Zelf een heerlijke rijstevlaai maken: het stond al langer op mijn lijstje. Deze klassieker uit het zuiden is een heerlijke combinatie van romige rijstpap, vlaaideeg en een feestelijke afwerking met slagroom en chocoladeschaafsel. In dit artikel deel ik mijn lekkerste recept om zelf rijstevlaai of rijsttaart te maken.

Wat is een Luikse Rijstevlaai?

Zodra je het over vlaai hebt, denk je al snel aan Limburg. Niet zo gek ook, want sinds begin 2024 is de Limburgse vlaai officieel erkend met een beschermde status. Alleen vlaaien die écht in Limburg gebakken zijn, mogen die naam dragen. Maar dat betekent natuurlijk niet dat je thuis geen rijstevlaai volgens traditioneel recept mag maken. Juist wel!

De Limburgse rijstevlaai staat bekend om zijn rijke, romige rijstvulling. Je maakt ‘m met paprijst die je rustig kookt in melk. Zo krijg je een stevige maar smeuïge basis. Daarna meng je er eidooiers en stijfgeklopt eiwit doorheen - dat geeft de vulling net dat luchtige, bijna mousse-achtige effect. En die bodem? Die maak je natuurlijk zelf.

Geen mix, geen prefab deeg, maar gewoon bloem, verse gist, boter, melk en ei. Dat klinkt misschien als gedoe, maar valt reuze mee. Even kneden, laten rijzen en klaar. Let op dat je een vlaaivorm gebruikt die wat hoger is - zo’n 3 tot 3,5 centimeter - want de rijstvulling zet uit tijdens het bakken. Is de vlaai afgekoeld, dan mag de slagroom erop.

Zelf geklopt, met een beetje suiker. En dan die chocoladevlokken… die maken het af. Serveer hem zoals een echte Limburger: in 10 punten. En hou je rijstepap over? Doe ‘m in een ovenschaaltje met wat fruit en bak gewoon mee.

De Geschiedenis van Vlaai

Limburg, zowel het Vlaamse als Nederlandse deel is een land rijk aan heuvels en dalen, maar boven alles een land rijk aan eet-tradities. Tradities die terugreiken naar vroegere tijden. Men bakte toen een soort brood door deeg op een in het vuur verhitte steen te leggen. Dit werd overgoten met honing of vruchtensap en de oervlaai of beter de ”vlade” was geboren.

In de historie van de Duitse grensgebieden vinden we de vlaai terug als offerbrood, gebakken in kloosters. Op eerste Paasdag werden de vlaaien door de priester gewijd. En dat gebeurt nu soms nog traditioneel voor Pasen: de witte Paasvlaai. Elk dorp kende minstens één, maar vaker twee kermissen per jaar. Dan stond na een lange mis en de daarop volgende processie en een goede maaltijd rond vier uur koffie met vlaai op tafel.

Die vlaaien werden gebakken in het apart van het huis staande ‘bakkes’ of ‘bakhoes’. Deze oven werden met “sjans” = takkenbossen gestookt. Deeg werd al een dag eerder opgezet en goed gekneed. Op de bakdag werd de vulling gemaakt of simpelweg een weckpot met kersen, abrikozen of kruisbessen op siroop geopend. In zwarte plaatstalen bakvormen( rond 28 tot 30 cm) werden met raapolie ingevet en dan met deeg bekleed.

De vulling werd er in gedaan en de vlaai eventueel met een deksel van deeg of een vlechtlaag van linten deeg afgewerkt ( laddertjes of linzen). Nadat ze allemaal gerezen waren, werden ze in de oven gebakken. Op zondag kwamen ze op tafel, werden soms met poedersuiker bestrooid en in acht stukken verdeeld. De koffie werd ingeschonken en dan werden eerst de open fruitvlaaien gegeten, dan de rijstevlaaien ( maar vroeger zonder slagroom) en als laatste de laddertjes- of linzen-vlaaien of de vlaaien met deksel.

Verschillen tussen Limburgse en Luikse Rijstevlaai

Zo zitten er bijvoorbeeld wel wat verschil tussen een Limburgse rijstevlaai en een Luikse rijstevlaai. De Luikse hebben een bijna goud-achtige glans, ze zijn iets kleiner en zoeter en wordt er eidooier in de vulling verwerkt.

Recept Rijstevlaai uit de provincie Luik

Gebak voor 4 personen

Ingrediënten:

  • 200 gram bloem
  • 1 eidooier
  • 1 mespunt zout
  • 1 eetlepel suiker
  • 15 gram bakkersgist
  • 30 gram boter
  • 150 gram dessertrijst
  • 1 dl water
  • 1 mespunt zout
  • 1 dl melk
  • 1 zakje vanillesuiker
  • 200 gram suiker
  • 1 klontje boter
  • 1 pijpje kaneel
  • 3 eieren
  • 2 druppels amandelextract

Bereiding:

  1. Maak deeg van bloem, eidooier, 1 mespunt zout, 1 eetlepel suiker, bakkersgist en 30 gram boter.
  2. Laat het deeg gedurende 20-30 minuten rijzen.
  3. Spoel de rijst in water en laat het 4 minuten koken in water met 1 mespunt zout.
  4. Laat de rijst uitdruipen en breng de melk aan de kook.
  5. Kook de rijst 15-20 minuten verder in de melk tot de melk is opgenomen en de rijst gaar is. Voeg eventueel een zakje vanillesuiker toe.
  6. Vet een bakvorm in en rol het deeg uit over de bodem en de randen. Laat het tien minuten zo staan.
  7. Voeg 200 gram suiker, 1 klontje boter en kaneel toe aan de rijst, roer goed door en laat afkoelen.
  8. Splits de eieren. Roer het eigeel door de rijst, klop het eiwit op tot een luchtige substantie en roer ook dit door het rijstmengsel.
  9. Giet het rijstmengsel uit op het deeg.
  10. Verwarm de oven voor en bak de vlaai 15-20 minuten op 220 graden Celsius.

Tips voor het Bakken van Rijstevlaai

  • Traditioneel worden vlaaien redelijk heet gebakken en is 220 °C onder- en bovenwarmte een goede temperatuur om de vlaai en de bodem van de vlaai goed gaar te krijgen. Dat werkt goed voor mij en levert heerlijke vlaaien op. Wil je liever iets minder risico nemen op een donkere vlaai? Dan kun je de rijstevlaai ook bakken op 200 °C.
  • Deze baktijden en temperaturen zijn gebaseerd op een oven met onder- en bovenwarmte.
  • Om een rijstevlaai Limburgs te mogen noemen, moet deze sinds januari 2024 voldoen aan verschillende eisen.
  • Voor de vulling van de rijstevlaai gebruik ik dessertrijst van Lassie (niet gesponsord). Deze rijst is al voorgekookt, waardoor de rijstepap sneller klaar is.
  • De vorm die ik voor deze rijstevlaai gebruik, is deze vlaaipan van Baktotaal Bouwhuis.
  • Versgebakken is deze rijstevlaai het allerlekkerst. Heb je toch een stukje over? De rijstevlaai met slagroom kun je 2-3 dagen bewaren in de koelkast. Invriezen kan ook, maar doe dit dan zonder de slagroom bovenop. Dan blijft de vlaai tot 3 maanden goed.
  • Als garnering gebruik ik slagroom en chocoladeschaafsel. Voor het chocoladeschaafsel kun je met een kaasschaaf lang een reep pure chocolade schaven, of volg mijn uitleg over chocoladeschaafsel maken.

Rijstevlaai bewaren

Versgebakken is deze rijstevlaai het allerlekkerst. Heb je toch een stukje over? De rijstevlaai met slagroom kun je 2-3 dagen bewaren in de koelkast. Invriezen kan ook, maar doe dit dan zonder de slagroom bovenop. Dan blijft de vlaai tot 3 maanden goed.

labels: #Recept

Zie ook: