Eigenlijk wordt bij ovens vooral onderscheid gemaakt tussen heteluchtovens en ovens met onder- en bovenwarmte (conventioneel). Deze twee zul je het meest voorbij zien komen. Natuurlijk zijn er ook nog gasovens en andere ovens die je op tal van andere standen kunt zetten, maar wanneer het op bakken aankomt wordt vooral over deze twee gesproken. Heb jij je altijd al afgevraagd wat nu eigenlijk het verschil is en wat beter werkt? In dit artikel leggen we het je uit.
Heteluchtoven versus Conventionele Oven
Bij een heteluchtoven blaast een ventilator de warme lucht door de oven heen. De temperatuur is hierdoor overal in de oven gelijk. Dit is ideaal als je op meerdere niveaus tegelijk wilt bakken. Als je gaat bakken met hetelucht, moet je er rekening mee houden dat de ventilator voor luchtstroom in je oven zorgt.
Bij een conventionele oven komt de warmte van boven en beneden. De warmte komt van boven en van onderen. Minder geschikt op meerdere niveaus gelijk te bakken, want de warmte wordt tegengehouden door een plaat of bakvorm. Wat wel weer fijn is, is dat je de temperatuur plaatselijk kan regelen.
De meest gebruikte oven is er een met boven- en onderwarmte. Dit is in recepten meestal ook de standaard. Dat wordt meestal niet vermeld, het is een soort ongeschreven regel. Wanneer een hetelucht oven wordt gebruikt, staat dit altijd ergens vermeld. In boeken kun je meestal voorin vinden welke instellingen worden gebruikt.
Temperatuuraanpassingen
Voor welke oven het recept ook is geschreven, je kunt prima een andere oven gebruiken om het baksel te maken. Van boven- en onderwarmte naar hetelucht verlaag je de temperatuur met 20%. Een temperatuur van 180 graden wordt dus 144 graden bij hetelucht. Ook andersom kun je de temperatuur aanpassen. Een ezelsbruggetje: van boven- en onderwarmte naar hetelucht verlaag je de temperatuur met ongeveer 10 procent. Van hetelucht naar een oven met boven- en onderwarmte verhoog je de temperatuur juist met 10 procent.
Het is heel makkelijk om een recept dat is geschreven voor een heteluchtoven om te rekenen naar een oven met boven- en onderwarmte. En andersom natuurlijk. Dat kan fijn zijn als jouw oven niet beide standen heeft.
Ovenstanden en Hun Gebruik
Veel mensen in Nederland hebben een heteluchtoven (soms in combinatie met een magnetron). Maar waar staan al die symbolen eigenlijk voor, en wanneer gebruik je welke ovenstand? Tip: elke oven is weer anders. Een gasoven heeft bijvoorbeeld weer totaal andere ovenstanden dan een heteluchtoven. En sommige elektrische exemplaren hebben alleen boven- en onderwarmte, en geen hetelucht-stand.
Zie je het icoon van een ventilatortje tussen de ovenstanden staan? Dit is het heteluchtoven teken. Deze stand gebruik je om de warmte gelijkmatig te verdelen over de gehele oven. Bij onderwarmte komt alle warmte vanuit onder in de oven. Je gebruikt deze stand bijvoorbeeld voor au bain-marie garen - denk maar aan soufflés in een waterbad.
De naam zegt het al: hierbij komt de warmte van zowel onder als boven. Deze stand is perfect voor het bakken van je favoriete ovenschotels, cakes en taarten. Zeker bij gebak dat moet rijzen (waarbij bakpoeder of baking soda in het beslag zit, bijvoorbeeld) is boven- en onderwarmte een slimme keus.
Deze ovenstand is ideaal voor bijvoorbeeld zoete, maar ook hartige taarten (quiches) waarbij de bodem reeds afgebakken is, bijvoorbeeld door deze eerst blind te bakken. Als je de vulling er vervolgens op giet, kun je daarna de bovenwarmte-stand gebruiken. Ook fijn voor een lasagne die nog nét even wat te bleek is aan de oppervlakte.
De grillstand gebruik je voor het gratineren van je gerecht, om groenten te roosteren, een visje te grillen of crème brûlée een mooi gekarameliseerd suikerlaagje te geven. Als je de stand circulatiegrillen aanzet, gebruikt je oven afwisselend de grill en de ventilator.
Tips voor het Gebruik van de Oven
1. Ontdek Hot & Cold Spots
Iedere oven is anders, daarom moeten gerechten die je namaakt van recepten regelmatig iets langer of juist korter in jouw oven om perfect te garen. Leer je oven kennen en test zelf uit hoe heet je oven precies is. Een oven kan hetere en minder hete plekjes hebben. Dit test je door een bakplaat te vullen met witte boterhammen. Bak ze in de oven tot ze goudbruin kleuren. De ‘hot & cold spots’ herken je aan de stukjes brood die donkerder of lichter gekleurd zijn.
2. Wel of Niet Voorverwarmen
Het is niet altijd nodig om de oven voor te verwarmen, als vuistregel geldt dat gerechten die door de warmte rijzen wel in een voorverwarmde oven gebakken of gebraden moeten worden zoals soufflés, taarten en grote stukken vlees. Om energiezuinig te bakken, kun je bijvoorbeeld afbakbroodjes, lasagnes en ovenschotels direct in een niet-voorverwarmde oven bakken. Voor een knapperiger resultaat kun je de oven uitschakelen en het product nog circa 5 minuten laten doorgaren in de oven.
3. Hoe Check Je of een Gerecht Gaar Is?
Er zijn verschillende manieren om te checken of een gerecht gaar is, afhankelijk van het soort gerecht. Om de gaarheid te checken van taarten, gebak en broden kun je het beste een satéprikker (of een vork) gebruiken. Steek de satéprikker in het midden van het gerecht en als de prikker er droog uitkomt, is het gaar. Bij lasagnes en ovenschotels kun je ook het beste even prikken met een vork, hoewel de vulling hier nog nat kan zijn. Als de ingrediënten warm zijn, de kaas mooi gesmolten is en de eventuele dierlijke producten gaar, kun je de ovenschotel serveren.
Lasagne Bereiden: Tips en Tricks
Lasagne is één van mijn favoriete Italiaanse gerechten en echt comfort food als je het mij vraagt. Het is ontzettend lekker, makkelijk om te maken en het doet me eigenlijk direct aan mijn moeder denken, want ik zeurde vroeger regelmatig aan haar hoofd om dit voor mij te maken. Inmiddels maak ik mijn eigen lasagne en deel ik het recept graag met jullie!
Natte of Droge Lasagne
De juiste hoeveelheid vocht, oftewel tomatensaus, is van belang voor een gare lasagne. Als je dit recept voor lasagne aan het opbouwen bent lijkt het misschien veel tomatensaus, maar dit heb je echt nodig om te voorkomen dat je lasagne droog wordt. De lasagnebladen nemen het vocht namelijk op tijdens de baktijd in de oven. Is je lasagne toch te nat uitgevallen? Dat is bij mij nog niet eerder het geval geweest, maar het is makkelijk op te lossen.
Niet Direct Aanvallen
Na het bakken kun je lasagne het beste even laten rusten voordat je hem serveert. Dit helpt niet alleen om de lagen te stabiliseren, maar het zorgt er ook voor dat het gemakkelijker te snijden is en dat de smaken beter tot z’n recht komen. Tien tot vijftien minuten rusttijd is voldoende. Dat scheelt ook weer met het risico om je mond te verbranden.
Lasagne Een Dag van Tevoren Maken
Dit is een perfect gerecht om vooraf te kunnen bereiden voor een etentje of als er drukke dagen aan komen waarop je geen tijd hebt om te koken. Rauw en ongebakken bewaar je het maximaal 1 dag in de koelkast en gebakken 2 - 3 dagen (goed afgedekt) in de koelkast. In de koelkast trekken de smaken beter in en wordt het steviger.
Lasagne Opwarmen
Als het al afgebakken is, dek je de schaal af met aluminiumfolie en bak je het voor 45 minuten in een voorverwarmde oven op 160 °C (boven- en onderwarmte).
Ovenschalen
De vraag komt vaak binnen: welke ovenschaal gebruik ik om dit recept te maken? In de oven kun je allerlei gerechten bereiden.
Extra Tips
- Het gebruik van de juiste oventemperatuur is cruciaal voor het succes van elk gerecht.
- Neem liever het zekere voor het onzekere en vertrouw niet blind op de temperatuur die je oven aangeeft.
- Leer je oven kennen, want elke oven is uniek!
labels: #Oven
