Meer dan 60% van de Nederlanders draagt regelmatig een bril of lenzen om zo goed mogelijk te kunnen zien. Contactlenzen zijn met name onder jongeren een populaire manier om een oogafwijking te compenseren.

Ongeveer 12% van de Nederlanders draagt lenzen tegenover zo’n 57% brildragers en onder jongeren ligt dit percentage nog een stuk hoger. Met zulke aantallen kan het weleens voorkomen dat je bij een tripje je lenzenvloeistof vergeet. Gelukkig zijn er handige oplossingen voor.

Veel mensen vinden het een groot voordeel dat lenzen anders dan een bril zelf niet zichtbaar zijn. Je kunt contactlenzen dragen zonder dat het opvalt en zo toch weer goed zien zonder dat je uiterlijk hierdoor verandert. Ook kan het erg handig zijn dat lenzen niet in de weg zitten tijdens het sporten. Denk maar eens aan voetballen of hockeyen met een bril op, onhandig en zelfs onveilig.

Het dragen van lenzen heeft veel voordelen. Zonder dat het opvalt verbeter jij je zicht en hierom is het een perfect alternatief op de bril. Het nadeel van het dragen van lenzen is dat je ze meestal dagelijks in en uit moet doen. Hierbij heb je hulpmiddelen nodig zoals een lenzenbakje en lenzenvloeistof. Deze hulpmiddelen kun je natuurlijk wel eens vergeten wanneer je op vakantie gaat of ergens anders slaapt.

Spontane overnachtingen buitenshuis kunnen lastig zijn voor contactlensdragers. Zonder het gebruikelijke onderhoudsmiddel kan het een uitdaging zijn om je lenzen goed te bewaren.

Wat te doen bij een tekort aan lenzenvloeistof?

Het klinkt als een no-brainer maar veel mensen vergeten het. Als je onverwacht bij vrienden blijft slapen of gewoon je lenzenvloeistof vergeten bent, is het altijd de beste optie om toch lenzenvloeistof te proberen te regelen.

Zoals gezegd dragen veel mensen contactlenzen en misschien is er wel een van deze lenzendragers in de buurt. Het lijkt misschien een rare vraag om aan buren te stellen maar lenzendragers zullen je meestal maar al te goed begrijpen en willen helpen! Anders kun je ook in nachtwinkels of tankstations proberen om lenzenvloeistof te kopen. Zeker in tankstations is het vaak te verkrijgen.

Schaam je niet om bij iemand om lenzenvloeistof te vragen. Lenzenvloeistof reinigt de lenzen en zorgt dat jouw lenzen goed blijven en je ogen niet beschadigen. Probeer dus als het mogelijk is om toch lenzenvloeistof te scoren waar jij je lenzen in kan bewaren.

Het vermijden van water

Sommigen denken misschien dat water een oplossing is, maar dat is vaak problematisch. Contactlenzen liggen direct op je hoornvlies en hebben daarom extra zorg nodig. Vooral maand- en jaarlenzen moeten goed worden onderhouden. Als lenzen niet goed worden gereinigd, kan dat niet alleen het draagcomfort verminderen, maar ook schadelijk zijn voor de gezondheid van je ogen.

Hoewel het water in dit land van hoge kwaliteit is, is het niet steriel. Het bevat mineralen, chloor en bacteriën die infecties kunnen veroorzaken. Dit geldt vooral voor zachte lenzen, die snel water opnemen. Daarom mogen je lenzen nooit in aanraking komen met water - ook niet als je doucht of zwemt.

Om stof- en vuildeeltjes en eiwit- en vetresten op een betrouwbare manier te verwijderen, hebt je een geschikt onderhoudsmiddel nodig waarmee je de lenzen op een dagelijkse ritme reinigt en ontsmet.

Alternatieven voor lenzenvloeistof

Als je geen lenzenvloeistof bij de hand hebt, zijn er enkele noodoplossingen:

  • Zoutoplossing: Meng 9 g zout in 1 liter water en kook het mengsel. Laat het afkoelen en gebruik het om je lenzen te reinigen.
  • Gekookt water: In een extreem geval kun je je lenzen reinigen met water dat je eerst hebt gekookt. Let op: het reinigt, maar ontsmet niet.
  • Lenzen weggooien: Als je geen risico wilt lopen, kun je de lenzen weggooien en nieuwe gebruiken.

Denk vooruit en zorg ervoor dat je altijd een klein flesje lenzenvloeistof meeneemt.

Wat als je geen vloeistof hebt?

In Nederland dragen ongeveer 1,9 miljoen mensen lenzen. Zij gebruiken lenzenvloeistof om ze schoon te houden. Deze vloeistof bestaat voor het overgrote deel uit water met een beetje zout. Maar de prijzen zijn relatief hoog. Hoe komt dat? Zijn de extra toevoegingen zo duur of is lenzenvloeistof de vloeibare vorm van gebakken lucht?

Waarom lenzenvloeistof belangrijk is

Als je een lens inzet dan ziet je lichaam dit als een vreemd lichaam. Om de lens lichaamseigen te maken zal je lijf de lens bedekken met lichaamseigen eiwitten en vetten. Maar naast deze stoffen zullen ook bacteriën zich hechten aan je lenzen en die kunnen de balans in de bacteriële flora van je ogen en oogleden verstoren. Hierdoor kun je een infectie of een oogontsteking krijgen. Contactlenzen zijn na gebruik dus verontreinigd.

Het lensdoosje moet dus iedere dag worden schoongemaakt en voorzien worden van verse vloeistof.

De samenstelling van lenzenvloeistof

De basis van contactlensvloeistof is een zoutoplossing met een zuurgraad en zoutgehalte dat overeenkomt met dat van onze tranen. Als de vloeistof te zout of te zuur zou zijn dan krijg je een prikkend of stekend gevoel in je oog.

In de jaren ’60 en '70 van de vorige eeuw werden zachte lenzen verhit (uitgekookt) om ze te desinfecteren. Dit is een effectieve manier van desinfecteren, maar heeft als nadeel dat de hitte de eiwitten aantast waardoor de eigenschappen en werking vaak sterk veranderen. Dit veroorzaakt complicaties die leiden tot oogklachten.

Dankzij wetenschappelijke ontwikkelingen zijn we nu instaat om alles-in-één vloeistof te maken. Aan de eerdergenoemde zoutoplossing worden nog een aantal stofjes toegevoegd. Want de vloeistof moet conserveringsmiddelen bevatten om te zorgen dat de vloeistof goed blijft en daarnaast in staat zijn de lens én het lensdoosje te desinfecteren. Deze stoffen bezitten “selectieve toxiciteit”: ze zijn giftig voor micro-organismen zoals bacteriën, maar onschadelijk voor het oogweefsel.

Een stof met een andere werking die veel voorkomt in lenzenvloeistof is EDTA (ethyleendiaminetra-azijnzuur). EDTA verbreekt de calciumbruggetjes die zich vormen tussen de eiwitten op de lenzen. Daardoor kunnen eiwitten dus beter worden verwijderd van gebruikte lenzen.

Specifieke vloeistoffen voor harde en zachte lenzen

Harde lenzen zijn waterafstotend, wat betekent dat het traanvocht van je ogen de lenzen niet kan bevochtigen. In lenzenvloeistof voor harde lenzen zitten daarom ook stoffen die de bevochtiging regelen. Deze stoffen vormen een soort kussentje tussen de lens en het hoornvlies van je oog en zorgen voor een gelijkmatige verspreiding van het traanvocht.

Zachte lenzen zijn wel te bevochtigen door traanvocht. Maar door slijtage en ophoping van eiwitten ontstaan op zachte lenzen plekjes die water afstoten. In lenzenvloeistof voor zachte lenzen zitten zeepmoleculen die op die plekjes gaan zitten en vervolgens weer water aantrekken, zodat je geen last krijgt van je ogen.

Waarom zelf lenzenvloeistof maken geen goed idee is

De verschillende stofjes in lenzenvloeistof luisteren dus heel nauw. Zelf experimenteren met zoutoplossingen wordt daarom sterk afgeraden door artsen. Het lijkt misschien simpel, met wat water en zout, maar dit kan leiden tot ernstige ooginfecties en zelfs verlies van het gezichtsvermogen. Een zelfgemaakte zoutoplossing is bovendien niet in staat om lenzen te desinfecteren en om bacteriële besmettingen te voorkomen.

Lenzenvloeistof is niet zo makkelijk te maken en het gaat dus te ver om lenzenvloeistof vloeibare gebakken lucht te noemen.

Tips om zonder lenzenvloeistof te zitten te voorkomen

  • Zorg dat je altijd een klein flesje lenzenvloeistof in je tas hebt.
  • Ook is het handig om een extra fles lenzenvloeistof te hebben staan op plekken waar je regelmatig overnacht, bijvoorbeeld bij je vriend of vriendin of ouders.
  • Nog een andere handige tip: als je jouw lenzenbakje bent vergeten kun je ook shotglaasjes gebruiken om je lenzen in te bewaren.

We lezen op internet wel eens dat je lenzen in speeksel zou kunnen bewaren. Doe dit echter nooit.

Wat te doen als je je lenzenvloeistof bent vergeten?

Wat als je erachter komt dat de lenzenvloeistof op is of je geen lenzenvloeistof bij je hebt als je (onverwacht) ergens blijft slapen? Vast en zeker dat je dit wel eens meegemaakt hebt. Niets zo menselijk als soms iets vergeten. Ook het vergeten te zorgen voor een nieuwe flacon lenzenvloeistof kan wel eens voorkomen. Maar hoe los je dit op?

De hierna genoemde oplossingen vervangen geen van allen op de juiste manier de daarvoor ontwikkelde lenzenvloeistoffen.

Alternatieve tips

  • Probeer alsnog aan (bewaar)vloeistof te komen. Benader buren, kennissen die lenzen dragen en vraag na wat voor soort lenzenvloeistof zij gebruiken en check of dit overeenkomt met je eigen soort lenzenvloeistof.
  • Er zijn tegenwoordig winkels met ruimere openingstijden.
  • Gebruik geen kraanwater. Er zitten allerlei micro-organismen en mineralen in kraanwater die de lens zelf en het oog erg kunnen beschadigen.
  • Gedestilleerd water is wel vrij van mineralen en micro-organismen en kan voorkomen dat de lenzen uitdrogen. Het reinigt de lenzen echter niet.
  • Ook het gebruik van zout in (kraan)water raden we af.
  • Het water in de opvangbak van een wasdroger is vrijwel kalkvrij. Dat is beter dan kraanwater!
  • Heb je wel oogdruppels mee? Bewaar dan je lenzen hier in! Deze oogdruppel is geschikt voor alle typen contactlenzen.

Contactlenzen en zwemmen

Helaas kan het dragen van contactlenzen tijdens het zwemmen zeer riskant zijn en wordt het afgeraden. Eenvoudig gezegd, water en contactlenzen gaan niet goed samen tijdens het zwemmen of zelfs tijdens het douchen.

  • Het wordt afgeraden om contactlenzen te dragen tijdens het zwemmen in de oceaan. Ongemak, irritatie en zelfs infectie kunnen optreden wanneer lenzen zout water absorberen.
  • Duiken met contactlenzen is geen goed idee. Als u uw lenzen toch moet dragen, zorg er dan voor dat het zachte contactlenzen zijn.
  • Harde lenzen zijn gasdoorlatend, wat betekent dat ze gas doorlaten via de lens naar uw oog. Hierdoor kunnen er tijdens een duik stikstofbelletjes tussen uw oog en de lens terechtkomen.

Wat te doen na het zwemmen met lenzen

  • Contactlenzen verwijderen voordat u gaat zwemmen is de beste manier om mogelijke complicaties te voorkomen.
  • Blootstelling aan chloor, zout water of bacteriën in het water kan leiden tot irritatie of ooginfecties.
  • Als je water in je ogen krijgt terwijl je contactlenzen draagt, verwijder ze dan zo snel mogelijk.
  • Doe je contactlenzen pas weer in als ze zijn schoongemaakt en gedesinfecteerd met de juiste contactlensvloeistof.
  • Neem contact op met een oogarts als pijn, roodheid, ongemak of wazig zicht aanhouden nadat u uw lenzen hebt uitgedaan.

Natte contactlenzen hebben de neiging om aan de ogen te kleven, waardoor het moeilijker wordt om ze te verwijderen. Contactlenzen verzorgen na het zwemmen is belangrijk om er zeker van te zijn dat ze schoon en veilig zijn om te dragen.

Risico's van infecties

Zoals we hebben geleerd, kan zwemmen met contactlenzen leiden tot infecties. Dit kan irritant maar ook gevaarlijk zijn. Het is belangrijk dat u contact opneemt met een oogzorgspecialist als u nieuwe of ongewone symptomen ervaart na het zwemmen met uw lenzen. Symptomen van ooginfecties moeten serieus worden genomen.

Een zeldzame maar ernstige infectie die in verband wordt gebracht met water en het dragen van contactlenzen heet acanthamoeba keratitis. Het wordt veroorzaakt door acanthamoeba, een microscopische amoebe die in veel waterbronnen voorkomt, waaronder leidingwater, meren en oceanen. Indien onbehandeld, kan acanthamoeba keratitis leiden tot gezichtsverlies of zelfs blindheid.

labels:

Zie ook: