Als een kip zich niet zo lekker voelt, merk je dit niet altijd gelijk op. Kippen zijn van nature prooidieren en tonen zwakte niet snel. Het is daarom belangrijk om je kippen dagelijks te observeren en te onderzoeken.

Hoe herken je een zieke kip?

Een gezonde hen of haan scharrelt druk rond in het kippenhok, is sociaal en heeft een glanzend verenkleed. Kippen kunnen door verschillende redenen ziek worden, maar laten dit vaak niet goed zien. Een zieke kip probeert zich zo normaal mogelijk te gedragen, omdat zwakkere kippen vaak gepest worden door de rest van de groep.

Er zijn een aantal kenmerken waaraan je een gezonde kip kunt herkennen:

  • Actief gedrag: Gezonde kippen zijn altijd in de weer. Ze scharrelen rond, springen op dingen en zijn met elkaar bezig.
  • Scharrelen: Het zit in het instinct van de kip om het grootste deel van de dag rond te scharrelen in een zoektocht naar voedsel. De kippen krabben de bodem open met hun poten en pikken in de grond op zoek naar kleine beestjes en zaden om te eten.
  • Verenkleed: Het verenkleed vertelt veel over de gezondheid van de kip. Een gezonde kip zit lekker in haar vel en heeft een glanzend verenkleed. Kippen hebben een zogenaamde vetnippel op de rug. Het vet dat hieruit komt wordt gebruikt om het verenkleed mee in te smeren. Dit vet werkt isolerend en draagt bij aan een goed beschermd verenkleed.

Een zieke kip vertoont afwijkend gedrag. Zieke kippen zonderen zich af en scharrelen minder. Vaak zie je dat het verenkleed ook niet meer goed onderhouden wordt. Ook heeft de kip last van bepaalde symptomen, die veroorzaakt worden door de ziekte.

Algemene symptomen van een zieke kip

Door goed op de symptomen te letten kan er een hoop duidelijk worden over de ziekte van de kip. Enkele algemene symptomen zijn:

  • Diaree: Gezonde ontlasting is stevig, droog en groenbruin van kleur met een witte punt. Wanneer dit afwijkt is er iets mis met de kip.
  • Jeuk: Veel jeuk wijst vaak op een huidaandoening.
  • Kale plekken: Tijdens de rui is het normaal dat de kippen kale plekjes hebben.
  • Verlammingsverschijnselen: De kip kan bij een verlamming bepaalde lichaamsdelen niet meer bewegen en sleept deze mee.
  • Opgezette poten: Bepaalde kippenziekten zorgen ervoor dat de poten opzwellen.
  • Vermagering: Een zieke kip eet minder, waardoor ze al snel afvalt.
  • Verminderde eierproductie: Het maken van een ei kost veel energie, iets wat een zieke kip niet heeft.

Specifieke symptomen en aandoeningen

Sommige kippenziekten gaan gepaard met specifieke symptomen:

  • Kalkpoten: Te herkennen aan schilferige, opgezette poten.
  • Bloedluis: Laat rode bultjes achter op de huid bij de poten en veroorzaakt veel jeuk en pijn. De kippen zijn erg vermoeid en kunnen op ten duur lijden aan bloedarmoede. De bloedluis zelf verstopt zich overdag in naden van het kippenhok.
  • Wormen: Te herkennen aan diarree, vermagering, verbleekte kam en lellen en sufheid. De symptomen lijken op die van coccidiose.
  • Coccidiose: Zorgt voor diarree, dat soms gepaard gaat met bloed. De kippen gaan ‘bol’ zitten en zijn vermoeid.
  • Bumblefoot: Te herkennen aan dikke, opgezette poten. Op de poten vind je wondjes en korsten.
  • Favus: Wordt ook wel poederkam genoemd. De kam en lellen hebben witte schilferige plekken.

Veelvoorkomende kippenziektes en hun behandeling

Er zijn verschillende ziektes die kippen kunnen krijgen. Deze worden veroorzaakt door bacteriën, virussen, parasieten of afwijkende cellen. Als beginner is het erg lastig om te zien waar de kip last van heeft. Sommige symptomen kunnen voorkomen bij meerdere soorten ziektes of plagen.

  • Coccidiose: Coccidiose komt bij kippen regelmatig voor. Vooral jonge kippen en kuikens zijn extra vatbaar doordat ze minder weerstand hebben. Het wordt veroorzaakt door darmparasieten. Verspreiding vindt plaats door besmette ontlasting en een vochtige leefomgeving. Voorkom vocht door het regelmatig vervangen van de bodembedekking en het drooghouden van de drinkplek. Laat de ontlasting controleren door een dierenarts. Hij/zij kan dan het juiste middel voorschrijven.
  • Maagdarmstoornis: Een maagdarmstoornis komt vaak voor. De hoofdoorzaak is stress en de symptomen zijn diarree en vermagering. Door een tekort aan vitamines gaat de weerstand achteruit. Je behandelt een stoornis gemakkelijk met maïsmeel, melkpoeder of yoghurt. Ook vitamines in het drinkwater en maagkiezel kalmeren de darmflora. In ernstige gevallen geef je een medicijn om infecties te voorkomen.
  • Acute coryza (kippensnot): Acute coryza of kippensnot is een besmettelijke bacterieziekte die vaak in het begin van de winter optreedt. Besmette kippen niezen vaak en hebben tranende, gezwollen of zelfs etterende oogjes. Zitten de ogen helemaal dicht? Maak ze dan dagelijks schoon met gekookt, lauw water. Je behandelt de ziekte met antibiotica.
  • Kalkpoten: Je kunt de poten insmeren met vaseline of gele uierzalf. Hierdoor krijgen de mijten geen lucht en stikken ze. Bij het niet behandelen hiervan kan het zelfs zo erg worden dat de kippen niet meer kunnen lopen. Het is daarom belangrijk om snel in te grijpen.
  • Wormen: Kippen die besmette insecten opeten zullen daarmee zichzelf besmetten. Ook het opeten van voedsel dat in besmette ontlasting (bijvoorbeeld van overvliegende vogels) gelegen heeft kan de kippen besmetten. Om wormen te voorkomen dien je het hok regelmatig schoon te maken en voedsel zoveel mogelijk in voerbakken aan te bieden. Om wormen te bestrijden kun je gebruik maken van een speciaal wormmiddel. Let er wel op dat de eieren in de periode van en een week na behandeling niet geschikt zijn voor consumptie.
  • Kropverstopping: Je kunt in dit geval de krop zacht masseren. Hang de kip met zijn kop iets voorover. Hierdoor kun je de inhoud van krop naar buiten masseren. Mocht je dit niet zelf voor elkaar kunnen krijgen, ga dan naar een dierenarts. Geef een kip na zo'n verstopping voor een langere periode (48 uur) geen eten.

Hoe kun je ziektes bij kippen voorkomen?

Voorkomen is beter dan genezen. Het is belangrijk om te focussen op het voorkomen van infecties. Kippen worden minder snel ziek wanneer zij een goede weerstand hebben. Kippen met een goede gezondheid zijn beter bestand tegen infecties en andere kippenziekten. Ze herstellen ook beter en sneller.

De weerstand van een kip hangt direct samen met de levensomstandigheden van de kip:

  • Voldoende beweging: Kippen die bijvoorbeeld niet voldoende kunnen scharrelen, krijgen niet genoeg beweging.
  • Voeding: Kippen halen hun energie uit hun voeding. Daarom speelt het kippenvoer een grote rol voor de gezondheid van de dieren. Goed gebalanceerd kippenvoer bestaat uit vetten, koolhydraten en eiwitten.
  • Stress vermijden: Plotselinge gebeurtenissen kunnen stress opleveren bij kippen. Denk hierbij aan werkzaamheden in de tuin, het bijplaatsen van nieuwe dieren, een verhuizing of een ritje dierenarts. Stress maakt kippen kwetsbaar voor ziektes.
  • Schoon hok: Een slecht onderhouden kippenhok heeft invloed op de weerstand van de kippen. Als het verblijf te vochtig is, te koud of te veel tocht doorlaat, is dit erg slecht voor de gezondheid van de kippen. In vochtige verblijven gedijen schimmels, bacteriën en parasieten daarnaast beter dan in droge verblijven.

Specifieke kippenziektes

Hieronder vind je een overzicht van enkele specifieke kippenziektes:

  • Aspergillose
  • Aviaire leucose
  • Blauwe Kam Ziekte
  • Bumblefoot
  • Coccidiose
  • Pokken en difterie
  • Favus (poederkam)
  • Vogelpest (vogelgriep)

Bij twijfel over de symptomen of behandeling, raadpleeg altijd een dierenarts.

labels: #Kip

Zie ook: