Het kan voorkomen dat je je als kippenhouder zorgen maakt wanneer je kip niet helemaal in orde lijkt. Vaak is de oplossing voor het probleem heel eenvoudig.

Broedsheid

Van tijd tot tijd zijn hennen broeds en zullen vastberaden op hun onbevruchte eieren in de nestkast blijven zitten. Broedsheid betekent dat de hen haar vrouwelijke hormoon prolactine haar werk laat doen en ze kuikens wil uitbroeden. Kippen kunnen ook broeds worden als er geen haan in de groep rondloopt. De kip (heeft geen biologielessen gevolgd en) weet niet of een ei wel of niet bevrucht zal zijn. Ondanks dat haar eieren onbevrucht zijn, zal ze alsnog op haar eieren gaan broeden en zal ze pas stoppen zodra er kuikens uitkomen of als de productie van prolactine reduceert. Meestal worden hennen broeds tijdens de zomermaanden maar het kan tijdens elke maand van het jaar voorkomen.

Symptomen van een broedse kip:

  • Uw kip vertoont broeds gedrag wanneer de hen haar nest maar niet wil verlaten.
  • Ze zal dagen achter elkaar in het hok blijven zitten.
  • Als u de hen probeert te pakken begint ze te pikken en te tokken.
  • Verder is een broedse kip te herkennen aan haar kale buik (in een verder stadia).

Het is niet precies bekend waarom hennen broeds worden maar er wordt aangenomen dat het moederinstinct van kippen sterk is waardoor ze zullen proberen eieren uit te broeden, zelf als ze onbevrucht zijn. Het is niet moeilijk om te zien of uw kip broeds is omdat het haar gedrag sterk zal veranderen. Waaraan u het waarschijnlijk het eerst zal merken is haar slechte humeur.

Wat te doen bij broedsheid?

U kunt op een aantal manieren omgaan met een broedse kip. Zo kunt u ervoor kiezen uw kip gewoon broeds te laten zijn of haar broedsheid gebruiken om eieren uit te broeden.

1. Broedsheid accepteren:

Een broedse kip zal ongeveer broeds zijn gedurende drie weken. Dit is namelijk hoe lang het duurt om een ei uit te broeden. U kunt ervoor kiezen haar haar gang te laten gaan. Als u dit doet zorgt u er dan wel voor dat u haar dagelijks een aantal uren van haar broedplaats haalt zodat ze wat kan eten en drinken.

2. Agressieve broedse hen:

U hoeft zich er geen zorgen over te maken dat de broedse kip de andere kippen ervan weerhoudt hun ei te leggen omdat ze meestal maar wat graag de nestkast delen. Maar het kan voorkomen dat u een agressieve broedse hen heeft die naar andere hennen pikt wanneer zij hun ei willen leggen. Het is in dat geval goed om voor hen een alternatieve nestplaats te voorzien.

3. Tijdelijk uit het kippenhok:

Ook kunt u de broedse hen tijdelijk uit het kippenhok houden totdat alle andere kippen hun ei hebben gelegd.

4. Bevruchte eieren kopen:

Als u eieren wilt uitbroeden en u heeft zelf kippen, maak dan gebruik van de broedsheid door eieren te kopen die ze kan uitbroeden. Het uitbroeden van een ei overlaten aan een hen is een stuk minder werk dan het gebruik van een broedmachine (incubator). Een kip verzorgt het hele proces, van het uitbroeden tot het opvoeden!

5. Onderkant in water dompelen:

Wanneer een kip broeds is neemt haar lichaamstemperatuur toe. Het idee achter deze methode is om haar af te laten koelen en zo haar broedsheid te verbreken. Dompel gewoon de onderkant van de broedse kip in een emmer met koud water. Hierbij moet worden opgemerkt dat het effect van deze methode in twijfel wordt getrokken omdat het slecht een afleiding zou zijn van haar broedsheid zolang ze haar veren aan het drogen is.

6. Omgeving creëren voor de broedse hen:

Plaats uw broedse kip in een metalen hok of een hondenbench met water en voer. De kooi is niet aangenaam voor haar en laat haar onderlichaam afkoelen zodat haar broedsheid wordt verbroken. Hoelang dit duurt verschilt van kip tot kip. Meestal is drie dagen voldoende. De kip is niet langer broeds wanneer ze haar veren niet meer uitzet en zich niet terug naar het nest haast. Dit komt misschien wreed over maar op lange termijn is het beter voor uw kip dan dat u haar op een leeg nest laat zitten terwijl haar gezondheid erop achteruit gaat.

7. Anti-broedshok

Wij hebben dé oplossing voor uw broedse kip: een anti-broedshok. Door de broedse hen in dit hokje te zetten kan ze niet broeden. Dit komt doordat ze met haar billen op een stuk gaas boven de grond zit en het onder de kont van de kip ventileert. Zet de kip apart in dit hok met haar eigen voer- en waterbakje. Na een paar dagen zal de hen in het hok heen en weer lopen en dan kan ze weer terug in het kippenhok geplaatst worden.

  1. Als u ziet dat de kip broeds wordt, dan pakt u de hen op en zet haar in het anti-broedshok. Zorg ervoor dat het anti-broedhok op een koele plek staat, zoals in een schuur of garage. De hen zal wat overstuur zijn, maar dat is helaas even niet anders.
  2. Hang een voer- en waterbakje op in de kooi. Door het water kunt u wat multivitamine doen, dit om de weerstand van het dier hoog te houden.
  3. Als de kip niet meer broeds is, dan zal dat goed te merken zijn. Ze zal actiever zijn en weer normaal eten en drinken.
  4. Wanneer de kip niet meer broeds blijkt te zijn, dan zet u de hen weer bij de andere kippen. Controleer of ze normaal blijft rondlopen. Gaat ze weer zitten? Wanneer u kuikentjes wilt uitbroeden met uw broedse hen, dan kunt u de natuur haar werk laten doen. Controleer na een dag of 10 of er geen onbevruchte eieren onder de kip liggen met behulp van een schouwlamp.

De hen zal de eieren in 21 dagen uitbroeden en zal zich daarna over het kroost ontfermen. Vanaf dat moment biedt u kuikenvoer en water aan bij het nest. Biedt dit aan in een kuikenvoerbak en een kuikenwatersilo. Doorgaans kunt u de kloek gewoon in het verblijf laten rondlopen met de andere kippen erbij.

Legnood

Men spreekt van legnood als een kip een ei moet leggen dat klaar zit in de eileider, maar dat het niet naar buiten geperst kan worden. Er is sprake van legnood bij een hen wanneer een ei vastzit tussen haar uterus en cloaca (daar waar ontlasting en eieren het lichaam verlaten). De hen zal proberen het ei eruit te persen maar hier niet in slagen.

Legnood (ook wel egg binding genoemd) is een ernstige aandoening waarbij een kip een ei niet kan leggen. Het ei blijft dan vastzitten in het lichaam, wat binnen 24 tot 48 uur levensbedreigend kan worden. Een kip met legnood raakt uitgeput, kan in shock raken of overlijden als je niet op tijd ingrijpt. Bij legnood zit een ei letterlijk vast in het legkanaal van de kip. Dat belemmert niet alleen het leggen van het ei, maar ook vaak de ontlasting.

Legnood komt meestal voor bij jonge leghennen die voor het eerst moeten leggen. Het komt ook voor bij oudere kippen als ze een ei moeten leggen dat veel groter is dan anders (eieren met dubbele dooiers), gebroken is of indien het ei dwars zit.

Meestal is het dan nog een combinatie van bovenstaande oorzaken met een te lage omgevingstemperatuur, te weinig lichaamsbeweging en/of gebrekkige voeding. Het is daarom aan te raden om dagelijks even het legnest te controleren op hennen die zowel over dag als ‘s nachts op het nest blijven zitten, terwijl ze helemaal niet broeds zijn.

Symptomen van legnood:

  • kip waggelt als een pinguïn door de aanwezigheid van het ei.
  • met legnood verliezen hun eetlust en drinken weinig.
  • actief en hebben vaak trillende vleugels.
  • met legnood is waterig of in zijn geheel niet aanwezig.
  • blokkeert namelijk (grotendeels) de ontlasting.
  • uitstulpingen van de cloaca zichtbaar bij kippen met legnood.
  • hangen in dat geval naar buiten.
  • De jonge hen blijft op het nest zitten in de ‘pinguïnhouding’ en probeert langdurig te persen.

Wat te doen bij legnood:

  1. Plaats haar in een rustige, warme ruimte (18-24 graden), zonder tocht of felle prikkels. Zorg voor een zachte bodembedekking en weinig licht.
  2. Vul een teil of emmer met lauwwarm water (24-27 graden). Voeg 1 of 2 eetlepels Epsom-zout toe aan 1 liter water. Laat de kip 10 tot 20 minuten zitten, zodat haar spieren kunnen ontspannen.
  3. Wrijf wat plantaardige olie of glijmiddel rondom de cloaca. Masseer zachtjes de buik van boven naar beneden, in de richting van de cloaca. Voel je het ei? Masseer dan voorzichtig zonder druk uit te oefenen.
  4. Zet de kip weer terug op een warme plek en laat haar rusten. Soms wordt het ei vanzelf gelegd na de ontspanning en massage.
  5. Het indruppelen van enkele druppels slaolie in de aarsopening kan het leggen van het ei bevorderen.

Wanneer er een stukje cloaca naar buiten hangt, dient de leghen te worden verwijderd van haar hokgenoten. Deze zouden de uithangende ‘prolaps’ aanpikken waardoor de hen ernstig tot dodelijk verwond wordt.

Overige redenen waarom een kip op het nest blijft zitten

Er kunnen ook andere redenen zijn waarom een kip zich afzondert en op het nest blijft zitten:

  • Ziekte: Als je kip als enige in het legnest of nachthok blijft zitten terwijl de rest buiten is, is het goed om alert te zijn. De kans is groot dat een kip die zich afzondert fit is. Voer zo snel mogelijk de gezondheidscheck uit om te achterhalen wat er aan de hand kan zijn.
  • Pijn: Een kip die pijn heeft, kan zich ook afzonderen en stil blijven zitten.

labels: #Kip

Zie ook: