Heb je aardbeien in je moestuin? Naast gecultiveerde soorten met heerlijke grote vruchten zijn er ook wilde soorten. Er is zelfs een schijnaardbei. Bosaardbeien zijn de wilde broertjes van de gecultiveerde aardbeien. Met hun geelwitte bloemetjes lijken ze ook op hun soortgenoten. Er zijn twee soorten bosaardbeien in Nederland: de kleine en grote bosaardbei. De Latijnse naam is respectievelijk Fragaria vesca en Fragaria moschata.

Verschillen Tussen Bosaardbei, Schijnaardbei en Tuinaardbei

Wilde aardbeien bodembedekker: de bosaardbei en schijnaardbei. Wat is nu eigenlijk precies het verschil tussen die twee? En dan hebben we natuurlijk ook nog de tuinaardbei, de gewone aardbei.

Schijnaardbei (Potentilla indica)

De schijnaardbei (Potentilla indica) is zoals de naam al aangeeft geen echte aardbei, maar wel heel leuk in de tuin. Schijnaardbeien bloeien van mei tot oktober met gele bloempjes (in plaats van witte bij de bos- en tuinaardbeien). De vruchten zijn klein en knalrood. Niet eetbaar, wel decoratief. Bovendien zijn schijnaardbeien fanatieke bodembedekkers, die liefst in de schaduw staan. Laat ze dus rustig hun gang gaan als er ruimte voor is. Maar vergeet niet af en toe te kijken of de plant het niet te bont maakt.

De vruchtjes van schijnaardbeien (inheems in Zuidoost-Azië) lijken wat betreft uiterlijk sterk op die van bosaardbeien. Dat maakt het moeilijk om ze van elkaar te onderscheiden. Het best herken je deze nepaardbeien aan de kleur van de bloemetjes. Deze is namelijk geel in plaats van geelwit.

Ook de stand van de vruchtjes verraadt of je met echte aardbeien of nepperds te maken hebt. De vruchtjes van schijnaardbeien zijn bobbelig, terwijl die van echte aardbeien vrijwel glad zijn. Alleen de pitjes zorgen bij echte aardbeien voor wat structuur. Het beste herken je schijnaardbeien aan de smaak. Schijnaardbeien smaken werkelijk nergens naar. Ze zijn waterig, bleek van kleur en missen het zoete aroma van echte aardbeien. Je kunt schijnaardbeien dus wel eten. Ze zijn niet giftig en ze leveren vocht, vezels en mogelijk ook andere voedingsstoffen.

De blaadjes zijn in dat opzicht wellicht nog interessanter dan de vruchtjes. Deze kun je het hele zomerseizoen plukken en gebruiken in de keuken. Van de groene blaadjes van de schijnaardbei maak je in een handomdraai een lekkere smoothie. Bijvoorbeeld in combinatie met zoet fruit als mango en banaan.

Bosaardbei (Fragaria vesca en Fragaria moschata)

De bosaardbei is een kleine, zoete aardbei die vooral in het bos groeit of aan de rand van een bos; vandaar de naam. In Nederland kennen we twee soorten bosaardbeien, namelijk de kleine bosaardbei (Fragaria vesca) en de grote bosaardbei (Fragaria moschata). Beide zijn leuke en laagblijvende bodembedekkers in de tuin.

De bosaardbei is de wilde tegenhanger van de aardbei die we altijd in de winkel kopen. Net als de aardbei uit de supermarkt hebben deze rode vruchten een frisse en zoete smaak. Wel zijn de vruchten veel kleiner. De bosaardbei is de wilde tegenhanger van de aardbei die iedereen kent. Een stuk kleiner, maar o zo veel smaakvoller!

In Nederland komen er twee soorten bosaardbeien voor; de grote bosaardbei (fragaria moschata) en de kleine bosaardbei (fragaria vesca). Het verschil zit hem voornamelijk in de grootte en smaak van de vruchtjes.

In het wild groeit de plant vooral in bosgebieden en meestal op een ietwat vochtige zandgrond in gefilterd zonlicht. De plant heeft kleine witte bloemen. In jouw tuin verlangt de bosaardbei ook schaduw, net als in het bos. Een mooi plekje onder een boom, struik of in de schaduw van een schutting. Het liefste voedselrijke bodem.

De bosaardbei is een kruipende bodembedekker, met kleine witte bloemen met 5 rondachtige kroonblaadjes rond diepgele meeldraden. De gedeelde drievoudige bladeren zijn glanzend en hebben een gezaagde rand. Aan de onderkant zijn de bladeren zijdeachtig behaard.

De bosaardbei groeit vooral in bosgebieden en aan bosranden, meestal op enigszins vochtige zandgrond in gefilterd zonlicht. Hij plant zich vegetatief voort, wat betekent dat hij uitlopers vormt, waaraan weer planten gevormd worden. Ook deze planten kunnen weer uitlopers vormen.

De grote bosaardbei is een echte bosplant, dus hij wil graag in de halfschaduw staan. Als je de plant wilt kweken (en je kunt aan zaad of planten komen), dan moet hij vrij donker staan op kalkrijke grond. De grote bosaardbei is in Nederland zeer zeldzaam.

De Fragaria vesca 'Alexandria', ook wel Bosaardbei genoemd, is een wilde aardbeisoort welke bloeit van mei tot juli met wit- gele bloemetjes. Na de bloei vormen zich de kleine eetbare aardbeien. Deze aardbeien kunnen geplukt kunnen worden zodra ze rood zijn. De bladeren van de Fragaria vesca 'Alexandria' bestaan uit drie kleinere, gekartelde, glanzende blaadjes. Op een plaats waar de plant minstens een dagdeel zon krijgt en waar de grond niet te droog is, zal deze plant het zeker goed doen.

Bosaardbeien zijn laagblijvende bodembedekkers. Ze breiden zich uit door bovengrondse uitlopers. Bij het planten Tuinplantengrond toevoegen.

Tuinaardbei (Fragaria x ananassa)

De vruchten van de tuinaardbei (Fragaria x ananassa) - ook wel gewone aardbei, bodembedekker of cultuuraardbei genoemd - zijn groter dan die van de bosaardbei.

Deze eetbare aardbeien zal je vaak tegenkomen in de supermarkt en in tuincentra. De x in de naam zegt dat het een kruising betreft. In dit geval is het een kruising van de Fragaria virginiana en Fragaria chiloensis, twee Amerikaanse aardbeisoorten. Sommige bedrijven zetten die x niet in de naam. De eetbare aardbeien zijn een stuk groter dan van de bosaardbei en grote bosaardbei.

Het is een Amerikaanse plant, dus niet inheems en dus niet goed voor de biodiversiteit. Maar hij heeft wel grote aardbeien. Deze soort wil droge grond, zeker in de winter. Een optie kan zijn de plant in een waterdoorlatend mandje of bakje te laten hangen. Zo stroomt het overtollige water snel weer weg. Wel erg snel, dus als het heeeel lang droog blijft, zul je af en toe toch water moeten geven.

Eetbaarheid en Gebruik van de Bosaardbei

Je kunt de aardbei, het blad, de bloemen en het zaad eten. Totdat de Bosaardbei bloemen krijgt kun je het minder smakelijke blad eten als rauwe bladgroente. Je kunt het blad beter gebruiken als ingrediënt voor een theemengsel. De bloemen kun je gebruiken als eetbare decoratie maar helaas zijn de bloemen ook niet perse heel smakelijk. Wel goed in een theemengsel te gebruiken net als het blad.

Het lekkerste onderdeel van de Bosaardbei zijn echt de vruchten. Nog veel lekkerder dan de gecultiveerde aardbei zijn deze vruchten niet waterig en hebben een intens aroma. Ze zijn heel zoet en daardoor heel lekker in ontbijt, toetjes of gebak. Je kunt de aardbeien prima invriezen om later te gebruiken. Ook kun je van gedroogde aardbeien lekkere vruchtenthee maken.

Heb je bosaardbeien in je tuin, maak daar dan dankbaar gebruik van door ze te plukken. Bosaardbeien zijn heerlijk om zó uit de hand te eten en over de yoghurt te doen. Ook zijn ze een aanwinst voor je fruitsalade en doen ze het prima in bowl.

Wilde aardbeien zijn een uitstekende bron van antioxidanten, zoals vitamine C, A en E. Ook vind je in deze kleine vruchtjes het vitamine B-complex.

TipZe zijn maar klein, maar toch leveren bosaardbeitjes een bijdrage aan je dagelijkse aanbevolen hoeveelheid fruit van 200 gram.

Teelt en Seizoen van Bosaardbeien

Bosaardbeitjes groeien aan lage groene planten met drievoudige bladeren. Ze houden van gefilterd zonlicht en vochtige grond en groeien dus vaak aan de voet van bomen.

Bosaardbeitjes zijn vooral te koop (of te plukken) in de maanden mei tot en met juli.

Wil je extra aardbeiplanten? Pot dan de uitlopers van aardbeien op in een pot, knip ze van de moederplant af als de wortels onder de pot uitgroeien.

Tabel: Verschillen tussen Aardbeisoorten

Kenmerk Bosaardbei (Fragaria vesca) Schijnaardbei (Potentilla indica) Tuinaardbei (Fragaria x ananassa)
Bloemkleur Wit Geel Wit
Eetbaarheid vrucht Eetbaar, zoet en aromatisch Niet eetbaar, smaakloos Eetbaar, groot en zoet
Bladvorm Drievoudig, gekarteld Drievoudig Drievoudig
Groeiwijze Bodembedekker, uitlopers Bodembedekker, fanatiek Bodembedekker
Voorkeur standplaats Schaduwrijk, vochtige grond Schaduwrijk Zon, droge grond

labels: #Ei

Zie ook: