Tegenwoordig is voorverpakte voeding niet meer weg te denken uit de schappen van de supermarkt. Dit kan allerlei voeding betreffen, zoals groente, fruit, vlees, vis en kaas. Als het gaat over voorverpakte voeding bedoelen we verse groente die in de fabriek voorgesneden en/of voorverpakt is. Vroeger lag de groente vooral onverpakt in de winkel.

Waarom Wordt Voedsel Verpakt?

Dan komt de vraag op waarom voedsel eigenlijk verpakt wordt. Daar zijn verschillende redenen voor. Een belangrijke factor daarbij is dat het tegenwoordig best een tijd duurt voordat de groente van het land op je bord ligt. Daar zitten nu veel meer stappen tussen dan vroeger, al zijn er steeds meer initiatieven om groenten weer snel(ler) bij de consument te krijgen. Zonder verpakking is sommige groente, zoals veldsla, niet mee te nemen. Of je moet je eigen zakje meenemen.

Verpakking Gaat Voedselverspilling Tegen

Verpakking gaat voedselverspilling tegen. Het zijn schokkende cijfers: 1/3 wordt weggegooid! Deze voedselverspilling zorgt voor meer gebruik van brandstof, omdat al die groente wel eerst naar de winkels vervoerd is via verschillende tussenstations.

De meeste verpakkingen zijn van plastic: het is goedkoop, zacht en beschadigt voedsel niet. De laatste tijd zie je in de supermarkt dat veel biologische groente verpakt is (bijvoorbeeld komkommer, paprika, aubergine).

Soorten Verpakkingen

  • Plastic: Het draagt bij aan de afvalberg en is zodoende belastend voor het milieu.
  • Vacuüm verpakte voeding: Deze methode gaat voedselbederf niet tegen, maar vertraagt het wel. Het is dus geen alternatief voor steriliseren.
  • Papier of karton: Papier of karton is hard en kan producten beschadigen. Ook kun je door deze verpakkingsmethode niet altijd zien wat je koopt. Het is ook belastend voor het milieu.
  • Bulkdispensers: Uit bulkdispensers kun je voorgesneden voeding tappen in een eigen bakje. In Nederland zien we bulkdispensers vooral in verpakkingsvrije winkels voor bijvoorbeeld noten. Ze schijnen er ook al wel te zijn voor groenten, al heb ik ze zelf nog niet gezien. Het kan handig zijn als je kleine beetjes van veel soorten groente nodig hebt voor een gerecht.

Voordelen van Verpakte en Voorgesneden Groente

Verpakte en voorgesneden groente heeft een aantal voordelen.

  • Het is gemakkelijk en helpt je sneller klaar te zijn met eten koken.
  • Voorgesneden groente helpt om je handen en polsen te ontzien.
  • Het helpt verspilling tegen te gaan: Als je een eenpersoonshuishouden hebt en je koopt een grote bloemkool, is de kans groot dat je een deel weg gaat gooien.
  • Het is een bijkomstig voordeel van voorgesneden groente dat zulke zakjes nogal eens aangeboden worden voor een veel lagere prijs omdat ze tegen de houdbaarheidsdatum aan zijn.

Nadelen van Voorgesneden en Voorverpakte Groenten

Naast voordelen hebben voorgesneden en voorverpakte groenten ook wel nadelen.

  • De zak kan bol gaan staan.
  • Doordat de verpakking weggegooid wordt, is het belastend voor het milieu.
  • Voorverpakte voeding is weliswaar soms langer houdbaar dan vers, maar houd wel de houdbaarheidsdatum in de gaten. Te Gebruiken Tot (TGT) is een datum die je moet respecteren.
  • Je vindt vooral niet biologische groente verpakt in de supermarkt.

Gezondheidsaspecten

Voorgesneden groente heeft een slecht imago wat betreft gezondheid. Dat heeft verschillende redenen. Veel mensen denken dat in de zakjes groenten conserveringsmiddelen etc. zitten. Dit is echter niet altijd het geval.

Vitaminebehoud

De algemeen heersende gedachte is dat vitamines snel verloren gaan bij het snijden en verpakken van groente. Dit blijkt echter niet het geval te zijn. Gesneden groenten houden hun vitamine C langer vast dan verse groente die je bewaart.

Dan is er nog een ander, indirect aspect als het over veldsla gaat. Veldsla in de supermarkt, in zakjes verpakt, komt nog maar zelden uit volle grond. De teelt gebeurt grotendeels onder ledlampen op water met daarin toegevoegde voedingsstoffen. Dat heeft allerlei voordelen omdat je niet meer afhankelijk bent van het weer en insectenplagen. Maar dat zorgt er ook voor dat er minder beschermende stoffen in de plantjes zitten.

Hygiëne en Verpakkingstechnieken

Bij het snijden en verpakken van groente gelden strenge hygiëneregels. Eerst worden de groentes gewassen in ijskoud water. Dit vertraagt bacteriegroei. De verpakkingsmethoden kun je rekenen onder ‘hightech’: de folie bestaat uit meerdere lagen met heel veel minuscule gaatjes die zorgen voor optimale bewaring. De meeste bacteriën zullen zich dan ook niet snel vermenigvuldigen in voorgesneden en voorverpakte groenten. Bij kiemgroenten (zoals taugé en alfalfa) ligt de kans op besmetting wel hoger.

In het algemeen hoeft voorverpakte en voorgesneden groente dus niet minder gezond te zijn dan verse groente. Ik noemde al dat veel mensen denken dat er in de zakjes voorgesneden groente allerlei schadelijke stoffen zitten. Gelukkig is dat niet (altijd) het geval. Maar wat zit er dan wel in?

Verpakt Onder Beschermende Atmosfeer (MAP)

Je ziet soms op de verpakking staan: ‘Verpakt onder beschermende atmosfeer’. In het Engels is dit MAP: Modified Atmosphere Packaging. Dit is een methode waarbij de samenstelling van de lucht veranderd wordt om bederfprocessen te vertragen. In normale lucht zit 78% stikstof, 21% zuurstof, 0,9% argon en 0,3% Co2.

Door het aanpassen van deze verhoudingen kan de houdbaarheid van producten verlengd worden, soms zelfs tot 500%. Als dit niet beschikbaar is, wordt de groei vertraagd en blijft het product langer goed. Het is interessant te weten dat per product de verhoudingen van de genoemde gassen verschilt om het langer houdbaar te maken. Zo heeft vlees veel zuurstof nodig om goed te blijven, en gevogelte, kaas, brood, vis en pasta juist niet. Groente en fruit hebben een beetje zuurstof en koolstofdioxide nodig, maar juist veel stikstof. Deze gassen vervliegen zodra je de verpakking opent. Er is dus niets schadelijks aan.

Als de verpakking een beetje bol staat, is dit geen probleem. Soms zie je dat een zakje bol gaat staan. Verpakte en gesneden groente die nog net binnen de houdbaarheidsdatum valt, kun je nog prima kopen en dezelfde dag eten.

Vers vs. Voorverpakt: Wat is Beter?

Je vraagt je wellicht af wat nu beter is: vers of voorverpakt. Daar is geen eenduidig antwoord op te geven. Het hangt van vele aspecten af. In ieder geval is voorgesneden en voorverpakte groente niet zo slecht als je wellicht dacht. Het is belangrijk om wat te relativeren en af te wegen wat voor jou het belangrijkste is.

Als je een gerecht maakt waar je veel verschillende groenten voor nodig hebt, zorgt een verspakket voor minder verspilling. In vrijwel alle supermarkten vind je een aparte koeling voor producten die op de houdbaarheidsdatum zijn en daarom voor een lage prijs aangeboden worden.

Verse, liefst biologische groente van dichtbij (liefst rechtstreeks van de boer) en direct bereid is natuurlijk het allerbeste. Biologische (liefst biologisch-dynamische) groente is het allerbeste. Maar vers kopen en zelf snijden is lang niet altijd en niet voor iedereen haalbaar. Dan kan voorgesneden, voorverpakte groente een goed alternatief zijn.

Diepvriesgroenten

Groente uit blik of pot en diepvriesgroente bevatten evenveel voedingsstoffen als onbewerkte groente. In groente zit onder andere vitamine C, vitamine A, foliumzuur, kalium, ijzer en calcium. De hoeveelheden voedingsstoffen zijn bij elke soort anders, maar zelfs binnen dezelfde soort kunnen verschillen bestaan.

Aan groente uit pot of blik kan zout en/of suiker zijn toegevoegd. Groente uit blik of pot staat daarom meestal niet in de Schijf van Vijf. Kies je voor groente uit pot of blik, kies dan een variant zonder toegevoegd suiker en/of zout. Groente à la crème uit de diepvries of uit een pot staat niet in de Schijf van Vijf, omdat er meer vet en zout in zit dan in gekookte groente.

Voordelen van Diepvriesgroenten

Groenten uit de vriezer bezitten dus minstens evenveel voedingsstoffen als verse groenten in de supermarkt. En ze zijn daarnaast beter voor het milieu. Het enige nadeel is, wat ons betreft, dat sommige groenten een beetje nattig en slap worden wanneer je ze ontdooit in de pan.

Welke Groenten Doen Het Goed Uit De Vriezer?

Het is nu eenmaal zo dat niet alle groentes geweldig lekker zijn uit de diepvries. Soms verliezen ze na het invriezen de knapperige structuur die ze juist zo lekker maakt. Dit zie je vooral bij groenten met veel vocht zoals tomaat, komkommer of courgettes. Daarentegen doen bladgroenten als spinazie het goed uit de vriezer. En doperwten, sperziebonen en broccoli zijn wat ons betreft ook niet te versmaden.

Gezondheidsvoordelen van Groente

Mensen die veel groente en fruit eten hebben een lager risico op hart- en vaatziekten. Ook hangt het eten van groente samen met een lagere kans op darmkanker. Daarnaast is er een verband tussen het eten van groene bladgroente en een lager risico op diabetes type 2 en longkanker.

Het is nog niet helemaal duidelijk waarom groente de kans op ziekten verkleint. Waarschijnlijk gaat het om een combinatie van stoffen.

Kant-en-klaarmaaltijden

Natuurlijk kun je soms een kant-en-klaar maaltijd eten. Op een dag dat je misschien minder tijd hebt om te koken is dat altijd nog een beter alternatief dan een patatje of een pizza. Gebruik gewoon je verstand en vul je maaltijd evt. aan met fruit of een salade om toch aan de benodigde voedingsstoffen te komen. Als je maar gevarieerd eet en de bekende voedingsregels aanhoudt, kan het helemaal geen kwaad af en toe kant-en-klaar te eten.

Kant-en-klaarmaaltijden zijn niet zo gezond als ze lijken. De meeste kant-en-klaarmaaltijden bevatten te veel zout, natrium en te weinig groente. Bovendien bevatten de maaltijden tal van onnodige ingrediënten, zoals smaakversterkers en suikers.

Richtlijnen voor een gezonde, warme avondmaaltijd

Voedingsstof Hoeveelheid
Kilocalorieën 400-700 kcal
Vezels Minimaal 5 gram
Natrium Maximaal 800 mg
Groente Minimaal 150 gram

Tips voor het Kiezen van een Kant-en-klaarmaaltijd

  • Kies een maaltijd waarvan je ziet dat er veel groente in zit. Bijvoorbeeld een maaltijdsalade.
  • Vergelijk verschillende maaltijden.

Kant-en-klaarmaaltijden kun je beter laten staan, ook als je weinig tijd hebt. Een gezondere maaltijd maken hoeft helemaal niet lang te duren en kan al binnen 15 minuten. Een weekplanning maken en dubbel koken kan hierbij helpen. Bewaar een portie in de vriezer en je hebt je eigen kant-en-klaarmaaltijd.

Gesneden Groenten: Vitamineverlies en Houdbaarheid

Ze zijn lekker snel en handig in gebruik: voorgesneden groenten in een zakje. Maar zijn deze gesneden groenten net zo gezond als de verse groenten die je zelf snijdt? En hoe kan het dat zakjes voorgesneden groenten zo lang houdbaar zijn?

Tijdens het snijden en schillen van groente gaan er altijd wat vitamines verloren. Lucht, licht, vocht en warmte zijn namelijk de vijanden van vitamines. Door groente te snijden, komen de vitamines in aanraking met zuurstof en worden ze onwerkzaam. Maar lang niet elke vitamine is even kwetsbaar.

In alle groenten zit veel vitamine C en in groene (blad)groenten ook veel foliumzuur, en juist deze vitamines zijn gevoelig voor lucht en licht. Ook geldt: hoe kleiner je groente en fruit snijdt, hoe groter de blootstelling aan zuurstof en licht en hoe meer vitamines verloren gaan. Gelukkig gaat dat vitamineverlies niet heel snel. Pas uren na het snijden zijn er echt grote hoeveelheden vitamine verdwenen. Als je thuis je groente snijdt en het vervolgens direct bereidt, is er niks aan de hand.

Om vitamineverlies in voorgesneden groenten zoveel mogelijk te beperken, worden de groenten na het snijden zo snel mogelijk verpakt onder een beschermende atmosfeer. Dit betekent dat de lucht in de verpakking is aangepast en er minder zuurstof in zit. Hierdoor doen voorgesneden groenten qua vitamines nauwelijks onder voor zelf gesneden groenten.

Hoe Blijven Voorgesneden Groenten Fris?

De ‘s ochtends in reepjes gesneden paprika of plakjes wortel die je als gezonde middagsnack mee naar je werk neemt, bevat uren later niet alleen minder vitamines. Je groentesnack ziet er ook een stuk minder appetijtelijk uit: de groenten zijn verkleurd, slap of uitgedroogd. En die dunne linten courgetti die je een paar uur van tevoren al hebt gesneden voor een pastamaaltijd ’s avonds, zijn ineens veranderd in een klef hoopje slierten, door het vocht dat er uit is gelekt.

Hoe kan het dat voorgesneden groenten in een zakje er wél fris uit blijven zien? En hoe blijven ze zo lang houdbaar? Ook dat komt door de speciale verpakking. De voorgesneden groenten worden zuurstofvrij verpakt en er worden special verpakkingsgassen aan de verpakking toegevoegd om de inhoud langer goed te houden. Deze verpakkingsgassen zijn veilig en goedgekeurd door de Europese Unie. Op het etiket staat dan aangegeven ‘verpakt onder beschermende atmosfeer’.

Veiligheid en Bederf

Na het snijden is groente veel kwetsbaarder voor bederf. Toch is de kans op schadelijke bacteriën in zakjes voorgesneden groenten maar heel klein, dankzij de beschermende gassen en strikte hygiëneregels in de fabriek waar de groenten gesneden worden. Zolang de verpakking niet open is gegaan en je de houdbaarheidsdatum en koelinstructies in acht neemt, is voorgesneden groente zeer veilig om te eten.

Het komt wel eens voor dat het zakje van de verpakte groenten een beetje bol staat. Dit wordt veroorzaakt door het gas dat in het zakje zit in combinatie met het “ademen” van de producten. Een opbollend zakje betekent dus niet dat de inhoud bedorven is, je kunt het gewoon nog eten.

Bewaaradvies

Voorgesneden groenten kun je gebruiken tot de houdbaarheidsdatum die op het zakje aangeven staat. Net als voor andere gekoelde producten geldt ook voor voorgesneden groenten dat je ze koel moet bewaren tot gebruik. Leg ze na aanschaf dus zo snel mogelijk, maar in ieder geval binnen 2 uur, in de groentela van je koelkast.

Houd er ook rekening mee dat alleen in gesloten zakjes beschermende gassen aanwezig zijn. Zodra een zakje geopend wordt, vervliegen de gassen en gaat het vitamineverlies in de voorgesneden groenten weer verder. Gebruik je maar een half zakje groenten voor je maaltijd? Frommel dan niet het zakje dicht om het vervolgens nog een paar dagen in de koelkast te bewaren, maar verpak de overgebleven groenten zo licht- en luchtdicht mogelijk, bijvoorbeeld in een koelkastdoos. Bewaar het vervolgens maximaal een dag in de koelkast.

Invriezen van Voorgesneden Groenten

Wil je de groenten langer bewaren, dan is de vriezer ook een optie. De zakjes met groenten zijn niet geschikt om zo in de vriezer te bewaren, maar je kunt de voorgesneden groente wel invriezen als je ze vooraf blancheert en daarna bewaart in een speciale diepvrieszak of diepvriesdoos.

Blancheren is een kooktechniek waarbij je de groenten 2 minuten in kokend water legt en daarna gelijk met koud water afspoelt. Dit snelle koken doodt enzymen die je smaak en structuur van je groenten bederven. Het koude water stopt het kookproces, waardoor je groenten wel stevig de vriezer in gaan. Voorgesneden groenten kun je zo nog 3 maanden bewaren. Groenten die veel water bevatten zoals sla en tomaat, kan je beter niet invriezen.

Bereidingstips

Ook bij de bereiding dient het groentegemak de mens, want op veel zakjes voorgesneden groenten staan al instructies of recepten voor de bereiding. Toch zijn er een paar dingen waar je op kunt letten, om zoveel mogelijk te profiteren van alle gezonde vitamines en mineralen in groenten.

Zowel voor voorgesneden als voor vers gesneden groenten geldt dat er bij het koken zo’n 20 tot 50 procent van de in water oplosbare vitamines, zoals vitamine C en foliumzuur, verloren gaan. Ook mineralen zoals kalium zijn oplosbaar en gaan voor een deel over in het kookwater.

Je kunt het verlies van deze vitamines en mineralen beperken door de groente niet langer te koken dan nodig is, en in zo min mogelijk water. Doe de groente pas in de pan als het water kookt, en hergebruik het kookwater bijvoorbeeld weer in een saus of als soep. Zo spoel je geen vitamines en mineralen door het afvoerputje van je gootsteen. En varieer in je bereiding door groente te stomen, roerbakken of te grillen.

Conclusie

Qua vitamines en mineralen scoren voorgesneden groenten bijna net zo goed als wanneer je verse groenten zelf snijdt. Een ander gezond voordeel is dat voorgesneden groenten het voor veel mensen makkelijker maken om groenten te eten. Vooral de zakken met gemengde groenten zorgen voor wat extra variatie op ons bord, en ook dat is gezond. Een minpunt is de beperkte portie. Voor een gezonde maaltijd met minimaal 250 gram groente, moet je al snel meerdere zakken kopen.

Smoothies en Gepureerde Groenten

Misschien heb jij je weleens afgevraagd of die groene gepureerde smoothies wel voldoende vitaminen en mineralen bevatten? Er bestaat nogal wat verwarring over de hoeveelheid voedingsstoffen die overblijven na het pureren, blenden of fijnmalen van groenten en fruit. Na het lezen van dit artikel ben je een hoop wijzer.

Er is een verschil tussen groenten en fruit als het gaat om pureren en blenden. Fruit wordt voornamelijk “rauw” verwerkt en groenten vaak (kort) gekookt. Tijdens het kort blancheren en/of stomen van groenten gaan er altijd al iets aan vitaminen en mineralen verloren.

Door het malen of pureren verandert de structuur van het voedsel. Hierdoor raakt het iets aan vezels kwijt maar niet extreem veel meer dan door gewoonweg te kauwen. In principe is blenden of pureren dus niet zo'n gek idee, als je de volgende stappen in acht neemt.

Kauwen is Belangrijk

Wat wel een feit is, is dat als je kauwt de spijsvertering in je mond al tot stand komt en niet pas als je de puree doorgeslikt hebt tot in je maag. Kauwen is belangrijk want hiermee voorkom je dat er extra gasvorming ontstaat, wat de kans op een opgeblazen gevoel verkleind. Door te kauwen, komen er allerlei enzymen bij het voedsel dat het verteren makkelijker maakt. Daarom is het verstandig en beter voor je spijsvertering om te kauwen op een smoothie of puree. I.p.v. de vloeistof zonder te kauwen door te slikken. Een smoothie goed dik maken en met een lepel eten kan een oplossing zijn.

Gesneden Groenten en Fruit: Oxidatie

Hoe langer je gesneden groenten en fruit laat liggen des te meer vitaminen en mineralen er verloren gaan. Zodra groenten en fruit gesneden zijn komen deze in contact met zuurstof en begint het oxidatieproces, waardoor de vitaminen en mineralen verminderen. Vitamine C en B11/foliumzuur zijn hier het gevoeligst voor en verliezen snel hun kracht. Vers sinaasappelsap is een uitzondering op de regel want bij een glas verse jus d’Orange schijnt het verlies wel mee te vallen. Het beste is wel om gepureerd, geblend of gesneden groenten en fruit direct op te eten. Want licht en zelfs het wassen verminderen de hoeveelheid vitaminen en mineralen.

Voor- en Nadelen van Pureren en Blenden

Zoals met alles heeft pureren, fijnmalen of blenden voor- en nadelen.

Nadelen

  • Minder verzadiging: Zoals je hierboven gelezen hebt is kauwen van belang voor het ingang zetten van de spijsvertering en het voorkomen van een opgeblazen gevoel. Doordat je met een smoothie of puree vaak geen grove structuur eet vult dit minder. Je dient er meer van te eten om een verzadigd gevoel te krijgen. Wat een idee kan zijn als je puree maakt, is om een deel volledig fijn te pureren en de rest grof van structuur te laten. Zo dien je toch te kauwen op de groenten.
  • Fruitsuikers: Om een smoothie een beetje lekker te maken gaan er vaak wel een paar stukken fruit in. Meer dan je normaal zou eten. Logisch ook want ga maar eens 4 sinaasappels achterelkaar verorberen, dat lukt niemand. 3 mandarijnen gaat nog maar daar is de kous wel mee af. Doordat er meer fruit in de meeste smoothies zit, krijg je ook meer (fruit)suikers binnen. Een gemiddelde fruit-smoothie bevat zo’n 11 tot 15 gram suiker per 100 ml. Wat neerkomt op zo’n 4 suikerklontjes per 100 ml. Trek je dit door naar een glas dan zijn dat 8 tot 10 suikerklontjes. Das een hele berg voor een sapje. En dan wel te bedenken dat je de hoeveelheid suikers op een dag dient te beperken tot 30 suikerklontjes. Mocht je net gesport hebben, dan kan zo’n suiker-boost minder kwaad. Maar drink je geregeld zo’n suikerbommetje dan is het verstandiger hier toch iets mee te matigen.

Voordelen

  • Meer groenten eten: Het kan heel goed zijn dat je moeite hebt met groenten en fruit eten. Dan zijn purees en smoothies natuurlijk een uitkomst. Als je ze lekker op smaak brengt dan proef je weinig van de verschillende smaken groenten en fruit die erin gegaan zijn. Op die manier krijg je toch een portie gezonde stoffen binnen. Zeker voor kleine kinderen die slecht groenten eten is dit ideaal.
  • Dagelijks iets meer: Niet alleen voor kleine kinderen is het slim om regelmatig een puree te maken, ook voor volwassen. Het blijft voor veel mensen lastig voldoende groenten te eten op een dag. Door een groene smoothie te maken of een puree van verschillende groenten kom je sneller aan een hoge dosis vitamientjes. Het slimste is om puree te maken van kort gekookte groenten, wat rauwe groenten en peulvruchten dan heb je de perfecte combinatie om fit en gezond het nieuwe jaar in te gaan. Alle excuses kunnen dus de deur uit, want op deze manier kan ook jij aan die dagelijks aanbevolen hoeveelheid groenten komen. Al maak je aardappelpuree en daar meng je de puree van een groenten door. Zoiets als het prakken van vroeger, maar dan net even anders.

Tips voor het Gebruik van Smoothies en Purees

Ga zoveel mogelijk voor verse en biologische groenten en fruit. Groenten en fruit uit blik of een pot zwemmen geregeld in water waar veel zout, suiker en conserveringsmiddelen aan toe zijn gevoegd. Peulvruchten in de vorm van linzen, kikkererwten etc. Koop je in gedroogde vorm maar dan dien je wel een beetje vooruit te denken want deze moeten minimaal 24 uur hebben liggen wellen in water.

labels:

Zie ook: