Koffie is populair, en kinderen zijn vaak nieuwsgierig naar de smaak. Maar vanaf welke leeftijd is het verantwoord om koffie te drinken? En wat zijn de effecten van cafeïne op het lichaam van een kind?

Aanbevelingen van het Voedingscentrum

Het Voedingscentrum geeft duidelijke richtlijnen over koffieconsumptie voor kinderen en jongeren:

  • Kinderen onder de 13 jaar: Geen koffie.
  • Jongeren tussen de 13 en 18 jaar: Maximaal één kopje koffie per dag (125 milliliter).

Waarom geen koffie voor jonge kinderen?

De reden dat kinderen tot ongeveer dertien jaar beter geen koffie moeten drinken, komt door effecten die cafeïne op het lichaam kan hebben. Te veel cafeïne kan de ontwikkeling van het zenuwstelsel bij kinderen aantasten. Het kan bijvoorbeeld zorgen voor slapeloosheid en hoofdpijn als je het op jonge leeftijd vaak drinkt. Omdat kinderen kleiner zijn dan volwassenen, is er minder cafeïne nodig om kinderen minder goed te laten functioneren.

Cafeïnegehalte in koffie

Per kopje koffie kan het verschillen hoeveel milligram cafeïne er exact inzit. Dit is afhankelijk van verschillende factoren zoals welk type koffie er gebruikt wordt, hoe sterk de koffie gezet is en hoe groot het kopje is. Zo bevat een kopje filterkoffie van 125 milliliter, 85 milligram cafeïne.

Effecten van cafeïne

Cafeïne geeft je namelijk een energie-boost. Maar helaas is die boost slechts tijdelijk en na een paar uur uitgewerkt. Dan ben je weer terug bij af. Als je te veel cafeïne binnenkrijgt, kun je gezondheidsklachten krijgen. Niet iedereen is even gevoelig voor de werking van cafeïne.

Mogelijke effecten van cafeïne:

  • Slapeloosheid
  • Hoofdpijn
  • Aantasting van het zenuwstelsel
  • Hartproblemen

Cafeïnevrije koffie als alternatief?

Hoe zit dat dan met cafeïnevrije koffie? Dat kan een goed alternatief zijn voor kinderen. Het kan een alternatief zijn waarmee jongeren toch de smaak van koffie te pakken hebben, zonder teveel cafeïne binnen te krijgen op een dag. Ze bevatten nog een kleine hoeveelheid cafeïne, vaak twee tot vier milligram. Al blijkt uit de gegevens van het Voedingscentrum wel dat deze drankjes niet helemaal cafeïnevrij zijn.

Hoeveel cafeïne is veilig?

Voor kinderen worden gemiddeld gezien geen negatieve gezondheidseffecten verwacht als ze niet meer dan 3 mg cafeïne per kilogram lichaamsgewicht nemen. Hou verder lagere hoeveelheden aan bij gevoeligheid voor cafeïne. Kinderen kunnen best een keer een slokje koffie proeven, maar het structureel geven, is niet zo’n goede zet.

De limieten die gelden voor cafeïne-inname zijn meestal gebaseerd op lichaamsgrootte. De limieten worden hoger als een kind groot genoeg is om cafeïne beter te kunnen metaboliseren.

Alternatieven en overwegingen

Wil je kind koffie leren drinken, begin dan met melkkoffies: een koffie verkeerd, cappuccino of latte macchiato. Maar het algemene advies is dus frisdranken zoals cola en energiedranken niet of alleen bij uitzondering te drinken. Verder staat op de verpakking van producten met veel cafeïne zoals energiedranken ‘niet aanbevolen voor kinderen en als je zwanger bent of borstvoeding geeft’.

Er is nog een andere kwestie. Namelijk de invloed van cafeïne-houdende dranken op een evenwichtig dieet. Mijn andere probleem met kinderen die koffie drinken is dat het weinig voedingswaarde heeft en dat het iets vervangt dat voedingswaardevol zou moeten zijn, zoals melk en water. Dan zijn er nog de toevoegingen. Koffie kan zo vet en zoet gemaakt worden als je maar wil. Deze drankjes zijn eigenlijk een dessert, zegt Corkins hierover.

Zorgprofessionals kunnen er bij het advies aan hun patiënten op letten dat cafeïne mogelijk een rol kan spelen bij sommige klachten zoals slaapproblemen of angstgevoelens.

Koffie in de Schijf van Vijf

Niet heel veel mensen weten het, maar zwarte koffie staat in de schijf van vijf van het voedingscentrum. Dat wil zeggen dat zwarte koffie drinken bijdraagt aan een gezonde leefwijze. Althans voor volwassenen, want geldt dat ook voor kinderen?

Waarom is koffie gezond voor volwassenen?

  • Koffie draagt bij aan de hoeveelheid vocht die je binnenkrijgt.
  • Zwarte koffie bevat nauwelijks calorieën.
  • Koffie bevat antioxidanten.
  • Koffie bevat ook veel essentiële vitaminen en mineralen.
  • Koffie verbetert de nierfunctie en verkleint de kans op hart- en vaatziekten.
  • De cafeïne in de koffie maakt je alerter en verhoogt je concentratie.

Voor de meeste volwassenen geldt dat vier tot vijf koppen koffie per dag nog een gunstig effect opleveren. Zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven zouden minder koffie moeten drinken, maximaal twee kopjes per dag.

Samenvatting: hoe oud moet je kind zijn voor koffie?

We kunnen dus de conclusie trekken dat koffie met cafeïne voor kinderen niet gezond is en voor volwassenen juist wel. Daarom valt er wel wat voor te zeggen om je kinderen te leren om koffie te drinken. Zwarte koffie wel te verstaan. Je kunt daarbij de volgende leeftijden aanhouden:

  • Kinderen tot 14 jaar: geen koffie laten drinken.

Tabel: Aanbevolen maximale cafeïne-inname

Leeftijdsgroep Aanbevolen maximale inname
Kinderen onder 13 jaar Geen koffie
Jongeren 13-18 jaar Maximaal 1 kopje (125 ml)
Volwassenen 4-5 kopjes per dag
Zwangere vrouwen / borstvoeding Maximaal 2 kopjes per dag

labels:

Zie ook: