Maaltijdvervangers zijn vaak repen, shakes, puddingen of soep die eigenlijk een maaltijd vervangen. Daar zitten dus alle voedingsstoffen in die je normaal ook zou binnenkrijgen met een maaltijd.
Hoe Werken Maaltijdvervangers?
Met shakes of repen vervang je je reguliere ontbijt, lunch en/of avondeten. Je valt af omdat de producten vaak minder calorieën bevatten dan reguliere maaltijden. Hoeveel je afvalt is afhankelijk van hoeveel maaltijden je vervangt en van wat je daarnaast nog eet.
Zijn Maaltijdvervangers Gezond?
De samenstelling van de vervangers is vaak best goed. Er zitten allerlei vitamines, mineralen en eiwitten in. Daarnaast zitten er meestal ook weinig calorieën in. Dus als je wil afvallen, dan is dat wel gunstig. Belangrijk om op te letten is of er eiwitten in zitten. En dat er niet meer vitamines en mineralen in zitten dan ongeveer 100 procent van wat je nodig hebt. Want van sommige vitamines en mineralen kun je echt teveel binnenkrijgen. Dus dat is goed om op te letten.
De Rol van Eiwitten en Vezels
Belangrijk in maaltijdvervangers is de hoeveelheid eiwit. Eiwit heeft een hoog verzadigingsgehalte zodat het goed vol te houden is, zonder hongergevoel. Daarnaast is het belangrijk om vetweefsel kwijt te raken en spiermassa te behouden. De maaltijdvervangers dienen daarom minimaal 20 gram eiwit per maaltijd te bevatten. Ook de hoeveelheid vezels zijn van belang. De stoelgang moet natuurlijk ook goed blijven werken!
Repen vs. Shakes: Wat is het Verschil?
De verschillen zijn niet erg groot. Er zijn wel maaltijdvervangers die bedoeld zijn om maaltijden te vervangen en varianten die gemaakt zijn om af te vallen. Dus deze zullen wat meer calorieën bevatten. Het verschil in prijs maakt niet echt uit voor de kwaliteit. Het kan hooguit uitmaken voor de smaak en hoe lekker het is.
Kun Je Al Het Normale Eten Vervangen Door Maaltijdvervangers?
In een shake zitten alle voedingsstoffen die je nodig hebt; eiwitten, koolhydraten, vetten en alle vitamines en mineralen. Maar we weten uit onderzoek dat het eten van groente en fruit gezond is. Maar we weten nog niet precies waar dat door komt. En het kan zomaar zijn dat de stofjes uit groenten en fruit die zorgen voor het gezonde effect, dat we deze nog niet ontdekt hebben. En dus nog niet in maaltijdvervangers zitten. Met maaltijdvervangers mis je waarschijnlijk wel de gunstige effecten die we zien van bepaalde voedingsmiddelen zoals groeten, fruit en vis op je gezondheid.
Lange Termijn Effecten
Op de lange termijn hebben we niet het idee dat het gebruik van de shakes slecht is. Maar we zien wel dat mensen het niet heel lang volhouden. Gewoon omdat het saai wordt en dan stoppen mensen ermee.
Gevolgen van Niet Meer Kauwen
Doordat je de shake vaak snel opdrinkt en de shake vaak een neutrale pH-waarde heeft, is het minder belastend voor je gebit. Dus als je veel shakes gebruikt, zal dit beter voor je gebit zijn dan wanneer je eet. Maar wat je gaat missen bij het drinken, is vooral het kauwen. Mensen gaan op een gegeven moment weer de behoefte hebben om te kauwen. Maar het is op zich niet slecht voor je gebit.
Effect op de Stoelgang
Er worden wel wat vezels in een maaltijdvervanger gestopt, maar dat zijn meestal niet alle soorten vezels zoals je die in voeding tegenkomt. Dus je zult waarschijnlijk minder ontlasting hebben. En of dat prettig is of niet, is individueel bepaald.
Maaltijdvervangers als Ontbijt
Het ontbijt is vooral belangrijk als een van de maaltijden die belangrijk is om voedingsstoffen binnen te krijgen. Je hoeft dus ook niet altijd te ontbijten voordat je de dag begint. Dat kan ook zijn als je al even begonnen bent. Maar het is raadzaam om bijvoorbeeld altijd iets mee te nemen naar het werk. Het drinken kan op zich geen kwaad. Maar van alle voedingsmiddelen zoals bijvoorbeeld volkoren producten of een stukje fruit, daarvan weten we zeker dat het goed is voor je gezondheid.
Snel Afvallen met Shakes?
De shakes zijn best wel effectief om mee af te vallen. Natuurlijk kun je niet in een week tijd 10 kilo afvallen. De eerste twee tot drie kilo is water wat je verliest. Dat is altijd zo. Maar als je snel gewicht wil verliezen, zijn maaltijdvervangers relatief veilig. Want de samenstelling is vaak goed, dus je krijgt genoeg vitamines en mineralen binnen. En als je dat makkelijk vindt, kan het je helpen even de kilo’s kwijt te raken. Het is natuurlijk wel verstandig om daarna gewoon te eten om de kilo’s eraf te houden.
Waar je op moet letten bij de Aanschaf
Wees kritisch in het gebruik van maaltijdvervangers. Lees altijd het etiket en vergelijk met andere producten. Het is vaak een dure afvalmethode wat geen zekerheid geeft voor gewichtsbehoud op langere termijn.
Consumentenbond Onderzoek
De Consumentenbond heeft onlangs 31 maaltijdvervangers onder de loep genomen en wat bleek? Maar liefst 23 producten bleken niet te voldoen aan de eisen voor een uitgebalanceerde voeding. De producten bevatten te weinig eiwitten, vezels, onvoldoende vitamines en mineralen en teveel suikers.
Resultaten van de Test
Van de 7 repen in de test heeft geen enkele een gezonde samenstelling, ze scoren nooit hoger dan een 4,7. Onderaan eindigen de repen van The 1:1 diet (Cambridge) en Modifast. Hierin zit weinig eiwit, weinig vezels, weinig gezonde vetten en juist veel suikers.
De Europese voedselautoriteit Efsa hanteert voor maaltijdvervangers om mee af te vallen zo’n 75 gram eiwit als optimale hoeveelheid per dag. Dat komt neer op 25 gram per product. Slechts een handjevol van de 16 shakes in de test komt uit rond deze hoeveelheid. De onderzochte repen bevatten maximaal 15 gram eiwit.
In een gezonde maaltijdvervanger zitten het liefst weinig suikers. Toch loopt het suikergehalte in een aantal producten flink op, tot 25 gram per maaltijd. In een deel van de onderzochte repen en shakes is de suiker vervangen door glucosestroop of maltodextrine. Dit levert, net als suiker, geen vitamines, mineralen en vezels, maar wel calorieën. De makers van onder meer de shakes van Body & Fit, Orangefit en Foodspring geven het goede voorbeeld door havermeel te gebruiken, rijk aan vezels en B-vitamines.
In 2016 beoordeelde de Consumentenbond ook maaltijdvervangers en ook toen scoorden er veel onder de maat. Helaas is er in 4 jaar tijd weinig verbeterd. De shakes van Weight Care en Modifast bevatten zelfs nog minder eiwit dan 4 jaar terug. Alleen de shake van The 1:1 diet (Cambridge) bevat nu duidelijk meer eiwit. Maar in hun reep zitten nu juist meer suikers en veel minder vezels.
In december 2020 hield de Consumentenbond een enquête onder ruim 1000 consumenten over gezonder eten, afvallen en fitter worden. Een kwart van de deelnemers gaf aan wel eens maaltijdvervangers te gebruiken. Het vervangen van een of twee maaltijden per dag is daarbij het populairst.
Praktische Voorbeelden en Producten
Met het Maaltijdrepen mix van FormaFast wordt afvallen eenvoudiger dan ooit. Deze mix bevat 7 smakelijke maaltijdrepen en zijn perfect om je ontbijt, lunch of diner te vervangen. Elke reep is rijk aan proteïnen (15 g), bevat minder koolhydraten (17,8 g netto) en slechts 215 kcal per portie. Dankzij deze uitgebalanceerde samenstelling ondersteun je je lichaam met essentiële vitamines en mineralen, terwijl je je calorie-inname verlaagt.
Daarnaast is er de Kruidvat Karamel Zeezout maaltijdreep* bijvoorbeeld je ontbijt of lunch vervangen, wat in combinatie met een energiebeperkt dieet kan bijdragen aan het ondersteunen van je gewicht.
Overwegingen bij Gebruik
Het is bij gebruik van maaltijdvervangers voor gewichtsbeheersing belangrijk evenwichtig en gevarieerd te eten als onderdeel van een energiebeperkt dieet en een gezonde levensstijl aan te houden. Drink daarnaast ook voldoende.
Alternatieve Vormen van Maaltijdvervangers
Maaltijd vervangende producten eet je in plaats van je ontbijt, lunch of diner. In België heet het dan ook vervang-maaltijd. Er zijn verschillende vormen: vloeibaar, repen, poeder en “kant en klaar”. Drinkvoeding (medische dieet voeding) wordt vooral in het ziekenhuis gebruikt. In deze blog meer over vloeibare maaltijdvervangende producten.
Shakes koop je in poedervorm en met water, sap of melk maak je er zelf een maaltijd van.
Wetgeving en Kwaliteit
Europa heeft wetgeving opgesteld waar een complete maaltijdvervanger aan moet voldoen. Een minimale hoeveelheid: calorieën, eiwitten, koolhydraten, vezels, vitaminen en wat vet.
Maaltijdvervangers voor Sporters
Proteïnen-shakes voor sporters vullen hun voeding aan. Als complete vervanging van een maaltijd, als maaltijdcomponent of na het sporten. De shake vult dan de voorraad proteïnen aan. Sporters hebben hun aminozuren nodig. Bij de keuze voor een eiwit shake is het belangrijk dat alle aminozuren zijn toegevoegd. Het complete aminozuren-profiel moet aanwezig zijn. Bij langdurig gebruik hebben plantaardige proteïnen de voorkeur.
Crashdiëten en Intermittent Fasting
Als je tijdens het afvallen alleen maar shakes en repen eet met weinig calorieën heet dat een crashdieet. Een korte tijd crashen met bijvoorbeeld 500 kcal per dag werkt net zo goed als elk ander dieet. Maar de vraag bij deze aanpak is: hoe lang blijft het overgewicht weg?
Sinds 2018 is overgewicht verliezen met intermittent fasting populair. Bij intermittent fasting eet je 16 uur per dag niets en 8 uur per dag wel.
Maaltijdvervangers voor Ouderen
Steeds meer ouderen gebruiken maaltijdvervangers. Enerzijds omdat zij een verhoogde behoefte hebben aan eiwitten en anderzijds omdat zij vaak de interesse verliezen om elke dag weer zelf gezond te koken. Zeker als mensen alleen wonen kan dit een uitdaging worden. Een halve maaltijdvervanger (rijk aan eiwitten) kan ingezet worden als maaltijdcomponent.
Maaltijdvervangers en Diabetes-2
Diabetes-2 is meestal een lifestyle aandoening. Een gezondheidsprobleem veroorzaak door een verkeerde lifestyle. Vaak met teveel stress, verkeerde voeding en te weinig beweging. Toenemend bewijs laat zien dat je diabetes type 2 kunt terugdraaien door de lifestyle te verbeteren. Maaltijdvervangers kunnen het gemakkelijk maken om gezond en plantaardig (!) te eten, met alle voedingswaarden en een lage glycemische index.
Wettelijke Verplichtingen
Het is wettelijk verplicht dat maaltijdvervangers 30% van de aanbevolen hoeveelheid vitaminen en mineralen bevatten. Daarnaast moet één vervangende hoofdmaaltijd tussen de 200 en 250 kilocalorieën bevatten.
Conclusie van de Consumentenbond: Orangefit Diet als Beste Keuze
In totaal nam de Consumentenbond 27 maaltijdvervangende producten onder de loep. En wat bleek? Onze eigen Orangefit Diet kwam als de nr.1 maaltijdvervanger uit de test! Orangefit Diet choco met een rapportcijfer van een 8. ‘Deze bevat het meeste eiwit van allemaal, dat bovendien volledig plantaardig is. Daarnaast bevat het geen toegevoegde suikers’, is het oordeel van de Consumentenbond.
labels:
