Als je koffie zet, beoog je uiteraard om de lekkerste smaak mogelijk te creëren. Hiervoor kies je voor hoogwaardige koffie, bijvoorbeeld gemalen koffie of koffiebonen en een koffiezetapparaat van hoge kwaliteit. Echter, het toebehoor en de koffie zijn niet de enige elementen die de smaak bepalen.

Ook het water dat je gebruikt voor het zetten van koffie heeft invloed op de uiteindelijke smaak van je warme drankje. Het filteren van water heeft de volgende voordelen:

  • Verwijderen van chloor en fijne deeltjes
  • De ideale mineralensamenstelling bereiken
  • Verbeteren van smaak
  • Verminderen van carbonaathardheid
  • Minder onderhoud en lagere energiekosten
  • Voorkomen van kalkaanslag in boilers

De Samenstelling van Water en Koffie

Je staat er misschien niet bij stil, maar 98% van een kopje koffie bestaat uit water en heeft naast de koffieboon, machine en bereidingswijze een hele grote invloed op de smaak van koffie. In dit artikel lichten we toe welke stoffen er in water zitten, waar water aan moet voldoen voor lekkere koffie en wat het beste water is om te gebruiken.

Welke Stoffen Zitten Er in Water?

In water zitten verschillende stoffen die van invloed zijn op de smaak van het water en dus ook op de smaak van je koffie na het zetten. Stoffen die veel in water voorkomen zijn ijzer, kalk en zuurstof. Een hoog ijzergehalte zorgt voor een minder aangename smaak en is te herkennen aan melk die een beetje groen uitslaat.

Kalk zorgt voor hard water, waardoor het aroma van koffie verloren gaat en je drankje een bittere smaak krijgt. Dit vermijd je liever. Zuurstof is te herkennen aan de luchtbelletjes in het water als het uit de kraan stroomt. Als je dit ziet, betekent dat dat er teveel zuurstof in het water zit en dat je het even moet laten koken.

Verschillende Soorten Water

Er zijn diverse soorten water die je zou kunnen gebruiken voor koffie. Een voor de hand liggende optie is leidingwater, omdat het uit de kraan stroomt en dus makkelijk te gebruiken is. Afhankelijk van de stoffen in het kraanwater is dit wel of niet geschikt voor koffie. Een andere mogelijkheid is mineraalwater, wat veel minder geschikt is om koffie te zetten.

De bubbels beïnvloeden de smaak en gaan het koffiearoma tegen. Ook regenwater is niet heel geschikt voor koffie, omdat het een onaangepaste zuurtegraad heeft en het vervuild kan zijn. Dit beïnvloedt de smaak van je koffie.

Is Leidingwater Geschikt voor Koffie?

Omdat leidingwater het makkelijkst te gebruiken is, vragen veel mensen zich af of deze soort water geschikt is voor koffie. Hierbij is het vooral belangrijk waar je het water uit de leiding krijgt, omdat de pH-waarde varieert van land tot land.

Voor koffie kies je voor neutraal water met een pH-waarde rond de 7. Hierbij kan je koffie het beste op smaak komen. Let erop dat ook neutraal leidingwater stoffen kan bevatten die minder goed zijn voor de koffie, zoals chloor.

Het Beste Water voor Koffie

Voor de lekkerste koffie kies je voor leidingwater wat je vooraf gefilterd hebt. Het filteren zorgt ervoor dat je neutrale water vrij is van alle schadelijke ingrediënten die een negatief effect op de smaak van je koffie hebben.

Om tot het beste water te komen gebruik je bijvoorbeeld een waterkan met een filter of monteer je een filter voor je kraan, zodat het water hier gefilterd doorheen stroomt. Dat de smaak van je koffie beïnvloed wordt door de waterkwaliteit is logisch: het is een van de belangrijkste bestanddelen van een lekker bakkie. In Nederland gebruiken we meestal kraanwater om koffie te zetten, maar er zijn ook mensen die zweren bij mineraalwater. Maakt dat verschil of niet?

BRITA Waterfilters en Optimalisatie

BRITA waterfilters verbeteren de kwaliteit van kraanwater door ongewenste stoffen zoals kalk, zouten en onzuiverheden te verwijderen. Hoewel Nederlands kraanwater aan strikte richtlijnen voldoet, verschilt de samenstelling per regio. Dit komt door diverse factoren zoals de bodem, omgeving, en het gebruik van het gebied.

De BRITA filters halen bepaalde stoffen en mineralen uit het water en zorgen zo voor zachter, smaakvoller water, zonder chloor of andere desinfectiemiddelen die in het buitenland vaak worden toegevoegd. Al onze filters hebben actief koolstof. Actief koolstof haalt de geur- en smaakverstorende stoffen eruit.

Simpel gezegd: de filters verwijderen calcium en magnesium om het water zachter te maken, en zorgen voor een goede balans zodat het water beter smaakt, en daardoor ook beter te gebruiken is voor bijvoorbeeld koffie. Met onze filters brengen we de waterkwaliteit (watersamenstelling) in perfecte balans om het beste uit koffie of thee te halen.

De Rol van Mineralen

Te veel mineralen in het water belemmert de extractie van smaken, terwijl te weinig of helemaal geen mineralen (zoals bij osmosewater) ervoor zorgen dat de extractie doorschiet, waardoor het water uit balans raakt. Voor koffie heb je een andere samenstelling nodig dan thee.

De SCA (Specialty Coffee Association) heeft een richtlijn opgesteld voor de samenstelling van water en de ESTA (European Speciality Tea Association) heeft in samenwerking met BRITA een whitepaper uitgebracht waarin richtlijnen worden gegeven voor watersamenstellingen voor verschillende soorten thee.

In het kort gezegd hanteert de SCA de volgende richtlijn: Geurloos, kleurloos, met een neutrale PH-waarde en een hardheid van ongeveer 4 graden carbonaathardheid. Je hebt mineralen (kalk, magnesium) nodig in het water voor de toepassing van koffie. Voor je extractie, voor je cremalaag en voor je overdracht van smaken heb je mineralen nodig.

Simpeler uitgelegd: als ik een mooie, licht gebrande Ethiopische koffie heb waar citrus naar voren moet komen, en ik heb heel veel waterstofcarbonaat in mijn water zitten, dan proef ik dat niet. Maar wanneer dat helemaal niet in het water zit, dan kan de koffie juist enorm zuur worden. Dus er moet een balans zijn, zodat de koffie wordt zoals-ie bedoeld is.

Waterhardheid en Smaak

Hoe harder het water, hoe hoger de concentratie mineralen die erin zit. Het gaat daarbij voornamelijk om calcium (kalk) en magnesium. Deze mineralen kunnen zich binden aan de koffiedeeltjes, waardoor er meer smaak aan de deeltjes onttrokken wordt - er je kopje koffie zelf dus juist meer smaak krijgt.

Wanneer het water echter té hard is, kan dat leiden tot over-extractie. De koffiedeeltjes geven te veel smaakstoffen en aroma’s af, waardoor je koffie bitter gaat smaken. De pH-waarde geeft de zuurgraad van water aan. Hoe lager de pH, hoe zuurder het water. Zuiver water heeft een neutrale pH van ongeveer 7.

Wanneer je koffie zet met water dat aan de zure kant is, dus een lagere pH heeft, kan dat de smaak beïnvloeden. Door de aanwezigheid van meer zuur kunnen bittere en zurige tonen in de koffie naar voren komen. Ook worden de aromastoffen mogelijk negatief beïnvloed bij te zuur water. Voor de lekkerste koffie is een neutrale water-pH rond de 7 ideaal. Bij die waarde blijven de smaak- en geurstoffen het best behouden.

Met hard water ga je je koffiemachine laten verkalken en dat verpest je smaak van de koffie. De C02 vervliegt. Als het water warm wordt, kan calcium en magnesium gaan binden met waterstofcarbonaat. Door die binding krijg je calciumcarbonaat en magnesiumcarbonaat.

Carbonaathardheid is de verbinding calcium-magnesium met waterstofcarbonaat. Dat is fysiek kalk: de witte kalk die je in de waterkoker ziet. Je krijgt dat dus pas als je water kookt.

Kraanwater versus Mineraalwater

Wanneer je water uit de kraan gebruikt voor je koffie, hoef je je over de kwaliteit eigenlijk nooit zorgen te maken: die is gewoon goed. Wel varieert de samenstelling van leidingwater per regio. Factoren zoals de hardheid van het water, het mineraalgehalte en de pH-waarde kunnen een invloed hebben op de extractie van de koffiedeeltjes en dus de smaak van je koffie.

Mineraalwater daarentegen heeft vaak een consistente samenstelling met een bekend mineraalgehalte. Vind je het heel belangrijk dat je koffie altijd hetzelfde smaakt, dan zou je mineraalwater kunnen overwegen. Wel is het zo mineraalwater natuurlijk duurder is dan gewoon kraanwater.

Waterhardheid in Nederland

Uit cijfers van de Vewin, de vereniging van waterbedrijven in Nederland, blijkt dat een groot deel van het drinkwater in Nederland zacht is. In het noorden van Groningen en Friesland, het oosten van Drenthe, het noordoosten van Overijssel, westelijk Brabant en in Limburg is het water gemiddeld qua hardheid. Alleen op Goeree Overflakkee en Schouwen-Duiveland in Zeeland is het water vrij hard.

Wil je precies weten hoe hard het leidingwater in jouw woonplaats is? Dat kun je meestal vinden op de site van je eigen waterbedrijf.

Waterhardheid Duitse Hardheid (°dH)
Zeer zacht water Maximaal 3,98
Zacht water >3,98 - 8,01
Gemiddeld water >8,01 - 11,98
Vrij hard water >11,98 - 13,38

Het Gebruik van Bronwater

Bronwater komt rechtstreeks uit een natuurlijke bron en bevat mineralen zoals calcium en magnesium, die van nature in de aarde voorkomen. Het water wordt slechts minimaal gezuiverd voordat het gebotteld wordt, waardoor het zijn natuurlijke samenstelling behoudt. Dit maakt het een populaire keuze voor mensen die waarde hechten aan een natuurlijke smaak en de aanwezigheid van voedingsstoffen.

Bronwater bevat voedingswaarde door de aanwezigheid van natuurlijke mineralen die niet alleen bijdragen aan de smaak, maar ook aan de gezondheid. Deze mineralen kunnen variëren afhankelijk van de geografische locatie van de bron, wat resulteert in verschillende smaakprofielen en voedingswaarden.

Osmosewater: Een Alternatief?

Osmosewater daarentegen wordt geproduceerd door een proces van omgekeerde osmose, waarbij ongewenste stoffen zoals zware metalen, chemicaliën en micro-organismen uit kraanwater worden verwijderd. Dit proces zorgt voor extreem zuiver water dat vrij is van verontreinigingen, maar ook van de meeste minerale inhoud.

Osmosewater wordt vaak als 'leeg' beschouwd omdat het meeste van zijn mineralen is ontdaan tijdens het zuiveringsproces. Dit kan zowel een voordeel als een nadeel zijn, afhankelijk van je voorkeur voor smaak en gezondheid. Voor sommigen is het gebrek aan mineralen een voordeel, vooral voor mensen met specifieke dieetbeperkingen die een laag mineraalgehalte vereisen.

Milieu-impact en Kosten

Bronwater heeft een grotere ecologische voetafdruk, voornamelijk vanwege het proces van bottelen en transporteren. Osmosewater, daarentegen, is milieuvriendelijker omdat het direct uit de kraan komt, wat betekent dat er geen noodzaak is voor bottelen of transport. Dit vermindert aanzienlijk de hoeveelheid plastic afval en de CO2-uitstoot.

Bronwater kan duur zijn vanwege de kosten die gepaard gaan met het bottelen en transporteren. Osmosewater, hoewel het een initiële investering vereist in een filtratiesysteem, is op de lange termijn kostenefficiënter.

Toepassingen van Osmosewater

Bronwater wordt meestal alleen voor consumptie gekocht, vaak vanwege zijn natuurlijke smaak en het gemak van gebottelde verpakkingen. Osmosewater daarentegen is uiterst veelzijdig en kan in verschillende huishoudelijke toepassingen worden gebruikt. Het is ideaal voor koken, en bij het zetten van koffie en thee kan osmosewater de pure aroma's van de dranken naar voren brengen.

Gezondheidsvoordelen en Veiligheid

Bronwater kan voordelen bieden door zijn natuurlijke mineralen, die bijdragen aan een goede gezondheid. Osmosewater biedt daarentegen een hoge mate van veiligheid en zuiverheid, wat ideaal is voor mensen met een gevoelige gezondheid of allergieën.

Het meeste van zijn mineralen zijn verwijderd tijdens het filtratieproces, maar dit is niet gevaarlijk voor de gezondheid.

labels:

Zie ook: