Aan het slachten van je eigen pluimvee zijn regels gebonden. Het slachten van kippen buiten het slachthuis is toegestaan. Dit kun je terugvinden in: Artikel 5.3 Besluit houders van dieren.
Wettelijke Eisen voor het Slachten van Kippen
Voor het beëindigen van een leven van pluimvee gelden de volgende eisen: verordening (EG) nr. 1099/2009 (pdf). Een van de belangrijkste regel is dat pluimvee buiten een slachthuis, altijd verdoofd (bedwelmd) moet zijn. Het dier moet direct dood zijn en mag niet lijden.
De kop afhakken zorgt niet voor een directe dood zonder pijn. Hiervoor moet het dier eerst verdoofd zijn. Dit kan je doen door bijvoorbeeld een krachtige slag op de kop te geven. Let wel op, dit mag alleen bij pluimvee tot 5KG. De nek omdraaien, als verdoving, van het dier mag alleen bij pluimvee tot 3KG.
Bij het doden is het belangrijk dat het dier geen vorm van pijn, spanning of lijden kan ervaren. Als je het dier wilt slachten op een goede manier is kennis en doeltreffendheid belangrijk.
Verkoop van Vlees na het Slachten
Als het pluimvee gedood wordt voor het vlees, dan mag je als houder van het dier het vlees niet verkopen aan andere. Als bedrijfsmatige houder mag je een kleine hoeveelheid pluimvee slachten voor verkoop. Hier gelden strenge regels voor die je kunt vinden in: Verordening (EG) Nr. 1099/2009, artikel 3, lid 1 en artikel 4 lid 1.
Het slachten gaat op dezelfde manier, eerst het verdoven en daarna het slachten. Je mag het vlees rechtstreeks leveren aan de consument, horeca of plaatselijke detailhandel. Daarnaast mag je maximaal 200 stuks per week en maximaal 2000 stuks in het jaar leveren.
Stappenplan voor het Zelf Slachten van Pluimvee
In de onderstaande stappen leggen we uit hoe je te werk kunt gaan bij het zelf slachten van pluimvee. Er zijn meerdere mogelijkheden en meningen:
- Voorbereiding: Voordat je een kip gaat slachten is het aan te raden om de kip 12 uur voor het slachten niks meer te voeren. Zo kan de kip zijn maag als het waren reinigen. Hierdoor krijg je minder viezigheid tijdens het leeghalen van de kip! Het is ook handig om de kip geen stress te geven voor het slachten. Laat de kip de dag zelf dus met rust en creëer geen angst bij de kip. Een kip met stress smaakt anders dan een kip zonder stress.
- Verdoving: Voor het slachten buiten een slachthuis is het verplicht om pluimvee eerst te verdoven (ook wel bedwelmen genoemd). Doe je dat niet is het strafbaar. Toch blijft de meest gebruikte methode voor de kleinere boeren het omdraaien met de hand of via een stroomschok. Een harde klap op het hoofd gaat namelijk niet altijd goed. Hier is veel ervaring en precisie voor nodig.
- Slachten: Nadat de kip verdoofd is hang je het ondersteboven in een daarvoor bedoelde slachttrechter. Gebruik een scherp mes (want dat is een veilig mes) om de halsslagader aan beide kanten van de hals door te snijden. Je kunt ook direct de kop eraf snijden. Laat de kip volledig leegbloeden terwijl die in de slachttrechter hangt. De kip kan na het doorsnijden van de slagaders nog stuiptrekkingen vertonen, maar dat betekent verder niks. De kip zal geen pijn lijden.
- Veren Plukken: De veren van de kip plukken kan met de hand of een plukmachine. Verwarm de huid voordat je dit gaat doen. Dompel de kip kort in een bak met warm water van 60 graden. Dit maakt de veren losser, zodat het plukken een stuk makkelijker gaat. Slacht je vaker kippen dan is een plukmachine erg handig! Doe je het met de hand? Lukt het niet om de veren makkelijk uit de kip halen. Het plukken met de hand kan erg vermoeiend zijn en het duurt relatief lang. Pak hiervoor gemiddeld 20 minuten per kip als je wat ervaren bent en 30 minuten als je net begint. Extra tip: Als je gebruik maakt van een plukmachine is het slim om met een koude straal water in de ton of machine te spuiten. Hierdoor wordt de kip niet alleen schoon, maar de veren gaan er nog makkelijker af! Gebruik hiervoor wel een krachtige straal.
- Schoonmaken: Nadat je de kip mooi kaal hebt geplukt wordt het aangeraden om het dier op te hangen. Het is ook mogelijk om het dier uit te snijden op een vleesplank. Steek vervolgens het mes in de en trek het mes door tot aan de punt van de borst. Hierdoor ontstaat er een snede waar de hand in kan. Daarna haal je de maag, hart en lever uit de kip. Let goed op dat je de lever voorzichtig eruit haalt er is namelijk een mogelijkheid dat de galblaas klapt. Bij iedere stap moet je goed alles spoelen om het lekker fris te houden.
Restaurant Upstick in Arnhem
Een Arnhems restaurant mag zelf kippen slachten. Gasten van het restaurant in Arnhem worden betrokken bij het slachten van een kip wanneer zij er pluimveevlees bestellen. Restauranteigenaar Wander Alblas wil klanten laten nadenken over hun vleesconsumptie. "Het is belangrijk dat we beseffen wat we eten."
Van 5 mei tot 30 juni opent Alblas zijn eigen pop-up restaurant in Arnhem waar gasten de slacht van dichtbij mee kunnen maken. Alblas slacht de verdoofde kip, terwijl zijn gasten het dier vasthouden.
Toezicht en Controle
Toezicht op de slacht van pluimvee buiten een slachthuis vindt plaats op basis van meldingen. Per melding wordt een afweging gemaakt of er potentieel sprake is van een overtreding en of een fysieke inspectie wordt uitgevoerd. Bij het restaurant in Arnhem zijn beelden teruggekeken van het proces en is telefonisch contact opgenomen met de uitbater.
Dierenwelzijn en de Rol van de Dierenbescherming
Het kabinet wil toe naar een dierwaardige veehouderij in 2040. In een dierwaardige veehouderij staan de behoeften van dieren centraal. De Dierenbescherming vindt dat de elektrische waterbadbedwelming van pluimvee zo snel mogelijk moet worden verboden. Gelukkig stappen steeds meer slachterijen in Nederland over op gasbedwelming.
De Dierenbescherming is tegen de uitzondering dat dieren in het kader van de islamitische of joodse rites onbedwelmd mogen worden geslacht. Dit is voor de dieren zeer stressvol en pijnlijk en het kan tot tientallen seconden duren voor het dier buiten bewustzijn is.
Als je vlees eet, let dan op het Beter Leven keurmerk van de Dierenbescherming. Dit vlees is afkomstig van dieren die voorafgaand aan de slacht bedwelmd moeten worden. Aan de behandeling van de dieren zijn in het slachthuis extra eisen gesteld ter bevordering van het dierenwelzijn.
Regels voor Veehouders
Onder strenge voorwaarden mogen veehouders hun dieren zelf doden of slachten. De NVWA houdt toezicht op dierenwelzijn. Daarom controleren we ook of veehouders zich aan de regels houden als ze een dier doden.
Als u een dier op uw bedrijf zelf doodt of slacht moet u zich aan een aantal algemene regels houden. Het dierenwelzijn staat voorop. U moet het eerst dier bedwelmen (bewusteloos maken) voor u het doodmaakt.
Zie ook:
- Kook Eigen Huis & Tuin Lekker Leven: Heerlijke Recepten & Inspiratie
- Eigen Huis & Tuin Lekker Leven Recepten Gemist? Bekijk Ze Hier!
- Bakkerij Boxtel: Ambachtelijk Brood & Gebak van Eigen Deeg
- Spaghetti Carbonara met Groente: Een Gezonder en Lekkerder Recept!
- Ontdek het Geheim achter de Bereiding van een 100 Jaar Oud Chinees Ei – Een Onweerstaanbare Delicatesse!




