Veel mensen met migraine hebben een enorme hunkering naar chocola vlak voor een aanval. De vraag rijst, welke rol speelt chocola bij migraine? En krijg je migraine van chocola?

Wat is chocolade?

Chocolade bestaat uit cacaopoeder, cacaoboter, suiker en melkpoeder (bij melkchocolade). Is chocolade gezond of niet? Helaas, het antwoord hierop is niet eenduidig.

Voedingsstoffen in cacao

Cacao is een belangrijke bron van veel vitamines en mineralen, zoals magnesium, zink, selenium, koper, kalium, riboflavine en ijzer. Maar ook van vezels, eiwitten, koolhydraten en lipiden. De polyfenolen in cacao houden verband met een hoog gehalte aan antioxidanten. Cacao bevat echter ook minder gunstige bestanddelen. Theobromine is er zo een, het is de belangrijkste alkaloïde in cacao. Voor mensen is een overdaad aan theobromine niet zo gezond. Vervolgens bevat cacao behoorlijk wat koper en dat is voor veel vrouwen (zeker als zij de pil slikken) niet zo gunstig.

Puur, melk of wit?

We onderscheiden pure, melk- en witte chocola. In donkere, pure chocola zit de meeste cacao. Hier vind je de meeste voedingsstoffen. De concentratie van voedingsstoffen hangt niet alleen af van het percentage cacao, maar ook van de kwaliteit en de bewerking van de cacaobonen. Cacao is een natuurproduct, elke boon is anders. Als we kijken naar het suikerpercentage, dan bevat pure chocolade minder suiker dan melkchocolade.

Rauwe cacao versus cacaopoeder

Bij rauwe cacao worden de bonen niet gebrand, maar zijn ze koud gemalen. De temperatuur tijdens de hele productie blijft onder de 42 graden Celsius, terwijl bij cacaopoeder de temperatuur oploopt tot 150 graden. Om deze reden blijven bij de verwerking van rauwe cacaopoeder de meeste voedingsstoffen bewaard. Rauwe cacao verdient voor wat betreft de gezondheid dan ook de voorkeur boven gebrande cacaopoeder. In steeds meer schappen vind je ‘raw chocolate’. De smaak is bitter en in het begin misschien even wennen.

Hoeveel chocolade mag je eten?

Hoewel er veel bewijs bestaat over de gezondheidsvoordelen van chocolade, spreekt het voor zich dat het eten van téveel chocola nadelig uitpakt voor je gezondheid. Zolang je niet meer dan 30 g chocola per dag eet, hoef je je hierover weinig zorgen te maken.

De effecten van bestrijdingsmiddelen op migraine

Op veel cacaoplantages wordt met bestrijdingsmiddelen en kunstmest gewerkt. De middelen die gebruikt worden zijn erg schadelijk voor de gezondheid. Alhoewel de hoeveelheden veilig worden geacht, is het raadzaam om bestrijdingsmiddelen zoveel mogelijk te vermijden.

De Potentiële Voordelen van Chocolade bij Migraine

Chocolade bevat verschillende stoffen die mogelijk een gunstig effect kunnen hebben op migraine:

  • Serotonine en tryptofaan: Chocola bevat zowel tryptofaan als serotonine en zou daarmee de frequentie van migraineaanvallen kunnen verminderen. Het is bekend dat migrainepatiënten chronisch verlaagde serotoninespiegels hebben, terwijl de concentratie tijdens een aanval toeneemt.
  • Magnesium en riboflavine: Chocola bevat veel vitamines en mineralen, waaronder magnesium en riboflavine, die worden aanbevolen bij de preventie van migraine. Er is sterk bewijs voor het gunstige effect van magnesium voor chronische pijnaandoeningen. Chocola is een geweldige bron van magnesium. Het bevat tot wel 252,2 mg magnesium per 100 gram chocola.
  • CGRP-afgifte: Een met cacao verrijkt voedingspatroon voorkomt ontstekingsreacties en onderdrukt de CGRP-afgifte. CGRP is een eiwit dat vrijkomt rond de hersenen tijdens een migraineaanval.
  • Stemmingsstoornissen: Nu is het bekend dat chocola een gunstig effect heeft op ons humeur en de gemoedstoestand. Daarnaast bevat chocola het stofje anandamide, wat zorgt voor een vergelijkbaar effect als marihuana, waardoor je je extra ontspannen kunt voelen.
  • Darmgezondheid: Het zijn de polyfenolen die een prebiotische werking hebben. Ze voeden de goede darmbacteriën. Aangetoond is dat pre- en probiotica een effectieve en heilzame werking heeft op chronische migraine. Cacao heeft niet alleen een krachtige ontstekingsremmende werking, maar zou ook het darmmicrobioom gunstig beïnvloeden.

De Mogelijke Nadelen van Chocolade bij Migraine

Toch zijn er ook redenen om aan te nemen dat chocola juist een trigger kan zijn bij migraine. Een van de klassieke adviezen van artsen is dan ook, om chocola te vermijden.

  • Serotonine: Eerder lazen we dat serotonine mogelijk een gunstig effect kan hebben op migraine. Toch kan serotonine ook aangewezen worden als trigger voor migraine. De concentratie van dit hormoon neemt tijdens een migraineaanval toe. Cacao bevat serotonine. Mogelijk speelt cacao in de aanloop naar migraine een rol bij de afgifte van serotonine. Serotonine vernauwt de bloedvaten. Wanneer serotonine de vaten heeft dichtgeknepen gaan de hersenen reageren en wordt gezorgd voor extra bloedaanvoer. Bloedvaten binnen en buiten de schedel gaan dan uitrekken.
  • Cafeïne en bèta-fenylethylamine: Daarnaast bevat chocola zowel cafeïne als, wat bij sommige mensen tot hoofdpijn kan leiden. Hetzelfde geldt voor bèta-fenylethylamine, het feel-good hormoon. Dit hormoon geeft onze hersenen weliswaar een oppepper, maar kan ook nadelig uitpakken bij migraine.
  • Nitraten: Chocola bevat net als bewerkt vlees en bepaalde groene groenten chemische stoffen genaamd nitraten. Sommige bacteriën die in onze mond leven breken deze nitraten af, wat resulteert in een chemisch bijproduct, genaamd nitriet. Wanneer nitriet in de bloedstroom terecht komt kan het omgezet worden in de migraine veroorzakende stikstof nitrietoxide. Uit onderzoek is gebleken dat mensen die migraine ontwikkelen meer bacteriën hebben die nitraten in nitrieten omzetten in hun mond en hun darmen.
  • Bloedsuikerspiegel: De hunkering naar chocola bij het opkomen van een migraine aanval, kan te maken hebben met een schommelende bloedsuikerspiegel. In dit geval is het de suiker waar je behoefte aan hebt. Het snel stijgen en daarna dalen van de bloedsuikerspiegel kan een uitlokkende factor zijn van migraine. Bij een schommelende bloedsuikerspiegel heb je eerder trek in de zoetere varianten: melk- of witte chocola. Bij migraine is het van belang om je bloedsuikerspiegel stabiel te houden.
  • 'Self-fulfilling prophecy': Soms is denken dat iets negatief is voldoende, om het negatieve effect te ervaren.

Cafeïne en Hoofdpijn

Het gebruik van grote hoeveelheden cafeïneproducten zoals koffie, thee, (pure) chocolade en cola kan leiden tot hoofdpijn. Het regelmatige gebruik van minimaal 230 mg cafeïne per dag kan bij mensen met een gevoeligheid voor cafeïne hoofdpijn veroorzaken. Het plotseling stoppen met cafeïne kan ook leiden tot hoofdpijn. Het is dus verstandig om dit geleidelijk af te bouwen.

Cafeïneonttrekkingshoofdpijn is al beschreven bij dagelijks gebruik van 100 mg cafeïne, het equivalent van 1 kop koffie, 1 reep pure chocola, 2 koppen thee, 2 tabletten van een combinatieprepraat van een analgeticum met cafeïne of 3 blikjes frisdrank.

De relatie tussen cafeïne en hoofdpijn is het sterkst bij migrainepatiënten. Algemeen bestaat de neiging om het belang van cafeïnegebruik in de vorm van koffie of andere genotmiddelen te onderschatten. Chronische dagelijkse hoofdpijn is in meer dan 70 van de gevallen medicatieafhankelijk. Overmatig gebruik van cafeïne komt het meest voor, gevolgd door het gebruik van paracetamol, acetylsalicylzuur, codeïne, ergotamine, ibuprofen en serotonineagonisten (triptanen). De meeste patiënten gebruiken te veel van meer dan één substantie.

Wat te doen bij hoofdpijn?

Bij hoofdpijn of migraine denken veel mensen meteen aan medicijnen. Maar er zijn ook andere manieren om klachten te verminderen, zonder medicijnen. Deze manieren richten zich op een gezonde leefstijl. Hier zijn enkele tips:

  • Regelmatig slaappatroon: Probeer een regelmatig slaappatroon aan te houden en minimaal één uur vóór middernacht te gaan slapen. Er geldt geen algemene stelregel voor het minimaal te behalen uren slaap per nacht.
  • Evenwicht tussen inspanning en ontspanning: Een goed evenwicht tussen inspanning (zoals werk of bewegen) en ontspanning helpt om hoofdpijn te voorkomen. Bewegen helpt om te ontspannen. Fietsen, wandelen of sporten zijn goede vormen van inspanning. Probeer minimaal 30 minuten per dag te bewegen. Ontspanning kan ook komen door yoga, meditatie, creatieve hobby’s of rustige muziek. Vermijd prikkels zoals sociale media, vooral in de avond.
  • Informeer uw omgeving: U brengt misschien een groot deel van de dag op het werk door. Heeft u veel of vaak hoofdpijn? Informeer dan uw werkgever en/of uw collega’s. Vertel welke klachten u heeft en wat men voor u kan doen.
  • Psychisch welbevinden: Het is bekend dat een psychisch welbevinden bijdraagt aan vermindering van hoofdpijn/migraineklachten. Het kan zijn dat uw psychisch welbevinden door een (on)bekende oorzaak op dit moment niet helemaal in balans is.

Andere mogelijke triggers voor migraine

Mensen met migraine geven aan dat er bepaalde factoren zijn die een aanval in gang kunnen zetten. Artsen en onderzoekers weten nog niet precies waarom dat zo is. Bij een migraineaanval ontstaat er een soort kortsluiting achterin je hersenen. Je hersencellen worden dan ineens heel actief, vooral in de hersenstam. Je kunt dan in de aurafase bijvoorbeeld sterretjes en streepjes zien, of tintelingen voelen.

Je kunt daarbij de oorzaken van migraine verwarren met de uitlokkers. Ze zijn niet hetzelfde. Mensen met migraine geven bijvoorbeeld aan dat bepaald eten migraine mogelijk uitlokt, zoals chocolade en kaas. Zin hebben in chocolade, zorgt niet voor de migraineaanval zelf. Het is dus niet de oorzaak. Vaak is het een combinatie van prikkels die voor de migraineaanval zorgt. Deze prikkels kunnen uit je omgeving komen of uit je eigen lichaam.

Voorbeelden van acute triggers:

  • Hormonale veranderingen, zoals de menstruele migraine
  • Luchtdrukveranderingen, bijvoorbeeld in de bergen
  • Bepaalde weertypes
  • Spanning of juist ontspanning

Medicatie en hoofdpijn

Regelmatig gebruik van pijnstillers geeft vaak geen vermindering van de hoofdpijnklachten. Sterker nog: het kan alleen maar leiden tot klachten van onder meer uw maag en darmen. Verder loopt u het risico om hoofdpijn te krijgen die ontstaat door het regelmatige gebruik van pijnstillers.

Veel mensen met migraine nemen paracetamol of aspirine bij een aanval. Meestal is dat niet genoeg. Ibuprofen helpt al iets beter tegen de pijn. Ook kun je juist meer hoofdpijn krijgen als je te veel pijnstillers gebruikt.

Antimigraine-medicatie (triptanen) zijn medicijnen die migraine tegengaan. Deze medicijnen neem je als de migraineaanval begint. Het is erg belangrijk om dit direct te doen, omdat de hoofdpijnaanval dan nog kan worden afgebroken. Triptanen werken meestal binnen 2 uur en kunnen de pijn redelijk goed verminderen. Soms komt de aanval binnen een dag weer terug. Je kunt dan nog een triptaan nemen, maar gebruik niet te veel en te vaak omdat dit kan zorgen voor meer hoofdpijn.

Classificatie van hoofdpijn volgens de International Headache Society (IHS)

De classificatie van hoofdpijn volgens de International Headache Society (IHS) bevat categorie 8 met de brede term ‘met stoffen samenhangende hoofdpijn’ (‘substance-associated headache’), bij ons beter bekend als ‘medicatieafhankelijke hoofdpijn’.

Daarin wordt onderscheid gemaakt tussen hoofdpijn door acuut of chronisch gebruik van de stof ofwel door onthouding. Algemeen bestaat de neiging om het belang van cafeïnegebruik in de vorm van koffie of andere genotmiddelen te onderschatten.

De enige effectieve behandeling van chronische dagelijkse hoofdpijn door overmatig cafeïne- en/of medicatiegebruik is het staken van het gebruik. Het is belangrijk de patiënt te waarschuwen voor een initiële verergering van de hoofdpijn als onttrekkingsverschijnsel en het mogelijke optreden van depressieve gevoelens of nervositeit gedurende de eerste 1-2 weken. Hoe hoger het cafeïnegebruik, hoe heftiger de onttrekkingsverschijnselen.

Conclusie

Er zijn veel studies die verbanden laten zien tussen hoofdpijn en chocola, echter is het onduidelijk wat er fysiologisch precies gebeurt. De hunkering naar chocola vlak voor een migraine-aanval kan te maken hebben met de behoefte aan bepaalde voedingsstoffen, waaronder magnesium. Maar ook kan de hunkering te maken hebben met een behoefte aan suiker. Volgens de wetenschap is er onvoldoende bewijs dat chocola zelf een trigger is voor migraine. Wel zijn er veel mogelijke mechanismen waardoor chocola migraine kan beïnvloeden.

Bedenk dat het nooit de chocola alleen kan zijn, die jou plat legt. Migraine heeft altijd te maken met een onderliggende disbalans. Blijf dus vooral genieten van chocola, op een gezonde en verantwoorde manier.

labels:

Zie ook: