Het afknippen van wortels bij het planten van prei en andere gewassen is een onderwerp dat vaak ter sprake komt. Er zijn verschillende redenen en theorieën over waarom dit wel of niet gedaan zou moeten worden. In dit artikel gaan we dieper in op de argumenten en overwegingen rondom deze praktijk.

De traditionele benadering

Sommige oudere tuinders beweren dat het inkorten van wortels, vergelijkbaar met snoeien, juist stimuleert dat het wortelgestel zich beter ontwikkelt, vooral in de breedte. Dit zou handig kunnen zijn bij winterprei, omdat een ondiep wortelpakket het oogsten tijdens een vorstperiode makkelijker maakt. Dan breekt de prei minder snel af.

Het inkorten van de wortel bij prei heeft positieve invloed op het herwortelen van de plant. Het voorkomt bij het planten in ponsgaten, dat de wortels bij het naar beneden duwen in de schacht omhoog komen te staan en daarmee de hergroei belemmerd!

Inkorten van het loof

Het inkorten van het loof is een manier om het verdampend vermogen van de plant te beperken, vooral als de wortels beschadigd zijn en de plant minder vocht kan opnemen. Kort de preiplanten voor je ze plant wat in door het bovenste deel van de bladeren af te snijden. Dat gedeelte is tijdens het aanslaan alleen maar ballast voor de plant en heeft voor de verdere ontwikkeling toch geen zin. Erg lange wortels mag je ook gerust inkorten , d.m.v. een schaar bijvoorbeeld. Beter wat kortere wortels die keurig naar beneden in de grond gezet kunnen worden dan wortels die door hun lengte 'dubbel' komen te zitten.

Praktische voordelen

Het inkorten van wortels kan ook een praktisch nut hebben, namelijk het makkelijk verplanten naar het plantgat. Dit wordt ook aangegeven in diverse bronnen. Voorzichtig ben ik met de conclusie wat het effect is op de groei en opbrengst (kan positief/negatief zijn). Schrikbarend zal het sowieso niet zijn als ik zo eens op ons volkstuin complex rondkijk.

Onderzoek en bevindingen

Belgisch onderzoek heeft aangetoond dat het afknippen van bladpunten en worteluiteinden de opbrengst kan verlagen, in tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht. In Grow Your Own Vegetables van Joy Larkom wordt dit vermeld.

Verder lees ik in Onions, leeks, and garlic: a handbook for gardeners over een onderzoek naar opbrengst van gekortwiekte uien: To conserve space and expensive in shipping gorwers trim both roots and tops from the plants leaving about an inch of root and tops that are five or six inches in length. According to jones and Mann (onions and their allies) such pruning reduces the yield (5 jarig experimetn). At transplanting time three methods of pruning were applied 1 - roots were pruned2 - tops were pruned3 - both roots and tops were prunedAt the end of each growing period, yield of mature bulbs was measured against the yield of plants that had no pruning. A considerable reduction occurred when both tops and roots were pruned, but the reduction was not always statistically significant. Root pruning seemed to be less damaging than top pruning, but neither was as detrimental as pruning both the tops and roots.

In Biologisch-dynamisch tuinieren in de praktijk wordt vermeld dat in sommige streken de jonge preiplanten zowel aan het blad als de wortels zeer sterk worden ingekort. Echter, vergelijkende proeven hebben aangetoond dat de hergroei het beste verloopt bij de minst ingekorte planten. Toch zal enigszins inkorten meestal wel nodig zijn.

Argumenten tegen het afknippen van wortels

Het afknippen van wortels is niet altijd logisch. Lookachtigen hebben een grof en weinig diepgaand wortelstelsel en dat moet je dus zoveel mogelijk intact laten in de groeiperiode. Zoals ook uien, zijn er in de preiwortels goedaardige schimmels aanwezig (mycorrhiza, met het blote oog niet zichtbaar), die zorgen voor een vergroting van het worteloppervlak en helpen bij de opname van macro- en micronutrienten. Bij het afknippen van de preiwortels verklein je niet alleen het nutrient opnemend oppervlak van de preiplant, maar neem je ook de mycorrhiza weg.

Wortels losmaken bij het verpotten

Als de wortels van jouw plant in cirkeltjes aan het groeien zijn, omdat er geen ruimte meer in de pot is, is het belangrijk dat je de wortels los maakt. Zo kun je de wortels verspreiden over de nieuwe potgrond en hebben ze weer ruimte om te groeien. Zet je de plant in een nieuwe pot zonder dat je de wortels los maakt, dan is het voor de wortels erg lastig die nieuwe ruimte en voeding te vinden. Ze zullen dan in cirkeltjes blijven groeien en met elkaar in de knoop blijven zitten. Daarmee help je de groei van je plant dus niet.

Wortels snoeien bij verpotten?

Je hoeft de wortels van je plant zeker niet te snoeien, wanneer je je plant verpot. Sterker nog, je wilt ze zoveel mogelijk intact houden. Een groter wortelstelsel maakt je plant gezonder en sterker. Probeer de wortels dus zo min mogelijk te beschadigen, ook wanneer ze al helemaal door de gaten heen groeien. Als er her en der een wortel afbreekt, is dat niet heel erg. Een gezonde plant kan hier prima van herstellen.

Zie je verdroogde of snotterige of rottende wortels in de kluit? Haal deze wel weg. Verdroogde wortels zijn afgestorven en kunnen in de potgrond schimmel of rot aantrekken. Snotterige wortels zijn een teken van wortelrot. Waarschijnlijk heeft je plant te veel water gehad. Snij alle beschadigde delen weg, zodat je de gezonde wortels overhoudt.

Je kunt ervoor kiezen om de wortels een beetje te snoeien, als je niet wilt dat je plant groter groeit. Een plant die al te krap in z’n pot staat, krijg wat extra ruimte door de wortels een beetje te snoeien en hem dan met verse potgrond in dezelfde pot terug te zetten. Denk er dan aan dat je ook wat van de plant boven de grond snoeit, zodat de groei in balans blijft.

Hoe maak je de wortelkluit los?

Haal voorzichtig de wortels los van elkaar. Je probeert hierbij de wortels natuurlijk zo min mogelijk te beschadigen, maar geen zorgen als er wat wortels afbreken, hiervan kunnen ze prima herstellen. Je hoeft niet alle oude aarde weg te halen, het is voldoende als je de wortels mooi losmaakt en verspreidt over de nieuwe potgrond. Zo kunnen ze weer goed de diepte in groeien.

Ook als de wortels nog niet in cirkels groeien, is het goed om de wortels van je plant een beetje los te maken bij het verpotten. Hierdoor komen ze makkelijker in contact met de verse potgrond en zullen ze beter groeien. Als er hier en daar een worteltjes afbreekt is dat niet erg, hiermee stimuleer je de nieuwe groei.

Luchtwortels

Kort ze wel een beetje in, als ze al meterslang zijn geworden. Dan heb je meer kans dat ze succesvol gaan wortelen.

Conclusie

Het afknippen van wortels bij het planten van prei en andere gewassen is een praktijk met verschillende argumenten voor en tegen. Terwijl sommige tuinders zweren bij het stimuleren van de wortelgroei en het vergemakkelijken van het planten, wijzen onderzoeken erop dat het de opbrengst kan verlagen en de plant kan verzwakken. Het is belangrijk om de specifieke behoeften van de plant en de omstandigheden van de tuin in overweging te nemen bij het maken van een keuze.

Overzicht van argumenten voor en tegen het afknippen van wortels
Argumenten voor Argumenten tegen
Stimuleert wortelgroei in de breedte Kan de opbrengst verlagen
Vergemakkelijkt het planten Verkleint het nutrient opnemend oppervlak
Beperkt verdamping bij beschadigde wortels Verwijdert nuttige mycorrhiza
Handig bij ondiep wortelpakket voor winteroogst Creëert ingangen voor ziektes

labels:

Zie ook: