De komkommer is een langwerpige, waterachtige vrucht die bijna altijd rauw wordt gegeten. Iedereen kent waarschijnlijk de schijfjes die tijdens zomerse barbecues op het buffet staan, maar we zouden de plant onrecht aandoen door enkel deze toepassing te vermelden. Komkommers vind je namelijk ook terug in tzatziki, gazpacho of oosterse wokschotels. Je hebt komkommers met gladde schil of komkommers met stekels. Dit hangt af van het ras dat je kiest. Behalve gewone komkommers heb je tegenwoordig ook snack komkommer. Deze mini-komkommer blijft kleiner (10 tot 15 cm) maar is handig om als snack mee te nemen. De teelt verloopt hetzelfde als bij gewone komkommers, ze nemen over het algemeen minder plaats in.

Komkommers behoren tot de komkommerfamilie (Cucurbitaceae) waartoe ook augurken, meloenen, pompoenen en courgetten behoren. Ja, eigenlijk zijn augurken en komkommers dezelfde vrucht. Er zijn rassen met kleine, stekelige vruchten die voor de augurkenteelt gebruikt worden en langere, gladde rassen voor de komkommerteelt, maar genetisch gezien kan je beide vruchten amper van elkaar onderscheiden. Behalve het verschil in ras, is het enige andere verschil de oogsttijd.

Komkommers, zeker de lange gladde komkommers worden het best in een kas of een tunnel gekweekt. De plant komt van nature uit subtropische streken en je merkt dat hij zich helemaal thuis voelt in het tropische klimaat van een kas. Dat merk je trouwens ook aan de vruchten; komkommers die achter glas gekweekt worden zijn gemiddeld groter en smaakvoller dan zijn gelijken die buiten groeien. Er zijn echter ook komkommerrassen die in open lucht kunnen worden gekweekt. Ze lijken dan meer op augurken, ze zijn korter en dikker en hebben een minder gladde schil.

Komkommers in de moestuin kweken kan in een platte bak. Komkommerplant in pot kweken kan ook maar dan moet je hem van voldoende voeding voorzien en in de hoogte leiden. In totaal moet je rekenen op een ruimtebeslag van 2 m² per plant. De plant kan in principe 3 meter hoog groeien, maar gelukkig kan je hem ook terug naar beneden begeleiden, waardoor een constructie van 2 meter hoogte volstaat.

Hieronder volgt een overzicht van mogelijke problemen die je kunt verwachten bij de komkommerteelt:

Insecten in Komkommer

Trips in Komkommer

De kenmerkende witte puntjes en vlekjes op de bladeren van komkommer wordt veroorzaakt door Trips. Trips zijn kleine eerst wit / gele insecten lang en smal gevormd 0,5mm breed en 2mm lang, later zwart en ongeveer 2 's 3 mm groot. Ze zuigen aan de sappen van de plant en er zullen dan witte / lichtere puntjes op het blad verschijnen. Voor de komkommer is dit geen probleem alleen dat de groei er licht door wordt gehinderd en het een optisch minder mooi uiterlijk heeft.

Biologische bestrijding Trips in Komkommer

  • Spuit Brandnetelgier met spiritus en groenzeep, voeg hier een klein beetje suiker aan toe (2%), dit lokt de Trips uit hun schuilplaatsen. Bespuiting om de 3 en de 6 dagen herhalen, zodat de trips die net uit hun eitjes komen ook geraakt worden.
  • Pas op dat er geen mais in de buurt staat want dit is een waardplant van trips en is een ware brandhaard!

Groene en Zwarte Bladluizen in Komkommer

Gekruld bladeren met een plakkerige bruin/zwarte poeder op het blad; hier zitten luizen in van ongeveer 2 mm grootte dit zijn groene of zwarte luizen. Het zwarte dat je op de bladeren van de komkommer ziet zitten heet Roetdauw dit is een schimmel die zich voed van de zoete suikerachtige sappen die de luizen uitscheiden. Bij een koud voorjaar / zomer is de kans op aantasting door de groene bladluis een stuk groter!

Biologische bestrijding groene en zwarte Luis in Komkommer

  • Spuit met een oplossing van 100ml Brandnetelgier, 20gr groene zeep en 20ml spiritus per liter water, om de bladluizen te bestrijden. Raak goed de onderkant van de bladeren, want daar zitten de meeste groene bladluizen.
  • Plant af en toe Dille in de rij dit remt de ontwikkeling van de groene Bladluis.

Kaswittevlieg in Komkommer

Deze kleine vlieg komt voor in alle groente in kassen en tunnels op plaatsen waar een hoge luchtvochtigheid en een warmere nacht temperatuur heerst. Als de bodem te vast is met een te hoge zuurgraad pH<5,0 neemt de plaag van Wittevlieg toe. Het blad wordt geel en bobbelig. Er zijn eitjes aan de onderkant van het blad zichtbaar, dit is het gevolg van de: Kaswittevlieg.

Kaswittevlieg kan een waarlijk groot probleem vormen, in de buitenteelt meestal geen groot probleem, vooral in (glazen) kas teelten een groot probleem, toch wordt de laatste jaren bij hogere temperaturen en een te lage pH in de zomer ook buiten steeds meer waargenomen!

Bestrijding Kaswittevlieg in Komkommer

  • Zorg voor voldoende lucht stroom in kassen en tunnels
  • Spuit de komkommerplanten met groene zeep en spiritus en voeg hier Brandnetelgier en Heermoes aftreksel aan toe, dit versterkt de plant.

Spint in Komkommer

Stipvormige gele puntjes worden op het blad zichtbaar, mijten aan de onderkant, dit is de Bonenspintmijt. Deze spint uit de familie van de geleedpotige zuigen plantensappen op van de waardplant net als trips dat doet. Bij een grote aantasting ontstaat er spinsel draden, als je dat ziet ben je te laat met bestrijden! Spint ontstaat daar waar het de omstandigheden droog en (zeer) warm zijn, Bij een lichtvochtigheid van onder de 40% wordt de kans op een Spint aantasting groter.

Biologische bestrijding Spint in Komkommer

Spint bestrijden is haast niet mogelijk, maar je kunt preventief iets doen om het de Spint in idergeval moeilijk te maken.

  • Zorg voor een luchtvochtigheid van boven de 70%
  • Zorg voor goede ventilatie, Spint heeft een hekel aan wind / trek in de gewassen.
  • Spuit als nodig met een aftreksel van Heermoes, Knoflook en Klimop. verdunning: 1:10

Schimmels in de Komkommer

Echte Meeldauw in Komkommer

Wit schimmel pluis aan de bovenkant van het blad, dit is Echte Meeldauw. Echte Meeldauw ontstaat in Komkommer vaak tegen het einde van de zomer, als de plant vitaliteit afneemt en de nachten vochtiger en kouder worden. Dan ziet men vaak de eerste witte schimmelpluis ontstaat op het blad. Niet verwisselen met Valse Meeldauw, deze zit aan de onderkant van het blad en geeft aan de bovenkant gele plekjes.

Biologische bestrijding Echte Meeldauw in Komkommer

  • Spuiten met Zwavel of een aftreksel van Heermoes en Brandnetelgier.
  • Zorg voor voldoende ventilatie en dat de bladeren op tijd opdrogen om ontkieming van maaldauw te voorkomen.

Valse Meeldauw in Komkommer

Wit / grijs schimmelpluis aan de onderkant van de bladeren en aan de bovenkant gele vlekjes dit is Valse Meeldauw. Meestal betreft het de onderste bladeren omdat de schimmelsporen door opspattende regen op het blad terechtkomt.

Biologische bestrijding Valse Meeldauw in Komkommer

  • Verwijder beschadigde bladeren.
  • Voorkom natte en koude perioden.
  • Voorkom tocht

Bladvlekkenziekte (Alternaria) in Komkommer

Op het blad ontstaan grijsbruine vlekjes, verkleurend naar bruinzwart. De vlekjes zijn omrand door een rode band, dit wordt veroorzaakt door bladvlekkenziekte. In een later stadium valt het binnenste van de bladvlek eruit.

Biologische bestrijding van Bladvlekken in Komkommer

  • Pas een goede vruchtwisseling toe.
  • Bestrooi het plantbed voor Komkommer met Basalt / Lava meel
  • Spuit met een plantversterker als Heermoes en Boerenwormkruid aftreksel dosering: 1:10
  • Combinatieteelt met Afrikaan, Goudsbloem en een diep wortelend gewas

Pythium (Wortelrot) in Komkommer

Onderste bladeren worden geel, plant gaat slap hangen omdat de wortels geen water meer kunnen opnemen: aantasting door wortelrot / omvalziekte Ook kunnen jonge zaailingen door Pythium worden aangetast.

Pythium (wortelrot) in Komkommer

  • Zorg voor voldoende natte en droge perioden (laat de grond zeker in kas of serre af en toe wat droger worden afgewisseld door natte perioden)
  • Spuiten of aangieten met een Heermoes aftreksel, (dosering: 1:10 - 100ml op 1L water)

Fusariumrot in Komkommer

De wortels van in komkommerachtigen worden zwart en sterven af dit is Fusariumrot ofwel Voetrot genoemd, niet te verwarren met Verticilium, waarvan de symptomen het zelfde zijn.

Fusariumrot in Komkommer biologisch bestrijden

  • Verwijder aangetaste planten,
  • Eventueel aangieten met een oplossing van Boerenwormkruid en Heermoes aftreksel (dosering 1:10)

Komkommermozaïekvirus

Geelgroene, kringvormige vlekken op het blad en vrucht; slingerende lijntjes, dit is het gevolg van het Komkommermozaïekvirus.

Bestrijding Komkommermozaïekvirus

  • Beschadigde plantendelen zorgvuldig verwijderen.

Andere mogelijke oorzaken

Naast ziekten en plagen, kunnen bultjes op komkommers ook veroorzaakt worden door allergische reacties. Een veel voorkomende vorm van voedselallergie in Nederland is het oraal allergie syndroom. De oorzaak van deze allergie moet gezocht worden in de allergie voor pollen, hooikoorts, die mensen vaak hebben of hebben gehad. De diagnose wordt gesteld op basis van het verhaal dat de patiënt vertelt en de positieve huid- en/of bloedtest voor boom- en/of graspollen. De behandeling bestaat uit het vermijden van de vruchten, noten en/of groentes waar je op reageert.

Het is belangrijk om de komkommerplant goed te verzorgen en te controleren op tekenen van ziekten en plagen. Met de juiste maatregelen kun je de kans op problemen minimaliseren en genieten van een gezonde oogst.

labels:

Zie ook: