Koffie, wie begint de dag niet met dit zwarte goud? Nederlanders drinken gemiddeld 411 ml (vrouwen) tot 550 ml (mannen) per dag!
Is koffie gezond?
Of koffie gezond is, is afhankelijk van op welke manier deze is bereid: of deze met een filter is gezet of niet. Het filter kan namelijk de cholesterolverhogende stoffen cafestol en kahweol opvangen.
Filterkoffie en koffie van koffiepads zijn voorbeelden van gefilterde koffie, evenals oploskoffie en automatenkoffie op basis van vloeibaar koffieconcentraat. Voorbeelden van ongefilterde koffie, wat een cholesterolverhogend effect kan hebben, zijn kookkoffie, cafetierekoffie, Griekse koffie en Turkse koffie.
Ongefilterde koffie kan het LDL-cholesterol verhogen, wat een risicofactor is voor hart- en vaatziekten. Het gebruik van gefilterde koffie daarentegen hangt samen met een lager risico op coronaire hartziekten, beroerte en diabetes.
Het gebruik van twee tot vier koppen gefilterde koffie per dag hangt samen met een 10% lager risico op hartziekten en beroerte. Hierbij is het wel belangrijk dat deze koffie in de ochtend wordt gedronken en niet de hele dag.
Waarschijnlijk is er een deel van de gebruikers die niet goed kan tegen cafeïne in de avond en slechter slaapt. Uit onderzoek blijkt dat ochtendkoffiedrinkers - in vergelijking met mensen die geen koffie drinken - mogelijk een lager risico hebben op sterfte, zowel door hart- als vaatziekten (CVD) als door andere oorzaken.
Let op: dit zijn associaties uit observationeel onderzoek. Daarnaast is er sterk bewijs dat het gebruik van vijf koppen koffie per dag samenhangt met een 30% lager risico op diabetes type 2. Hier is geen verschil te vinden tussen koffie met cafeïne en decaf.
Cafeïne: Positieve en negatieve effecten
Cafeïne is een stimulerende stof die voorkomt in koffie. Daarnaast komt het ook voor in thee, energiedrankjes, cola en chocolade. Cafeïne kan zowel positieve als negatieve effecten hebben. In een kleine hoeveelheid verbetert cafeïne de concentratie en prestatie en vermindert de vermoeidheid. Bij een te veel kunnen gevoelens van rusteloosheid, angst, slaapproblemen en hoofdpijn veroorzaken.
Cafeïne wordt snel opgenomen. Na slechts 30-60 minuten treden er piekconcentraties op in het lichaam. Het blijft enkele uren in de bloedbaan en na 3-5 uur is de helft van de inname gereduceerd. Het kan gedurende 9-15 uur in de hersenen blijven bij hoge inname. Matige consumptie van cafeïne wordt niet in verband gebracht met gezondheidsproblemen.
Hoeveel cafeïne is veilig?
De hoeveelheid cafeïne in koffie kan heel wisselend zijn. Decaf bevat 3 mg cafeïne per portie, filterkoffie ongeveer 85 mg. Gemiddeld krijgt een volwassen Nederlandse man ongeveer 600 milligram cafeïne binnen per dag, en een Nederlandse vrouw zo’n 500 milligram.
Gezonde volwassenen kunnen ongeveer 400 mg cafeïne per dag innemen zonder dat er negatieve effecten te verwachten zijn. Kinderen onder de 13 jaar kunnen beter geen cafeïnerijk product nemen.
Het advies is dan ook om voor de zekerheid niet meer dan 2 kopjes (1 kopje is 125 milliliter) koffie over de dag te nemen. Als kinderen een keer een slokje koffie willen proeven is dat geen probleem, maar vanwege de cafeïne is het advies voor kinderen onder de 13 jaar geen tot maximaal 1 kopje koffie per dag. Voor kinderen van 14 tot 18 jaar is het advies niet meer dan 1 tot 2 kopjes koffie per dag. Hou lagere hoeveelheden aan bij gevoeligheid voor cafeïne, want het kan bijvoorbeeld invloed hebben op slaap. Zeker als het vlak voor het slapen gaan gedronken wordt.
Wie veel cafeïne binnenkrijgt en daar ineens mee stopt, kan last krijgen van ontwenningsverschijnselen die een week kunnen aanhouden.
Koffie en vochtinname
Vaak hoor je dat koffie en thee niet bijdragen aan de vochtinname, maar juist aan vochtverlies. Zo zou elke kop koffie moeten worden gecompenseerd met de inname van een extra glas water, om uitdroging te voorkomen.
Dit idee is ook niet zo gek. Cafeïne heeft namelijk de eigenschap om de natriumuitscheiding te bevorderen. Een inname van meer dan 300 mg cafeïne zal dan ook een licht vochtafdrijvend (diuretisch) effect hebben. Dit effect verschilt tussen mensen die regelmatig cafeïne binnenkrijgen en mensen die nauwelijks cafeïne binnenkrijgen.
Het is dus een feit dat cafeïne de eerste uren na inname een diuretisch effect heeft. Maar gedurende de dag wordt dit gecompenseerd door een verminderde afscheiding van urine. Hierdoor kan cafeïne er wel voor zorgen dat je eerder naar het toilet moet, maar niet dat de dagelijkse hoeveelheid urine toeneemt.
In een recente studie waarbij het effect van waterconsumptie en koffieconsumptie op de vochtbalans is vergeleken, lieten de onderzoekers zien dat koffie drinken niet tot uitdroging leidt.
Koffie en sportprestaties
Er is voldoende bewijs dat cafeïne (3-6 mg/kg) duursport prestaties verbetert. Belangrijk om hierbij te vermelden is dat het echt om een heel klein verschil is.
Tot 2004 stond cafeïne zelfs vanaf een bepaalde dosering op de lijst van verboden middelen! Dit is er door de WADA (World Anti Doping Agency) weer afgehaald omdat het zo veel voorkomt in de dagelijkse voeding. Cafeïne stimuleert het centrale zenuwstelsel en de bijnieren tot de afgifte van adrenaline.
Koffie en bloeddruk: feiten en fabels
Koffie verhoogt de bloeddruk en veroorzaakt kanker; koffie belemmert de groei, droogt uw lichaam uit en veroorzaakt slapeloosheid. Met al die verhalen die de ronde doen over koffie, is het moeilijk om nog van uw dagelijkse kop te genieten.
Feit: Koffie is niet direct schadelijk, maar matigheid is belangrijk
Om maar meteen met het beste nieuws te beginnen: van een paar kopjes koffie per dag zal u niet doodgaan. Heeft u een hoge bloeddruk, dan kan u mogelijk een tijdelijke verhoging van uw hartslag ondervinden, maar er is geen link vastgesteld tussen cafeïne en een verhoogde cholesterol, hart- en vaatziekten, of kanker. Tal van onderzoeken wijzen zelfs uit dat koffie (met mate) goed voor u is.
Een zeer grote dosis cafeïne - we spreken van meer dan 744 milligram of meer dan zeven koppen koffie per dag - kan het calcium- en magnesiumverlies via de urine verhogen. Recente studies tonen echter aan dat dit het risico op botafname niet vergroot. Oudere mensen kunnen echter gevoeliger zijn voor de effecten van cafeïne op het calciummetabolisme.
Wie gevoelig is aan cafeïne, kan na een kop koffie een lichte, tijdelijke stijging van de hartslag en de bloeddruk ondervinden. Diverse grote studies konden echter geen verband leggen tussen cafeïne en een verhoogde cholesterol, een onregelmatige hartslag of een verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Heeft u al een verhoogde bloeddruk of hartproblemen, dan bent u mogelijk gevoeliger voor de effecten van koffie en bespreekt u uw cafeïne-inname best met uw dokter.
Ook aan een eventuele link tussen cafeïne en kanker zijn al veel studies gewijd. Een analyse van dertien studies, waarbij in totaal 20.000 mensen betrokken waren, toont geen verband tussen kanker en cafeïne.
Fabel: Koffie maakt een dronken persoon niet nuchter
Helaas, ook dit is een fabeltje. Hoewel cafeïne een dronken persoon alerter kan maken, besluit een studie van de American Psychological Association dat koffie de impact van alcohol op de hersenen niet kan omkeren. De combinatie van een depressivum (alcohol) en een opwekkend middel (koffie, maar ook energiedrankjes) kan zelfs schadelijk zijn. Wie beide tesamen of kort na elkaar consumeert, voelt zich soms wakker en bekwaam genoeg om potentieel gevaarlijke situaties af te handelen - zoals met de wagen rijden.
Fabel: Koffie veroorzaakt geen slapeloosheid als je het niet vlak voor het slapen drinkt
Het klopt dat koffie een stimulerend middel is, maar tenzij u zéér vroeg onder de wol kruipt zal uw bakje troost u geen slapeloze nachten bezorgen. De cafeïne die u na uw lunch consumeert, wordt aan sneltempo verwerkt door de lever.
Fabel: Koffie leidt niet tot uitdroging
Ja, cafeïne heeft een licht urineafdrijvend effect. Maar het water in cafeïnehoudende dranken (koffie, thee, cola) maakt dat ruimschoots goed.
Feit: Koffie kan een milde vorm van afhankelijkheid veroorzaken
Afhankelijk van wat u onder 'verslavend' verstaat, heeft deze mythe een grond van waarheid. Cafeïne stimuleert het centrale zenuwstelsel, en een regelmatige consumptie ervan kan effectief een milde vorm van afhankelijkheid veroorzaken. Drinkt u normaal twee of drie tassen per dag en stopt u daar plots mee, dan kan u wel ontwenningsverschijnselen ervaren - hoofdpijn, vermoeidheid, angstgevoelens, prikkelbaarheid, een slecht humeur of concentratieproblemen.
Fabel: Koffie helpt niet bij significant gewichtsverlies
Cafeïne mag dan een actief bestanddeel zijn in veel afslankproducten, toch klopt deze mythe niet. Hoewel cafeïne volgens een rapport uit 2010 in het vakblad International Journal of Obesity de stofwisseling lichtjes kan verhogen, dragen de effecten niet bij aan een "aanzienlijk of permanent" gewichtsverlies. Koffie kan uw eetlust weliswaar gedurende een korte tijd doen afnemen, maar er is niet voldoende bewijs dat dat echt helpt bij gewichtsverlies.
Feit: Matige koffieconsumptie is acceptabel tijdens de zwangerschap
Het klinkt best angstaanjagend dat cafeïne door de placenta kan dringen en dus de ongeboren baby kan bereiken. Maar tot dusver heeft geen enkele studie aangetoond dat dat schadelijk is. Zwangere vrouwen mogen dus koffie drinken, al beperken ze zich best tot één kopje per dag.
Fabel: Melk in koffie heft de verminderde calciumopname op
De consumptie van cafeïne kan leiden tot een verminderde opname van calcium. Eén eetlepel melk volstaat al om dat effect teniet te doen. Het is niet duidelijk waar deze mythe vandaan komt en er is geen wetenschappelijk bewijs dat ze ondersteunt. Dat gezegd zijnde, is er ook geen sterk bewijs dat koffie de groei niét belemmert. Dat komt eenvoudigweg omdat de effecten op lange termijn van koffie op kinderen nog niet grondig onderzocht zijn. Er is echter wel onderzoek verricht naar de langetermijneffecten van cafeïne op kinderen, en daarbij is geen verontrustend bewijs opgedoken. Wel heeft een reeks studies bij volwassenen uitgewezen dat een verhoogde consumptie van cafeïnehoudende dranken kan leiden tot een verminderde opname van calcium - wat nodig is voor de groei van de beenderen.
Wat doet cafeïne met je bloedvaten?
Eén van de belangrijkste effecten van cafeïne is het blokkeren van het stofje adenosine in ons lichaam. Adenosine zorgt voor het verwijden van onze bloedvaten zodat de doorbloeding van de hartspier verbetert. Soms wil je lichaam meer zuurstof dan dat het binnenkrijgt. Bijvoorbeeld wanneer je een hard stuk gaat rennen. Je lichaam start dan met het produceren van meer adenosine. Daardoor verwijden je bloedvaten zich zodat je hart meer bloed krijgt.
Cafeïne werkt adenosine tegen
Wanneer je cafeïne binnenkrijgt kan adenosine jouw bloedvaten niet meer goed verwijden. Als je bij inspanning meer zuurstof nodig hebt, verwijden de bloedvaten zich minder goed door de afwezigheid van adenosine. Dit betekent dat ook de doorbloeding in jouw hart minder is dan het zou zijn mét adenosine.
Als je bij inspanning meer zuurstof nodig hebt, verwijden de bloedvaten zich minder goed doordat cafeïne (het effect van) adenosine blokkeert.
Verhoogt cafeïne je bloeddruk?
Wetenschap is ervan overtuigd dat cafeïne zorgt voor het verhogen van je bloeddruk. Je bloeddruk wordt door cafeïne acuut verhoogd. Cafeïne veroorzaakt een piek in je bloeddruk tussen de 30 en 120 minuten, wat nog uren zal aanhouden. Zowel de bovendruk als de onderdruk wordt verhoogd. Bovendruk is de bloeddruk wanneer het hart zich samenknijpt. De onderdruk is de druk wanneer het hart zich ontspant.
Hoe verhoogt cafeïne je bloeddruk?
Cafeïne verhoogt de werking van je sympathicus. De sympathicus is het deel van je zenuwstelsel dat ervoor zorgt dat je krachtiger wordt in levensbedreigende situaties. Zo kun je een stuk harder rennen wanneer een beer achter je aan zit dan dat je in een normale situatie zou kunnen. Maar cafeïne laat je lichaam denken dat je in zo’n een levensbedreigende situatie terecht bent gekomen. Wanneer je sympathicus in werking wordt gezet wordt adrenaline aangemaakt. Adrenaline vergroot je pupillen en verhoogt je hartslag, ademsnelheid én bloeddruk.
Maar cafeïne laat je lichaam denken dat je in zo’n een levensbedreigende situatie terecht bent gekomen.
Hoeveel verhoogt cafeïne je bloeddruk?
Hoeveel cafeïne je bloeddruk verhoogt is afhankelijk van de mate waarin je gevoelig bent voor cafeïne. Mensen met een hoge gevoeligheid voor (de effecten van) cafeïne krijgen eerder een verhoogde bloeddruk door cafeïnee. Je kan een hoge gevoeligheid voor cafeïne ontwikkelen na langdurig stress te hebben of doordat je cafeïne-intolerant bent.
Mensen met een hoge gevoeligheid voor cafeïne hebben een groter risico op een verhoogde bloeddruk na cafeïneconsumptie.
Onderzoekers beweren zelfs dat de bloeddrukverhoging door cafeïne kan bijdragen aan overlijden door een hartinfarct, hartfalen of hartstilstand en vragen om serieuze aandacht omtrent het verminderen van cafeïneconsumptie bij de bevolking.
Cafeïne en hoge bloeddruk
Heeft de stijging van je bloeddruk door cafeïne een grotere impact op mensen met een hoge bloeddruk? Onderzoek laat zien dat het effect van cafeïne op de bloeddruk verschilt tussen mensen met een hoge bloeddruk en mensen met een normale bloeddruk. De groep mensen waarbij de bloeddruk het sterkst reageert op cafeïne zijn de mensen met een hoge bloeddruk. Bij deze groep mensen was de verandering in bloeddruk meer dan 1,5 keer groter dan de groep mensen met een normale bloeddruk.
Bij mensen met een hoge bloeddruk was de verandering in bloeddruk meer dan 1,5 keer groter dan bij de mensen met een normale bloeddruk.
Heb je een hoge bloeddruk? mensen met een normale bloeddruk.
Kan je resistent worden voor het bloeddruk verhogende effect van cafeïne?
Onderzoek wijst uit dat de frequentie waarin jij cafeïne binnenkrijgt niet bepaalt hoeveel je bloeddruk stijgt. Drink jij op een dag je vijfde kop koffie dan geeft dat kopje koffie hetzelfde effect op jouw bloeddruk als wanneer je het eerste kopje koffie sinds een paar maanden drinkt. Kortom, dagelijkse inname van cafeïne zorgt niet ervoor dat cafeïne uiteindelijk minder effect op je bloeddruk zal hebben.
De mate waarin jij gevoelig bent voor cafeïne bepaalt hoeveel effect cafeïne op jouw bloeddruk heeft. Ben je overgevoelig voor cafeïne? Dan kan cafeïne zorgen voor een hogere bloeddruk dan bij iemand die minder gevoelig voor cafeïne is.
Ben ik gevoelig voor cafeïne?
Twijfel je over je gevoelig bent voor cafeïne? Cafeïne leidt tot bijwerkingen als een opgejaagd gevoel, hoofdpijn, misselijkheid, slapeloosheid en hartkloppingen. Ervaar jij deze bijwerkingen al na een paar slokken koffie? Dan is de kans groot dat jij niet alleen gevoelig bent voor cafeïne maar zelfs cafeïne-intolerant bent. Je kunt cafeïne dan het beste helemaal vermijden.
Heb jij last van (een aantal) bijwerkingen, maar pas na een aantal koppen koffie? Dan ben je waarschijnlijk gevoelig voor cafeïne. Het is dus belangrijk om naar jouw eigen lichaam te luisteren. Wat geeft jouw lichaam aan als je cafeïne binnen krijgt?
Hoeveel koffie is geen probleem
Ben je niet gevoelig voor cafeïne? Dan zal vanaf een consumptie van 250 mg cafeïne jouw bloeddruk al stijgen. Dit zou betekenen dat je ongeveer drie koppen koffie op een dag kunt drinken.
Dit is afhankelijk van twee belangrijke factoren. Drink jij hele sterke koffie én/of andere cafeïnehoudende dranken, dan zit je sneller aan de 250 mg cafeïne. Hou rekening met het totaal aantal mg cafeïne van alle cafeïnehoudende middelen.
Daarnaast speelt jouw gevoeligheid voor cafeïne een grote rol. Hoe goed kan jouw lichaam cafeïne verdragen? Hoe snel ervaar jij bijwerkingen van cafeïne? Want hoe gevoeliger je bent voor cafeïne hoe groter de kans dat jouw bloeddruk sneller stijgt door cafeïne.
Cafeïnevrije koffie en bloeddruk?
Cafeïnevrije koffie bevat nagenoeg geen cafeïne. De decafeïneer methode die gebruikt is om de koffiebonen vrij te maken van cafeïne bepaalt de hoeveelheid cafeïne die in de koffiebonen achterblijft. Maar dat is eigenlijk nooit meer dan 10%.
Kwalitatief goede en chemisch-vrije decafeïneer methodes (zoals Swiss Water en Mountain Water) onttrekken 99,9% van de cafeïne uit de koffiebonen. Wanneer je deze koffie drinkt krijg je slechts 0,01% cafeïne binnen in vergelijking met een kop koffie mét cafeïne. In een kop koffie zit gemiddeld 80 mg cafeïne. Dit betekent dat in een kop cafeïnevrije koffie zo’n 0,008 mg cafeïne zit. Voordat je aan de 250 mg cafeïne zit met cafeïnevrije koffie moet je wel 31.250 koppen cafeïnevrije koffie drinken!
Voordat je aan de 250 mg cafeïne zit met cafeïnevrije koffie moet je wel 31.250 koppen cafeïnevrije koffie drinken!
Koffie zelf heeft geen invloed op de bloeddruk. Het is de cafeïne die voor het effect zorgt. Heb je een hoge bloeddruk, ben je gevoelig voor cafeïne of drink je graag veel koffie op een dag, dan is het verstandig om over te stappen op cafeïnevrije koffie.
Maar koffie is toch ook gezond?
Dat klopt! Onderzoekers zijn er nog niet helemaal over uit waarom koffie zo gezond is. Maar het vermoeden is dat koffie dat te danken heeft aan de aanwezige antioxidanten. Antioxidanten helpen je lichaam te beschermen tegen beschadigingen van cellen en weefsel. Beschadigde weefsels en cellen kunnen op de lange termijn hart- en vaatziektes veroorzaken. Gelukkig bevat cafeïnevrije koffie, waarbij chemisch-vrije decafeïneer processen zijn gebruikt, net zo goed deze antioxidanten!
Conclusie
Ga bij jezelf na hoe jouw lichaam reageert op cafeïne. Krijg je snel last van een opgejaagd gevoel, slapeloosheid, misselijkheid of een van de andere bijwerkingen van cafeïne? Of heb jij te maken (gehad) met veel stress? Je bent in beide gevallen gevoeliger voor cafeïne. In dat geval kan jouw bloeddruk sneller kan stijgen van cafeïne.
Heb jij van jezelf al een hoge bloeddruk? Dan is het verstandig om je cafeïneconsumptie te beperken. De bloeddruk van mensen met een hoge bloeddruk stijgt na cafeïneconsumptie sneller dan bij andere mensen.
Drink jij meer dan drie koppen koffie per dag? Dan is het verstandig om over te stappen over cafeïnevrije koffie om een verhoogde bloeddruk te voorkomen.
Koffie is gezond, maar het is niet de cafeïne die daarvoor zorgt. Onderzoekers vermoeden dat de gezondheidsvoordelen komen door de antioxidanten in koffie.
Koffie en hartproblemen
Bijna acht op de tien Nederlanders drinkt wel eens koffie. Uit gewoonte, om er extra energie van te krijgen of omdat het lekker is. Maar hoe gezond is koffie eigenlijk? En wat voor effect heeft het op je hart? Koffie is een plantaardig product dat bestaat uit duizenden stofjes. De bekendste hiervan is cafeïne.
Deze stof geeft je een opwekkend gevoel. Na het drinken van een kopje koffie laat cafeïne je bloeddruk en hartslag tijdelijk stijgen. Dit kun je vergelijken met traplopen: als je een steile trap op loopt, stijgen je bloeddruk en hartslag ook even. Ben je eenmaal boven, kalmeren ze weer. De bloeddruk en hartslag stijgen dus maar kort, al roept dat wel de vraag op of het bij hartproblemen verstandig is om koffie te drinken. Geleijnse is hier kort en krachtig over: bij normaal gebruik van koffie is dat geen probleem.
Er zitten veel mineralen en antioxidanten in koffie die gezonde cellen en weefsels in het lichaam beschermen. Koffie zou de conditie van je hart- en bloedvaten zelfs kunnen verbeteren!
Koffie zetten en cholesterol
Er zijn verschillende methodes om koffie te zetten. Welke je gebruikt, maakt volgens Geleijnse voor je hartconditie veel uit. De Turkse methode om koffie te zetten, raad ik bijvoorbeeld af. Hierbij wordt koffie gekookt en niet gefilterd. De cafetière zou ik ook links laten liggen: hierbij komt koffie lang in contact met heet water, zonder dat er een papieren filter gebruikt wordt. Hierdoor blijven vettige deeltjes uit de koffie achter.
Die deeltjes zijn volgens Geleijnse niet gezond. Dit zijn stoffen die het cholesterolgehalte in het bloed verhogen, met name het slechte LDL-cholesterol. Deze blijft aan de binnenkant van de bloedvaten plakken, wat de kans op een (nieuwe) hartaanval of beroerte vergroot.
Hoe beter de koffie gefilterd is, hoe gezonder, aldus Geleijnse. Koffie uit een apparaat met een papieren filter, maar ook oploskoffie en koffiepads, zijn wat de hoogleraar betreft een veilige keuze.
Belangrijk is ook om ongezonde toevoegingen in koffie te vermijden. Denk aan karamel of slagroom. Deze kunnen leiden tot meer lichaamsgewicht, waardoor je meer last kunt krijgen van hartproblemen. Drink je langdurig gefilterde koffie?
Het Voedingscentrum meldt dat het langdurig drinken van twee tot vier koppen gefilterde koffie per dag samenhangt met een ongeveer 10 procent lager risico op hartklachten. Daarnaast zou er sterk bewijs zijn dat het drinken van vijf koppen koffie per dag samenhangt met een 30 procent verminderd risico op diabetes type 2, een belangrijke risicofactor voor een hartinfarct. Oftewel: een goed gezet kopje koffie kan op den duur de hartconditie verbeteren!
Koffie en de nieren
Hoe dat kan, is volgens Geleijnse nog niet duidelijk. Alle organen werken met elkaar samen. Koffie kan daarom zowel direct als indirect een gezondheidsvoordeel voor je hart opleveren. Nierschade is bijvoorbeeld één van de oorzaken van hoge bloeddruk. Recent onderzoek van Wageningen Universiteit laat een gunstig verband zien tussen koffiedrinken en het functioneren van de nieren.
Cafeïne of cafeïnevrije koffie
Om van je kopje koffie te genieten én goed voor je hart te zorgen hoef je volgens Geleijnse niet per se koffie met cafeïne te drinken. Bij onze onderzoeken in Wageningen zien we dat het langdurig drinken van cafeïnevrije koffie ook goed is voor het hart.
Hierbij snijdt ze meteen een ander belangrijk onderwerp aan: het aantal kopjes koffie dat je maximaal moet drinken. Drink niet kort achter elkaar te veel koffie met cafeïne, want dan krijgt het hart een te grote oppepper. Houd het bij maximaal vijf kopjes per dag en let daarbij op het tijdstip. Een goede kwaliteit van slaap is bij hartproblemen erg belangrijk. Wanneer je ’s avonds nog cafeïne binnenkrijgt, kan dat de kwaliteit van je slaap beïnvloeden. Drink daarom ’s avonds cafeïnevrije koffie als je hier gevoelig voor bent.
Geleijnse benadrukt dat zwangere vrouwen niet meer dan twee à drie kopjes koffie moeten drinken: te veel cafeïne binnenkrijgen zou de groei van de ongeboren baby kunnen verminderen.
In het algemeen geldt daarom: zet je op de juiste manier koffie en drink je met mate?
| Drank | Cafeïnegehalte (mg) |
|---|---|
| Decaf | 3 |
| Filterkoffie | 85 |
labels:
Zie ook:
- Amersfoort Koffie met Gebak: Beste Adressen
- Koffie Recepten Boek: Ontdek de Beste Koffiecreaties!
- Koffie en Gebak Zwolle: De Beste Adressen!
- Speciale Koffie Recepten: Van Latte Art tot Exotische Melanges
- Autoband Plakken Kosten: Alles Wat Je Moet Weten!
- Kant en Klare BBQ: De Beste Opties voor een Zorgeloze Barbecue!




