Merk je dat je kip plots zit te hijgen, piepen of met open bek zit te ademen? Dan kan er sprake zijn van een luchtwegprobleem. Ademhalingsproblemen komen bij kippen vaker voor dan je denkt, en de oorzaken lopen uiteen: van een luchtweginfectie of tocht tot vergiftiging of een beklemming. Niet elke ademnood betekent dat je kip een infectie heeft. Bij warm weer kan een kip hijgen om af te koelen.

Oorzaken van Ademhalingsproblemen bij Kippen

Er zijn meerdere oorzaken mogelijk bij een kip die moeite heeft met ademhalen:

  1. Kippen zijn gevoelig voor tocht, droge lucht of stoffige bodembedekking.
  2. Hittestress: Door de warme lucht uit te ademen koele lucht in te ademen, kunnen kippen hun warmte kwijtraken. Als een kip dus snel ademt met open bek en de vleugels wijd heeft, heeft ze het hoogstwaarschijnlijk erg warm en probeert ze zichzelf af te koelen. Als een kip onvoldoende kan afkoelen, ontstaat hittestress.
  3. Infecties: Denk aan infectieuze bronchitis, Mycoplasma, Coryza of ORT. Deze infecties verspreiden zich vaak via druppeltjes, lucht of besmet materiaal.
  4. Een besmettelijke variant waarbij gele of witte beslagvorming ontstaat in de keel. Dit belemmert de ademhaling en kan levensgevaarlijk zijn. Let op: sommige symptomen lijken op difterie (gele beslag in de bek of keel). Twijfel je?
  5. Vergiftiging: Kippen kunnen reageren op schoonmaakmiddelen, ammoniak, etherische oliën in te hoge concentraties, of giftige planten.
  6. Obstructie: Denk aan slijmpropjes, nat hooi of voerresten in de keel.

Symptomen van Ademhalingsproblemen

Bij ademhalingsproblemen is het belangrijk om goed te observeren. Valt het je op dat je kip niest, snottert, rochelt of kleine belletjes in haar ogen heeft? Dan kan het goed zijn dat ze een luchtweginfectie heeft. Soms begint het heel mild met een kuchje of een klein belletje in het oog, maar het kan snel verergeren. Je kip kan benauwd raken, zich terugtrekken van de groep of stoppen met eten. Als de ogen vol zitten met belletjes of als ze keelpijn hebben dan kan eten en drinken heel lastig worden. En een kip die niet eet of drinkt, verzwakt al snel.

Hoor je een rochelend, reutelend of borrelend geluid bij het ademhalen van je kip? Dan zit er waarschijnlijk slijm vast in de luchtwegen. Dat slijm belemmert de ademhaling en veroorzaakt het typische rochelgeluid dat je soms zelfs bij elke ademhaling hoort.

Andere symptomen zijn:

  • Niezen
  • Snot
  • Belletjes in de ooghoeken
  • Zware ademhaling
  • Staart die meebeweegt bij elke ademhaling
  • Ademen met open snavel

Wat Kun Je Zelf Doen?

Ademhalingsproblemen bij kippen kunnen plotseling ontstaan en moeten altijd serieus genomen worden. Of het nu gaat om een infectie, een obstructie of stress: snelle en rustige hulp kan veel verschil maken.

  1. Haal de kip direct uit het hok. Zet haar apart in een rustige, warme ruimte zonder tocht. Zorg voor schone, frisse lucht. Zet geen oliën of kaarsen aan.
  2. Bij ademproblemen verliest een kip veel vocht en raakt uitgeput. Geef de kip rust. Niet vasthouden, geen andere kippen erbij zetten en zeker geen dwangvoeding tenzij absoluut nodig.
  3. Controleer voorzichtig of er slijm of beslag in de bek zit. Gebruik een zaklamp en kijk achterin de keel (vraag hulp als je dat lastig vindt). Zie je geel of wit beslag? Dan kan er sprake zijn van difterie.

Soms is een infectie of obstructie te ernstig om zelf te behandelen. Raadpleeg een dierenarts, zeker als je twijfelt.

Behandeling

De behandeling hangt af van de oorzaak. Infecties zoals Mycoplasma, bronchitis of Coryza zijn besmettelijk. Stof, tocht of vergiftiging zijn dat niet.

Infectieuze coryza, vaak simpelweg "snot" genoemd, is een besmettelijke bacteriële infectie van de bovenste luchtwegen bij kippen. De ziekte komt wereldwijd voor, ook bij hobbykippen in Nederland.

Soms wordt bij Mycoplasma of bronchitis door dierenartsen een humane puffer (zoals Ventolin) off-label gebruikt. Doe dit alleen in overleg met een dierenarts.

Wat te doen bij een verstopte neus?

Als ik zie dat de neus inderdaad verstopt is dan smeer ik een klein beetje kokosolie op het neusgat. Kokosolie is zacht en verzorgend, en helpt bij mijn kippen om het opgehoopte snot los te weken. Daarna houd ik er een lauwwarm washandje tegenaan, een paar minuutjes, zodat alles wat zachter wordt. Vervolgens peuter ik het voorzichtig los met een tandenstoker. Dat doe ik altijd met beleid, want het gebied rond de neus is gevoelig. Is de inhoud nog te hard om los te krijgen? Dan smeer ik het neusgat een paar avonden achter elkaar in met kokosolie, zonder te peuteren.

Ogen schoonmaken

Als een kip niets meer ziet, stopt ze vaak ook met eten en drinken en dat wil je natuurlijk voorkomen. Een oogzalf lijkt dan misschien een logische oplossing, maar ik heb gemerkt dat dit bij mijn kippen niet altijd goed werkt. Soms lijkt het oogje er zelfs wat onrustiger van te worden. Wat ik dan liever doe: ik maak het oogje voorzichtig schoon met afgekoeld lauw water of kamillethee.

Preventie

Luchtweginfecties zijn helaas niet altijd te voorkomen. Vooral in periodes van wisselvallig weer merk ik dat mijn kippen er gevoeliger voor zijn. Op het weer zelf heb ik natuurlijk geen invloed, maar wat ik wél kan doen, is mijn kippen in die periodes extra ondersteunen. Bij temperatuurwisselingen, of zodra ik de eerste lichte symptomen zie opkomen, geef ik ze direct 4 dagen Luchtwegmix door het drinkwater. Zo kan ik de luchtwegen van mijn kippen meteen een steuntje in de rug geven.

Daarnaast is het belangrijk om te zorgen voor:

  • Voldoende ruimte
  • Dagelijks vers drinkwater
  • Een overdekte ruimte

Chronische Luchtweginfecties

Niet alle luchtweginfecties verdwijnen helemaal uit het lichaam. Sommige ziekteverwekkers kunnen zich in de luchtwegen ‘nestelen’ en daar langdurig, soms zelfs blijvend, aanwezig blijven. Zolang de weerstand van de kip sterk is, blijft zo’n infectie vaak op de achtergrond. Je ziet dan niets aan de buitenkant, en de kip gedraagt zich gewoon zoals altijd. Maar zodra er iets gebeurt dat extra energie kost, zoals kou, rui, stress, een verandering in de groep of een andere ziekte, kan de infectie opnieuw actief worden.

Aspergillose

Aspergillose is een aandoening veroorzaakt door de Aspergillus-schimmel. De infectie tast vooral de longen van kippen aan en wordt gekenmerkt door zuurstoftekort en een versnelde ademhaling. De sterfte onder volwassen kippen met aspergillose is soms wel 12%. Onder jonge kippen is de sterfte nog een stuk hoger. Bij jonge kippen kan de sterfte bij besmetting oplopen tot 50%. Zeker pasgeboren kuikens hebben weinig overlevingskansen wanneer zij al vroeg besmet raken met de schimmel.

Aspergillose bij kippen is redelijk goed te herkennen aan enkele duidelijke symptomen. Vrijwel altijd tast de schimmel als eerste de luchtwegen van de kip aan, vooral bij jonge dieren. Dit uit zich in ademhalingsproblemen: de kip raakt in ademnood. Hierdoor versnelt de ademhaling. Hoewel de kip naar adem snakt, is dit zonder geluid.

Kippen met aspergillose verliezen daarnaast eetlust, zijn dorstig en worden slap en duizelig. In zeldzame gevallen is ook het zenuwstelsel aangetast.

Bij chronische aspergillose verliezen kippen gewicht en raken de ogen en oogleden vaak ontstoken. Ook kippen met chronische apergillose kunnen overlijden aan de ziekte. Kippen met chronische aspergillose leggen minder of zelfs helemaal geen eieren meer.

Omdat aspergillose niet te behandelen is, moet alle energie gestopt worden in het voorkomen van besmetting met de schimmel. Een droog verblijf is hierbij erg belangrijk.

Gaapworm

Een gaapworm besmetting kan het rochelen veroorzaken. Typisch bij gaapwormen is dat je kip naast het rochelen ook gaap bewegingen maakt, niest, bloed op hoest en hapt naar lucht.

Belangrijk

De adviezen zijn géén vervanging voor professioneel dierenartsadvies. Gebruik van producten, supplementen of behandelmethodes is op eigen verantwoordelijkheid.

labels: #Kip

Zie ook: