet meer voor andere producten. Of was het keukengerei tussendoor af met heet water.
  • Verhit rauw vlees door en door. Draai het vlees regelmatig om.

Voor bewerkt vlees (gemarineerd, gesneden of gemalen) geldt: controleer of het volledig is gegaard voordat je het opeet. Bijvoorbeeld gehakt, worst of spiesjes. Vlees uit één stuk van rund of varken, zoals biefstuk, kan rosé gegeten worden, maar doorbakken is de meest veilige keuze.

Ontdooi ingevroren vlees in de koelkast, afgedekt op een bord of schaal.

Let op! Zwangeren, jonge kinderen, ouderen en mensen met een verminderde weerstand wordt afgeraden om rauw vlees en rauwe vleeswaren te eten. Bijvoorbeeld tartaar, carpaccio, en rosé gebakken vlees zijn risicovolle producten. Wanneer vleesproducten door en door verhit zijn, kunnen ze veilig gegeten worden.

labels: #Vlees

Zie ook: