Voor veel mensen is koffie een essentieel onderdeel van hun dagelijkse routine. Maar als je zwanger bent of net ouder bent geworden, vraag je je misschien af hoe koffie je gezondheid en het welzijn van je baby beïnvloedt. Dit kan je doen afvragen: mag je koffie drinken tijdens de zwangerschap? Het korte antwoord is - waarschijnlijk wel! Dus geen paniek! Maar er is veel dat je moet weten.

Wat is Cafeïne?

Cafeïne is een oppeppende stof die via voedingsmiddelen in je bloed terechtkomt. Je krijgt het vooral binnen als je koffie en thee drinkt. Het kan een positieve invloed hebben op je concentratievermogen, alertheid en energie. Maar, cafeïne kan ook een keerzijde hebben: rusteloosheid, hoofdpijn en prikkelbaarheid. Als je te veel drinkt, kan je ook moeite krijgen met slapen.

Cafeïne zit in verschillende producten, zoals koffie, thee, chocolade, cola en energiedrankjes. Door de naam denk je misschien dat cafeïne en theïne verschillend zijn. Het zijn echter niet twee aparte stoffen, maar precies hetzelfde. Er zit dus geen verschil tussen cafeïne en theïne, het gebruik van de naam wisselt alleen soms.

Wist je dat cafeïne al binnen drie tot vier minuten in je bloed terechtkomt?

Nieuw Onderzoek: Koffie Niet Zo Schadelijk Als Gedacht

Nieuw onderzoek van wetenschappers uit Noorwegen toont aan dat koffiedrinken tijdens de zwangerschap helemaal niet zo schadelijk is als gedacht. Tenminste, als het om de hersenontwikkeling van de foetus gaat. Het drinken van koffie heeft hier geen negatieve invloed op. Zij concluderen dus dat er geen relatie is tussen cafeïne via de moeder en ontwikkelingsproblemen bij de baby.

In Scandinavië drinken mensen gemiddeld zo’n vier kopjes koffie per dag, ook zwangeren houden zich vaak niet in. Het geboortegewicht wordt ook niet beïnvloed door de koffieconsumptie van de moeder, blijkt uit eerder onderzoek van dezelfde wetenschapper Gunn-Helen Moen. Desondanks raden de onderzoekers aan dat vrouwen zich altijd aan het advies van hun zorgverlener houden.

De onderzoekers hebben het effect van cafeïne losgekoppeld van andere factoren, zoals roken, alcohol en een vette hap. Uiteindelijk blijkt dat er geen verband is tussen jouw koffieconsumptie en de kans op neurologische ontwikkelingsproblemen bij je kleintje. Ook het geboortegewicht blijft ongeschonden en je risico op miskramen of doodgeboorte neemt niet toe. Halleluja, dat is nog ’s fijn nieuws!

Aanbevolen Hoeveelheid Cafeïne Tijdens Zwangerschap

De meeste artsen raden zwangere vrouwen aan om niet meer dan 200 mg cafeïne per dag te nemen. Afhankelijk van welke koffie je drinkt, is dit ongeveer een tot drie kopjes per dag. Nog beter is om tijdens je zwangerschap helemaal geen cafeïne binnen te krijgen. Ook wanneer je borstvoeding geeft, is dit het beste.

Cafeïne zit in meer dan alleen koffie. Je moet dus ook de cafeïne die je uit andere bronnen haalt meetellen. Zoals je in onderstaande tabel kan zien, kom je cafeïne verrassend vaak tegen.

Product Cafeïnegehalte per portie Cafeïnegehalte per 100ml/100g
Filterkoffie (Kopje 125 ml) 56 mg 45 mg
Instantkoffie (Kopje 125 ml) 56 mg 45 mg
Espresso (Kopje 50 ml) 67 mg 134 mg
Starbucks koffie 'Grande' (Beker 473 ml) 330 mg 70 mg
Cafeïnevrije koffie (Kopje 125 ml) 3 mg 2,5 mg
Zwarte thee (Kopje 125 ml) 28 mg 22 mg
Groene thee (Kopje 125 ml) 19 mg 15 mg
Chocolademelk (Beker 180 ml) 8 mg 4 mg
Cola (Glas 200 ml) 22 mg 11 mg
Energiedrank (Blikje 250 ml) 80 mg 32 mg
Energieshotje (Blikje 60 ml) 80 mg 135 mg
Pure chocolade (14 gram) 7 mg 53 mg
Melk chocolade (14 gram) 2 mg 17 mg

Cafeïnegehalte in verschillende soorten koffie en producten ©Voedingscentrum

Let op: De hoeveelheid cafeïne van een kop koffie of een kop thee kan per merk en manier van klaarmaken sterk verschillen. Een mok koffie bevat bijvoorbeeld tussen de 200 en 250 ml, dubbel zoveel als in de tabel beschreven staat!

Mogelijke Gevolgen van Cafeïne Tijdens Zwangerschap

Er zijn wisselende berichten over de gevolgen van cafeïne tijdens de zwangerschap. Er is veel onderzoek naar gedaan. Het is alleen niet veilig om zwangere vrouwen expres veel cafeïne te laten drinken en de effecten daarvan te onderzoeken.

De onderzoeken die zijn gedaan, geven vaak ook heel verschillende resultaten. Wetenschappers kunnen hierdoor moeilijk zeggen of cafeïne echt de oorzaak is van de negatieve gevolgen die onderzocht zijn. Wel kunnen ze zien dat vrouwen met de mogelijke gevolgen hieronder, vaker meer cafeïne binnenkregen.

Daarom is het advies dan ook: minder dan 200 mg cafeïne per dag. Dit is om te voorkomen dat te veel cafeïne tijdens je zwangerschap voor jou en voor je baby vervelende gevolgen heeft.

Mogelijke gevolgen voor je baby:

  • Vertraagde groei: Baby’s van moeders die meer koffie drinken dan wordt aangeraden, lijken een grotere kans te hebben op een lager geboortegewicht.
  • Onrustige baby: Cafeïne wordt via jouw bloed aan je baby meegegeven. Je kleine reageert daar sterker op dan jij. Het hart kan hierdoor onregelmatiger gaan kloppen en hij kan onrustig en slapeloos worden.
  • Miskraam of vroeggeboorte: Het risico op een miskraam of vroeggeboorte kan bij te veel cafeïnegebruik stijgen.
  • Overgewicht als kind: Mogelijk kan cafeïne ervoor zorgen dat je kind meer kans heeft op overgewicht. Als je meer dan 300 mg cafeïne per dag drinkt, is dit risico extra hoog.

Mogelijke gevolgen voor jou:

  • Verhoogde bloeddruk: Cafeïne verhoogt je bloeddruk. Dit wil je niet tijdens je zwangerschap en kan slapeloosheid en hoofdpijn veroorzaken.
  • Brandend maagzuur: Koffie prikkelt je maag om extra maagzuur aan te maken. Hierdoor kan je tijdens je zwangerschap meer last krijgen van brandend maagzuur.
  • Vruchtbaarheid: Volgens een aantal onderzoeken kan te veel cafeïnegebruik ook een nadelig effect hebben op je vruchtbaarheid.
  • Bescherming tegen zwangerschapsdiabetes: In sommige onderzoeken lijkt het erop dat cafeïnegebruik van minder dan 200 mg per dag een voordeel kan hebben. Het zou mogelijk kunnen beschermen tegen het krijgen van zwangerschapsdiabetes.

Andere Keuzes in Plaats van Koffie Tijdens Zwangerschap

Drink je graag koffie? Kies dan tijdens je zwangerschap liever voor de cafeïnevrije variant. Helemaal zonder cafeïne is dit niet, maar je kan jezelf iets meer kopjes per dag gunnen. Gelukkig smaakt cafeïnevrije koffie steeds meer naar ‘echte’ koffie.

Andere keuzes in plaats van koffie zijn:

  • Zwarte of groene thee (niet meer dan drie koppen per dag)
  • Kruidenthee (zoals rooibos, kamille en munt, maar geen venkel, anijs, sterrenmix of zoethout)
  • Chai latte (let wel op het gebruik van kaneel en anijs)
  • Warme chocolademelk

Als je zwanger bent of borstvoeding geeft, kun je op een dag een paar kopjes koffie en thee drinken. Thee, kruidenthee en koffie zonder suiker staan in de Schijf van Vijf. Deze dranken zijn gezond om te drinken, ook als je zwanger bent of borstvoeding geeft. Het advies is om voor de zekerheid niet meer dan 2 kopjes koffie te nemen. Als je zwanger bent of borstvoeding geeft, kun je ongeveer 200 milligram nemen over de dag. De hoeveelheid cafeïne in koffie en in zwarte en groene thee is heel wisselend. Voor koffie is het advies om voor de zekerheid in totaal niet meer dan 2 kopjes op een dag te nemen. Een kopje is 125 milliliter en 1 beker is 250 milliliter. Met sterke koffie kun je hiermee al 200 milligram cafeïne binnenkrijgen. Benieuwd hoe dit er op een dag kan uitzien?

Hoeveel cafeïnevrije koffie kun je drinken?

Het advies aan zwangeren is om niet meer dan 2 kopjes cafeïnevrije koffie te drinken op een dag. Een kopje cafeïnevrije koffie, ook wel decaf genoemd, is niet helemaal cafeïnevrij. Er zit nog ongeveer 3 milligram cafeïne in. In 1 onderzoek werd gevonden dat zwangeren die 3 of meer koppen cafeïnevrije koffie dronken op een dag een hoger risico hadden op een miskraam. Een enkel onderzoek is niet genoeg om een harde conclusie te trekken, maar uit voorzorg wordt aan zwangeren geadviseerd om maximaal 2 kopjes cafeïnevrije koffie te drinken. Naast cafeïnevrije koffie heb je ook koffievervangers, zoals Bambu. Er zit geen cafeïne in.

Is cafeïne gevaarlijk voor baby’s?

Alleen als een baby te veel cafeïne binnenkrijgt, kan dit schadelijk zijn voor de gezondheid. Cafeïne komt via de placenta of borstvoeding bij de baby. Krijg je per dag niet meer dan 200 milligram cafeïne binnen als je zwanger bent of borstvoeding geeft? Dan is dat veilig voor de baby. Meer dan 200 milligram cafeïne op een dag kan als borstvoeding geeft het risico verhogen dat de baby onrustig wordt en slaapproblemen krijgt. Bij hele grote hoeveelheden kan cafeïne ook zorgen voor een versnelde hartslag van de baby.

Je kunt zonder problemen een paar kopjes kruidenthee of vruchtenthee drinken per dag. Deze theesoorten bevatten geen cafeïne, doordat ze niet worden gemaakt van de theeplant maar van kruiden, fruit, specerijen of combinaties daarvan. Door vervuiling tijdens het oogsten van ingrediënten voor (kruiden)thee kunnen er per ongeluk plantengifstoffen in zitten. Dit is niet snel schadelijk voor de gezondheid, maar het is wel verstandig om uit voorzorg niet veel meer dan een paar kopjes (kruiden)thee per dag te drinken. Wissel thee af met andere dranken, zoals water, melk en eventueel een kopje koffie. Zo heb je minder kans dat je per ongeluk grotere hoeveelheden plantengifstoffen binnenkrijgt.

Het advies is om geen (borstvoedings)thee met kaneel, venkel of anijs te drinken als je zwanger bent of borstvoeding geeft. In deze thee zitten van nature plantengifstoffen. Het advies voor zwangeren is om maximaal 1,5 kopje (175 milliliter) thee met zoethout te drinken op een dag. Heb je een hoge bloeddruk? In thee met zoethout, waaronder sterrenmix, zit van nature de plantengifstof glycyrrhizine. Door deze stof kun je vocht vasthouden en kan je bloeddruk hoger worden. Uit voorzorg is het advies om maximaal 35 milligram glycyrrhizine per dag binnen te krijgen als je zwanger bent.

Ben je zwanger of geef je borstvoeding en woon je in een huis met loden waterleidingen? Laat de loden leidingen zo snel mogelijk vervangen. Het advies aan zwangeren is om het kraanwater tot die tijd niet te drinken en er ook geen thee of koffie mee te zetten. Gebruik tot de loden leidingen vervangen zijn flessenwater om te drinken en om koffie en thee mee te zetten. Geef je borstvoeding? Dan kun je tot de loden waterleidingen vervangen zijn, het water uit de kraan eventueel wel drinken en gebruiken voor koffie of thee, als je de kraan eerst goed hebt doorgespoeld.

Ben je zwanger of geef je borstvoeding en woon je in een huis met nieuwe waterleidingen of kranen, bijvoorbeeld in een nieuwbouwwoning? Dan is het advies om de eerste 3 maanden de kraan 2 minuten te laten stromen voordat je het kraanwater in de ochtend gebruikt om te drinken of thee of koffie mee te zetten. Je kunt er natuurlijk wel je handen mee wassen, mee schoonmaken of de planten mee water geven.

Als je zwanger bent is het verstandig om niet veel cafeïne (max 200 mg per dag) binnen te krijgen. Te veel cafeïne vergroot de kans op een miskraam en kan de groei van het ongeboren kind verminderen. Je krijgt niet te veel cafeïne binnen als je bijvoorbeeld 3 kopjes (een kopje is 125 ml) thee en 1 kopje koffie drinkt. Een kopje koffie bevat 60 milligram cafeïne. Als je ook andere producten met cafeïne neemt dan kun je minder koffie en thee drinken. Bekijk op deze pagina van het Voedingscentrum hoeveel cafeïne er in andere producten zit. Heb je loden waterleidingen? Drink water uit een loden leiding niet. Heb je nieuwe waterleidingen? Laat dan de eerste 3 maanden de kraan voor gebruik even doorstromen.

Drink vooral water. Dit product kun je na openen 2 dagen bewaren. Wil je altijd snel kunnen opzoeken wat je allemaal wel en beter niet kunt eten tijdens je zwangerschap? Download dan de gratis app ZwangerHap van het Voedingscentrum. Naast het opzoeken van producten, kun je daar ook volgen hoe de baby groeit in de buik.

Koffie na de Bevalling en Borstvoeding

Een universele ervaring voor alle ouders in de periode na de bevalling is slaapgebrek. En dat betekent waarschijnlijk dat je bijna alles zou doen voor wat extra energie na een lange nachtdienst!

  1. Als je borstvoeding geeft, is het belangrijk om te onthouden dat cafeïne in je melk terecht kan komen en je baby kan beïnvloeden. Hoewel matige cafeïneconsumptie over het algemeen als veilig wordt beschouwd tijdens het geven van borstvoeding, kan overmatige inname prikkelbaarheid en slaapproblemen bij je baby veroorzaken.
  2. De periode na de bevalling kan fysiek en mentaal uitputtend zijn. Een kopje koffie kan de broodnodige energieboost geven, maar wees voorzichtig dat je niet overdrijft.
  3. Koffie is een diureticum, wat betekent dat het kan bijdragen aan uitdroging. Dit is vooral belangrijk om in gedachten te houden als je lichaam herstelt van de bevalling.
  4. Postpartumdepressie is een veelvoorkomende aandoening die veel nieuwe ouders treft. Sommige studies hebben gesuggereerd dat overmatige cafeïneconsumptie het risico op het ontwikkelen van postpartumdepressie kan verhogen.

Alternatieven voor Koffie

  1. Het drinken van decaf koffie tijdens de zwangerschap is een alternatief voor degenen die willen genieten van de smaak van koffie zonder de cafeïne.
  2. Kruidentheeën zijn meestal cafeïnevrij en kunnen een geruststellende drankoptie bieden tijdens de zwangerschap en tijdens het geven van borstvoeding. Populaire varianten zijn kamille- of vruchtenthee.

Als kruidenthee niet jouw ding is, maar je toch wat cafeïne wilt, zijn Chai en Matcha het overwegen waard. Chai bevat meestal ongeveer 40 mg cafeïne en matcha ongeveer 70 mg in vergelijking met de 100 (ongeveer) mg cafeïne in koffie. Maar pas op: de specerijen die het bevat, zoals gember, kruidnagel en kaneel, kunnen vermoedelijk weeën opwekken. Coumarine, dat in cassiakaneel zit, kan in grote hoeveelheden leverbeschadiging veroorzaken en de bloedstolling beïnvloeden.

  1. Gehydrateerd blijven is cruciaal tijdens de zwangerschap en de periode na de bevalling.
  2. Naast misschien overstappen op decaf koffie tijdens de zwangerschap, is het belangrijk om op andere cafeïnebevattende voedingsmiddelen en dranken in je dieet te letten, zoals chocolade en bepaalde medicijnen.

Conclusie

Het is essentieel om voorzichtigheid en matiging te betrachten tijdens de zwangerschap en de periode na de bevalling. Hoewel matige cafeïneconsumptie over het algemeen als veilig wordt beschouwd, is het belangrijk om aandacht te besteden aan je individuele tolerantie en mogelijke risico's. Raadpleeg je zorgverlener als je specifieke zorgen of vragen hebt over cafeïne en de effecten ervan op je zwangerschap, of hoe koffie drinken en borstvoeding geven voor jou kan werken.

labels:

Zie ook: