Is brood nu wel of niet gezond? Krijg je er een opgeblazen buik van? Maakt het je dik? Welke ingrediënten moet een brood hebben? Allemaal veelgestelde logische vragen.
Supermarktbrood versus Brood van de Bakker
Enige tijd geleden was er interesse in een artikel over supermarktbrood vs. brood van de bakker, en hier volgt een kijkje in de wereld van ‘supermarktbrood’ en de ingrediënten ervan. Het is belangrijk om in eerste instantie te weten dat bruin brood niet automatisch betekent dat het volkoren is. Het kan net zo goed geraffineerd (wit) bloem zijn dat bruin is gemaakt.
Daarna komen er een hóóp andere ingrediënten. Enkele ervan zijn basisingrediënten voor brood, de rest is toegevoegd voor smaak, textuur en houdbaarheid. Maar toevoegingen als mono- en diglyceriden van vetzuren, weipoeder en dextrose zijn er niet voor je gezondheid maar voor smaak, textuur en houdbaarheid.
Weipoeder is ook een dingetje: dit is is afkomstig van zuivel (vocht dat overblijft van melk wat vervolgens is gedroogd). Dit is een ingrediënt wat gerommel kan veroorzaken bij sommige mensen - denk aan mensen met darmklachten zoals bijvoorbeeld PDS. Dit kan een reden zijn dat mensen een opgeblazen buik krijgen door het eten van brood - dat hoeft niet door de gluten of andere ingrediënten van het brood te komen, dit kan enkel door weipoeder komen.
Laten we als vergelijking kijken naar een Liefde & Passie brood, ook van de Albert Heijn. Zie jij hier dextrose, koolzaadolie, emulgatoren of wat dan ook? Nee. Ik ook niet.
Er zijn broden met nog minder ingrediënten (de broden van SCRATCH café in Zwanenburg) die elke dag vers worden bereid en gebakken. Over zelf brood bakken gesproken.. Dit klinkt altijd als de gezondste optie, toch? Ook hierbij opletten; meergranen betekent niet per se volkoren granen - het betekent letterlijk meerdere soorten granen. In deze mix zie je dat er gebruik is gemaakt van tarwe, rogge en haver.
Daarnaast zijn er ook weer wat toevoegingen zoals onder andere dextrose (suiker) en emulgatoren. Brood hoeft amper ingrediënten te hebben, het belangrijkste is een graansoort (het liefst volkoren), water, zout en een middel om het te laten rijzen. Dit kan desem of gist zijn.
That’t it. Verschillende rijs- en verdikkingsmiddelen zul je vaak terugzien op verpakkingen van producten die wat langer in de schappen dienen te blijven liggen. Ik heb dit artikel geschreven om je een beeld te geven van de ingrediënten die op een broodverpakking kunnen staan. Dit is geen vergelijkingsartikel waarbij ik elk brood uit de supermarkt uitlicht qua ingrediënten en voedingswaarde. Zelf ben ik een enorme fan van het haverbrood bij STACH, volkoren brood bij Marqt en het Volkoren Liefde&Passie brood bij de Albert Heijn.
Kom je bij een bakker die geen ingrediënten op zijn brood heeft staan? Vraag hem/haar dan even naar de ingrediënten!
Zuurdesembrood: Smaakvol en Bijzonder
Zodra je zuurdesem ontdekt en leert bakken, weet je hoe lekker de broden en andere baksels zijn. Zuurdesem recepten zitten boordevol smaak en geven je de kans om echt zelf iets bijzonders te maken. Broden krijgen een knapperige korst, luchtige kruim en een unieke smaak die je niet in de supermarkt vindt. Met alleen water, meel en wat geduld maak je de mooiste baksels.
Zelf zuurdesem maken begint met een zuurdesem starter: een levend mengsel van water en bloem dat door natuurlijke fermentatie gaat borrelen en groeien. Zodra je starter actief en sterk is, kan je er zoveel meer mee doen dan alleen brood bakken! Er worden graag nieuwe dingen geprobeerd en hier gedeeld recepten voor heerlijke zuurdesem pizza, luchtige focaccia en smaakvolle broodvariaties. Ook voor bijzondere momenten zoals Pasen en Kerst vind je hier feestelijke recepten, zoals duivekater en paasbrood. Met deze recepten kun je zelf nog meer lekkere dingen maken met je starter.
We schrijven onze recepten zo dat ze voor iedereen haalbaar zijn, met heldere uitleg, baktijden en handige tips om je zuurdesem tot een succes te maken. Bak in een broodbakmachine, of in een Dutch oven pan in je normale oven.
Borrelbrood of Gevuld Brood bij een Kopje Soep
Gisteren werd het recept voor tomatensoep van geroosterde tomaten gedeeld. Daarbij werd een lekker gevuld brood gegeten dat prima past bij een soepdag en dat heel makkelijk te maken is. Je kunt hier naar hartenlust mee variëren. Neem bijvoorbeeld andere kruiden, andere kaas of een ander soort brood en probeer uit wat je lekker vindt.
Recept voor Borrelbrood
Lekker bij de borrel, maar ook heerlijk bij een kopje soep
- Gang: Bijgerecht, Hapjes
- Voorbereiding: 10 minuten
- Kooktijd: 15 minuten
- Totale tijd: 25 minuten
- Porties: 4 personen
Ingrediënten
- 1 heel ongesneden brood bijv. liefde en passie meergranen van AH
- 50 gram boter
- 2 teentjes knoflook
- verse kruiden bijv. peterselie, basilicum, tijm, rozemarijn naar smaak
- geraspte oude kaas
Werkwijze
- Verwarm de oven voor op 180°C.
- Snijd het brood kruislings in maar zorg dat de onderkant aan elkaar blijft zitten. Snijd het dus niet helemaal door.
- Smelt de boter en pers de knoflookteentjes uit.
- Roer de knoflook en fijngesneden kruiden door de gesmolten boter.
- Giet de knoflookboter in een klein straaltje over het brood en zorg daarbij dat het goed in de gleuven loopt. Je kunt dit ook met een bakkwast doen.
- Stop vervolgens de kaas (hoeveelheid naar smaak) in de gleuven en strooi wat over de korst.
- Leg het brood op een met bakpapier beklede bakplaat en dek hem losjes af met een stukje aluminiumfolie.
- Schuif hem 15 minuten in de oven.
- Haal vervolgens de folie eraf en zet hem nog 5 minuten terug in de oven.
Serveer het brood op een mooie schaal en laat iedereen zelf een stukje van het brood af trekken. Lekker bij een biertje, maar ook bij een kopje soep is dit een mooie aanvulling.
Gezonde Keuzes: Afbakbroodjes Onder de Loep
In de supermarkt zijn tegenwoordig veel verschillende soorten afbakbroodjes te vinden. Van kampioentjes tot aan Italiaanse bollen en van klassieke kaiserbroodjes tot aan robuuste volkorenbroodjes. Maar welke afbakbroodjes zijn nou eigenlijk gezond? Is meergranen hetzelfde als volkoren? Hoeveel vezels moeten er minimaal per 100 gram inzitten en waar let je nog meer op bij het kiezen van de juiste afbakbroodjes?
Dat witbrood niet zo heel veel vezels bevat, dat wist je waarschijnlijk al wel. Volkorenbrood, maar ook bruin brood bevatten goede voedingsstoffen. Volkorenbrood bevat veel vezels, maar ook vitamines en mineralen en blijft dus de voorkeur houden. Bevat het per 100 gram meer dan 6 gram vezels? Dan is het brood vezelrijk. In volkorenbrood zitten altijd genoeg vezels.
Is het gemaakt van volkorenmeel? Dan is het een gezonde keuze. Is er ook bloem aan toegevoegd, maar bevat het meer dan 6,5 gram vezels per 100 gram?
Wist je dat 1 snee volkorenbrood rond de 80 calorieën bevat en een afbakbroodje rond de 180 calorieën of meer.
Voedselproducten zijn niet per definitie ‘gezond’ of ‘ongezond’. Dit heeft onder andere te maken met hoeveelheid en frequentie. Plaats specifieke voedingsmiddelen daarom altijd in de juiste context - in dit geval jouw volledige eetpatroon. Wel kun je iets zeggen over in hoeverre een product een gezonde- of minder gezonde keuze is.
Als we kijken naar de hoeveelheid calorieën zijn er twee varianten die er bovenuit springen. Zo bevat de AH Liefde & Passie Petit pains spelt de meeste calorieën, namelijk 315 per 100 gram. Gevolgd door de AH Triangel donker meergranen met 305 kcal per 100 gram. De AH bruine pistolets bevatten met 240 kcal per 100 gram de minste calorieën. De AH Kampioentjes en AH Liefde & Passie Volkoren broodjes volgen op de voet met 250 kcal per 100 gram. De overige afbakbroodjes bevatten tussen de 255 en 275 kcal.
Een gelijkwaardige verdeling is te zien bij de vetten: er zijn een aantal soorten rijk, een aantal soorten arm, en een aantal soorten die er qua hoeveelheid vetten tussen liggen. AH Liefde & Passie Petit pains spelt bevat met 11,0 gram veruit het meeste vet per 100 gram en is om die reden ook de variant met de meeste calorieën. Daarna bevatten de AH Triangels donker meergranen het meeste vet, namelijk 8,5 gram. Dit komt doordat er aan beide varianten zonnebloempitten zijn toegevoegd. Pitten zijn namelijk hoog in vet. Echter bestaan ze voornamelijk uit onverzadigd vet, de gezonde vetten.
Belangrijker is het om te kijken naar de hoeveelheid verzadigd vet in een product. Deze is het beste zo laag mogelijk. Kijkend naar de hoeveelheid verzadigd vet zie je eigenlijk dat de verschillen niet zo heel groot zijn. Zo ligt de hoeveelheid verzadigd vet tussen de 0,2 en 1,0 gram per 100 gram. AH Bruine pistolets, AH Kaiserbroodjes, AH Liefde & Passie Volkoren broodjes en de AH Kampioentjes bevatten de minste verzadigde vetten.
Als we kijken naar het aantal koolhydraten van de verschillende afbakbroodjes, valt direct op dat de AH Biologisch Robuust volkoren broodjes de minste koolhydraten bevatten (38 gram per 100 gram). Gevolgd door AH Liefde & Passie Petit pains met 41 gram koolhydraten. De AH Kaiserbroodjes bevat met 50 gram de meeste koolhydraten. De overige afbakbroodjes bevatten tussen de 42 en 49 gram koolhydraten per 100 gram.
Bij het kiezen van gezonde afbakbroodjes vind ik het vele malen belangrijker om op de hoeveelheid vezels te letten dan op de hoeveelheid koolhydraten. De hoeveelheid koolhydraten zegt namelijk niet echt iets over hoe gezond een product daadwerkelijk is.
Er zijn maar liefst drie soorten afbakbroodjes die meer dan 6 gram vezels bevatten en dus vezelrijk zijn. Dit zijn de AH Liefde & Passie Volkoren broodjes (8,5 gram), AH Biologisch Robuust volkoren broodjes (8,0 gram) en de AH Kampioentjes (6,5 gram).
Er zijn drie varianten die te weinig vezels bevatten en daarmee een minder gezonde keuze zijn. Dit zijn de AH Italiaanse bollen (2,5 gram), AH Kaiserbroodjes (3,0 gram) en de AH Liefde & Passie Petit pains (4,0 gram) vezels. De AH Triangel donker meergranen en de AH Bruine pistolets bevatten 4,5 gram vezels. Echter bestaan deze varianten enkel uit bloem en is er geen volkorenmeel aan toegevoegd. Daarmee vind ik dit ook een minder gezonde keuze. Want je mist de gezondheidsvoordelen van volkoren graanproducten.
En we gaan over op de hoeveelheid suiker, waar een verschil is op te merken. De hoeveelheid suiker is bij de meeste afbakbroodjes van nature aanwezig. Echter zijn er aan sommige varianten ook suiker toegevoegd zoals aan de AH Donker meergranen. Hier in namelijk 1,0 gram suiker toegevoegd. Suiker wordt soms toegevoegd aan brood voor de bereiding. Gist zet namelijk suiker om in gas en alcohol, waardoor het brood gaat rijzen. Hierdoor krijgt het brood een groter volume. Daarnaast beïnvloedt suiker de kleur van de korst. Dit verklaart soms waarom een brood gemaakt van bloem zo donker van kleur is. Echter zegt de kleur van het brood niets over de hoeveelheid vezels. Hoe donkerder het brood, hoe gezonder is dan ook een fabel.
Met respectievelijk 13 en 11 gram eiwitten bevatten de AH Triangels donker meergranen, AH Liefde & Passie Volkoren broodjes, AH Liefde & Passie Petit pains en AH Biologisch Robuust volkoren broodjes de meeste eiwitten. De minste eiwitten vind je in terug in de Italiaanse bollen. De soorten die niet nadrukkelijk genoemd zijn bevatten per 100 gram tussen de 9,0 en 10,0 gram eiwitten.
Geen groot verschil in de hoeveelheid zout; deze varieert tussen 0,8 en 1,2 gram.
Conclusies voor Gezondere Keuzes
- AH Liefde & Passie Volkoren broodjes: Deze is hoog in vezels en gemaakt van volkorenmeel. Ook is deze laag in verzadigd vet, suikers en zout.
- AH Biologisch Robuust volkoren broodjes: Ook deze is hoog in vezels en gemaakt van volkorenmeel. Daarnaast is deze ook laag in verzadigd vet, suikers en zout.
- AH Kampioentjes: Deze bevat voldoende vezels, maar is alleen niet gemaakt van volkorenmeel. Ze bestaan voornamelijk uit tarwebloem. Wel vind ik het een goed alternatief voor een wit afbakbroodje.
- De AH Kaiserbroodjes, AH Italiaanse bollen en AH Liefde & Passie Petit pains komen het minst goed uit de test.
Laat je niet misleiden door marketingtrucs
Liefde en passie, meergranen, zaden en pitten, vloerbrood, Boulogne, stevig spelt, donker en oerbrood. De keuze is enorm en het ziet er allemaal even gezond uit door de bruine kleuren, en wat verdwaalde pitten en zaadjes. En dat is precies wat marketeers je willen laten denken. Maar laat je niet misleiden, donkerbruin brood is niet per se gezonder dan lichter brood. Voor je gezondheid is dit witbrood-met-bruin-kleurtje juist geen goede keuze.
Witbrood wordt gemaakt van bloem, waar alle gezonde vezels uit zijn gezeefd. Ook als het er bruin uitziet. Uit studies weten we dat 100% volkorenbrood de meeste gezonde optie is. Het eten van volkorenproducten is geassocieerd met lagere risico’s op chronische ziekten zoals hart- en vaatziekten en diabetes type 2. Daarnaast is de voedingswaarde van volkorenproducten beter dan van de witte varianten. Volkorenbrood bevat meer vezels, ijzer en B-vitamines dan witbrood. Dat komt doordat volkorenmeel gebruikt is wat gemaakt wordt door de hele graankorrel fijn te malen, inclusief de zemel en de kiem.
Een ander marketingtrucje in broodland is de term ‘meergranen’. Een ‘stevig meergranen’ klinkt gezond, maar dat hoeft niet zo te zijn. Meergranenbrood betekent alleen maar dat het brood van meerdere graansoorten gemaakt is. Dit kan volkorenmeel zijn, maar meestal gaat het om meerdere soorten bloem (ook witbrood dus!) zoals tarwe- en roggebloem. Soms worden hier nog wat haver, gerst, pitten en zaden aan toegevoegd. Meergranenbrood is meestal wel een gezondere keuze dan witbrood omdat het vaak nog wel een beetje volkorenmeel bevat, maar de gezondste keuze blijft 100% volkorenbrood of dit nu van meerdere granen gemaakt is of niet.
Het is jammer dat er in verhouding tot het totale aanbod zo weinig volkorenbroden verkrijgbaar zijn. Hoe pik je nou de ene variant van 100% volkorenmeel uit het schap? Laat je niet verleiden door de kleur of naam, maar check op het etiket of het hoofdingrediënt volkorenmeel is. Alleen brood en meel dat voor 100% uit volkorengraan bestaat, mag op het etiket volgens de Warenwet ‘volkoren’ genoemd worden.
Voor andere producten die van meel gemaakt zijn, zoals crackers, beschuiten, wraps en pasta is de term ‘volkoren’ niet wettelijk beschermd. Fabrikanten mogen de term volkoren aan deze producten geven als ze maar vermelden welk percentage van het meel echt volkoren is. De volkorenvarianten van deze producten bestaan doorgaans slechts gedeeltelijk uit volkorenmeel en de hoeveelheid verschilt van product tot product. Wil je erachter komen hoeveel dit is, lees dan het etiket. Staat daar vermeld dat het volledig gemaakt is met volkorenmeel (en niet met bloem)?
Voedingswaarden Vergelijking van Afbakbroodjes (per 100 gram)
| Product | Calorieën (kcal) | Vetten (g) | Verzadigd vet (g) | Koolhydraten (g) | Vezels (g) | Suiker (g) | Eiwitten (g) | Zout (g) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| AH Liefde & Passie Petit pains spelt | 315 | 11,0 | - | 41 | 4,0 | - | - | - |
| AH Triangel donker meergranen | 305 | 8,5 | - | - | 4,5 | 1,0 | 13 | - |
| AH Bruine pistolets | 240 | - | - | - | 4,5 | - | - | - |
| AH Kampioentjes | 250 | - | - | - | 6,5 | - | - | - |
| AH Liefde & Passie Volkoren broodjes | 250 | - | - | - | 8,5 | - | 11 | - |
| AH Biologisch Robuust volkoren broodjes | - | - | - | 38 | 8,0 | - | 11 | - |
| AH Kaiserbroodjes | - | - | - | 50 | 3,0 | - | - | - |
| AH Italiaanse bollen | - | - | - | - | 2,5 | - | - | - |
labels: #Brood
Zie ook:
- Recept voor Liefde: Tips & Ideeën voor Romantiek
- Lang Leve de Liefde BBQ Aansteken: Romantische BBQ Tips!
- Italiaans Liefde Recept - Romantisch & Heerlijk Diner Idee
- Ontdek Simpel Bakken: Verrukkelijke Recepten met Slechts Weinig Ingrediënten!
- Varkenshaas bakken: Tips voor een mals en sappig resultaat!




