Niets heerlijkers dan koffie zetten met de moka. Terwijl de moka op het vuur staat, hoor je de koffie langzaam pruttelen en verspreidt de geur van verse koffie zich door het hele huis. Zo gaat dat ook vaak als we bij Italiaanse vrienden logeren.

De Moka pot is een manier van koffie zetten op oud-Italiaanse wijze. Misschien ken je hem wel van je vakantie in Italië, van het fornuis van je opa en oma of heb je hem zelf al wel thuis staan; de Moka pot. Het zeer bekende aluminium ‘koffiepotje’ dat je herkent aan zijn bijzondere vorm. De uitvinder is Alfonso Bialetti.

De Moka pot is in 1933 uitgevonden door de Italiaanse Alfonso Bialetti. Het idee voor deze koffiemachine ontstond bij toeval. Alfonso Bialetti werkte dit idee tot in detail uit, met als resultaat zoals gezegd de allereerste moka.

Al meer dan tachtig jaar lang bevolken de koffiepotjes Italiaanse aanrechten, keukenkastjes en eettafels. Ruim tachtig jaar nadat de eerste moka werd gepresenteerd, is namelijk in negentig procent (!) van alle Italiaanse huishoudens zo’n koffiepotje te vinden.

Bovendien zorgde de Moka Express voor een essentiële verandering in de Italiaanse koffiecultuur. Koffie werd voordat de moka op de markt kwam vooral buitenshuis gedronken. Voor de Italianen is koffiezetten met de moka dus dagelijkse kost. L’omino con i baffi, zo luidt de bijnaam van het mannetje dat op elk koffiepotje van Bialetti te vinden is.

Want hoewel Italianen vaak een kopje koffie in de bar drinken, lusten ze thuis toch ook wel graag een caffè. Wie denkt dat de meeste Italianen thuis koffie zetten met een ultramodern blinkend en sissend espressoapparaat, heeft het mis.

Wat is een Moka pot?

De Moka pot bestaat uit vijf onderdelen; het waterreservoir, een metalen filterbakje voor de gemalen koffiebonen, een rubberen ring, het (tweede) filter en het opvangbakje. Samen zorgen ze voor een bijzondere samenwerking waarbij het water van onder, langs de gemalen koffie, naar boven stroomt door verhitting.

De onderdelen van een Moka pot

  • Waterreservoir
  • Filterbakje voor gemalen koffie
  • Rubberen ring
  • Filter
  • Opvangbakje

Hoe werkt een Moka pot?

De Moka pot is een van de meest gebruikte manieren om koffie te zetten in Italië, en staat ook bekend als het Italiaanse pruttelpotje. Met de moka kun je op een makkelijke manier op het gasfornuis (of andere warmtebron), een Italiaans huis-espressootje maken. Een van de meest populaire moka’s is die van Bialetti, het aluminium potje met op het deksel een wijzerplaat-achtige verdeling.

Ongeacht het merk of design, de moka werkt met stoomdruk van ongeveer 2 bar. De stoom die door de warmte van het vuur wordt gemaakt, duwt het water door de gemalen koffie naar de bovenste schenkpotje, waar de koffie in opgevangen wordt. Het resultaat? De koffie die met een moka wordt gezet, is vergelijkbaar met espresso; het water wordt namelijk ook nu onder druk door de koffie geperst.

Wanneer het water in het waterreservoir gaat koken ontstaat er druk die ervoor zorgt dat water via het het filterbakje door de koffie heen omhoog wordt gedrukt. Dit is het moment dat de gemalen koffie zijn smaken aan het water gaat afgeven, de extractie. Het tweede filter zorgt ervoor dat er geen gemalen koffie mee omhoog komt.

Hoe zet je koffie met een Moka pot?

  1. Vul het onderste gedeelte van de moka met kraanwater, tot een klein stukje onder het veiligheidsventiel.
  2. Vul het potje met fijn gemalen koffie. Druk de koffie niet aan. (De maling voor een moka zit tussen espresso en snelfiltermaling in. Veel voorgemalen Italiaanse koffie in blik bezit deze maling). Je vult het filterbakje altijd tot de top. Hoe veel dat is, verschilt per Moka pot.
  3. Kijk of in het andere deel van de moka, de ring en het filter goed op hun plaats zitten.
  4. Schroef de bovenzijde van de moka vast op de onderzijde met filter en zet de moka op laag vuur.
  5. Zet de moka op een laag vuur. Als het water goed is opgewarmd, komt het naar boven en vult het het bovenste gedeelte van de moka.
  6. Wanneer je een sissend geluid hoort en er enkel nog bellen uit het pijpje pruttelen, is de koffie klaar en haal je deze zo snel mogelijk van de warmtebron.

De koffie is in principe klaar als je een sissend geluid hoort, de kleur van de koffie moet ook licht blijven. Gaat het te snel? Heet water van ca. Gebruik heet water van ca. 80 graden in het waterreservoir van je Moka pot. Het hete water zal zorgen voor een versnelde extractie, voorkomt dat de koffie verbrand en zorgt voor een minder bittere koffie.

Tips voor de beste koffie

  • Omdat de koffie in de Moka pot met kokend water wordt gezet, kan de koffie snel bittere tonen ontwikkelen. Daarom adviseren wij je om een lichtere koffie branding te kiezen. Deze branding bevat minder bitters, maar door de hoge temperatuur van het water komen de smaken uit de bonen goed tot hun recht. Het is altijd belangrijk dat je een boon kiest met een smaakprofiel kiest dat jij zelf lekker vindt.
  • De maling van de koffie moet tussen die van een espressomaling en snelfiltermaling zitten, richting fijn keukenzout.

Verschillen met andere zetmethoden

De koffie uit een Moka pot is geen espresso, de druk in de Moka pot is een heel stuk lager dan bij een espressomachine, namelijk maar 1,5 bar in plaats van 9 bar. Hierdoor zul je ook geen cremalaag op de koffie vinden. Wel heeft de koffie uit een Moka pot een volle, dikkere textuur. Het is een geconcentreerde koffie en smaakt daardoor ook sterk. Je kunt de koffie eventueel aanlengen met water.

Moka pot vs. Percolator

Een Moka pot lijkt veel op de percolator en ze worden vaak als hetzelfde beschouwd. Zoals je hebt kunnen lezen, wordt het water in de Moka pot naar boven door de gemalen koffie gedrukt en zit de koffie uiteindelijk bovenin de Moka pot. Het grote verschil met de percolator, is dat bij de percolator de gemalen koffie juist bovenin te vinden is en het water omhoog wordt gedrukt naar het filterbakje. Wanneer het hete water op de koffie komt, druppelt deze weer terug in het waterreservoir. Hoe vaker dit proces herhaalt, hoe sterker de koffie wordt. Zo kun je dus zelf bepalen hoe sterk je je koffie wilt.

Nazorg en onderhoud

Voor een goede nazorg is het wel belangrijk te weten dat je een moka nooit in de vaatwasser mag afwassen. Spoel hem goed schoon met warm water en eventueel een klein beetje afwasmiddel en droog alle onderdelen goed na.

  • Was de moka alleen de eerste keer voor gebruik in water met een zachte zeep en droog deze goed.
  • Was de moka hierna alleen met warm water.
  • Doe de moka niet in de vaatwasser!

Moka’s in verschillende maten

De moka's zijn verkrijgbaar in allerlei maten, van 1 kop tot wel 18 koppen. Let bij het aanschaffen er van dat het hier niet om de kopgrootte gaat die wij in Nederland gewend zijn, maar om Italiaanse maten. Een 4 kops is ongeveer 230 ml groot, wat voor ons 3 kleine gewone kopjes zou betekenen! Goed om te weten is dat het aantal kopjes wat op je Moka pot staat, Italiaanse hoeveelheden zijn.

Met de Moka kun je op een makkelijke manier een Italiaans huis-espressootje maken. Veel plezier met het zetten van koffie met jouw Italiaanse koffiepotje!

labels:

Zie ook: