Wanneer je een afspraak hebt om bloed te laten prikken, krijg je soms het verzoek om nuchter te komen. Allereerst: nuchter zijn slaat in dit geval niet op het drinken van alcohol - al is het ook niet de bedoeling dat je dat drinkt voor bloedafname - maar op niet eten en drinken. Dat je nuchter moet zijn is omdat vet- of suikerrijke voeding een impact heeft op je bloedwaarden. Zo zal je bloedsuikerspiegel stijgen als je gegeten hebt. Ook de hoeveelheid triglyceriden in je bloed kan hard schommelen door voedsel.
Wat houdt nuchter zijn in?
Soms wordt er gedacht dat nuchter zijn te maken heeft met geen alcohol drinken. Dit is meestal niet wat ze er bij bloedonderzoeken mee bedoelen.
Wanneer je nuchter bloed gaat prikken, krijg je van de arts of het ziekenhuis soms een aantal leefregels, zoals:
- Vanaf een bepaald tijdstip, meestal de avond voor de bloedafname, niet meer eten.
- Vanaf een bepaald tijdstip alleen water drinken.
- De ochtend voor de bloedafname niet roken.
- Een hele dag (24 uur) voor de bloedafname geen alcohol innemen.
Koffie en nuchter bloedprikken
Voor nuchter bloedprikken geldt meestal dat je vanaf een bepaalde tijd voor het onderzoek alleen water mag drinken. Dus geen koffie of thee. Een van de redenen is dat koffie de bloeddruk kan verhogen.
Sommige artsen zijn minder streng en vinden koffie en thee voor een onderzoek geen probleem, zolang er maar geen suiker, zoetje of melk in zit. Wil je vooraf graag koffie of thee drinken? Overleg dit met je dokter.
Uitzonderingen en specifieke onderzoeken
Of het al dan niet nodig is om nuchter te zijn bij bloedafname is afhankelijk van het type onderzoek dat gedaan wordt.
Cholesterolonderzoek
Voor een onderzoek naar je cholesterol is nuchter bloedprikken meestal niet nodig. Voorheen moest je wel nuchter zijn, maar onderzoek heeft laten zien dat er weinig verschil zit tussen nuchtere en niet-nuchtere mensen. Alleen bij een hoge triglyceridenwaarde (een bepaald type vet) vragen ze soms om nuchter te blijven. Ondanks dat je niet nuchter hoeft te zijn, is het wel verstandig op de dag van het bloedprikken niet al te vet te eten.
Diabetesonderzoek
Ja, bij het onderzoek naar diabetes wel. Dit is nodig omdat ze dan je bloedwaardes nauwkeurig kunnen bepalen. Dit geldt mogelijk ook voor periodieke controles bij diabetes.
Voor onderzoeken naar je glucose (bloedsuikerspiegel) mag je sinds kort wel weer gewoon eten en drinken. Vaak kunnen de niet-nuchtere waardes goed met elkaar worden vergeleken. Dat is een stuk minder belastend voor de patiënt. Als je namelijk diabetes hebt kan het lastig zijn om nuchter te blijven, omdat je bloedsuikerspiegel daarop reageert. Er gelden dan speciale richtlijnen voor het gebruik van bloedsuikerverlagende tabletten, insuline en medicijnen.
Bloedafname voor medicijnspiegel
Als je bloed onderzocht moet worden op de spiegel van geneesmiddelen, is het belangrijk dat je samen met je arts het tijdstip van de inname van het geneesmiddel en het tijdstip van de bloedafname op elkaar afstemt. Als het gaat om een geneesmiddel dat je meerdere malen per dag moet innemen, dan is het van belang dat je bloed laat afnemen kort voordat je het geneesmiddel weer moet innemen. Dat geldt ook voor antibiotica en veel medicijnen die worden gebruikt bij psychiatrische aandoeningen. Bij lithium en andere geneesmiddelen die je maar één keer per dag moet innemen, moet de bloedafname juist ongeveer 12 uur ná inname van het geneesmiddel gebeuren.
Cortisol bepaling
Het wordt een ander verhaal als er naast het cortisol ook glucose (bloedsuiker) wordt bepaald. Dan is het heel waarschijnlijk dat je arts je graag nuchter geprikt ziet worden. Veel voedingsmiddelen hebben namelijk invloed op de glucosewaarde in het bloed. Nuchter betekent in dit geval niet eten en geen suiker- en melkhoudende dranken drinken, dus geen koffie verkeerd en geen thee met scheppen suiker. Wellicht ten overvloede, maar ik meld het toch maar even: suikerhoudende frisdranken en alcohol zijn ook een absolute no go. Alleen water of koffie en thee zonder suiker en melk vormen geen probleem.
Gebruik je hydrocortison of soortgelijke medicijnen, zoals corticosteroïden? Dan kan het zijn dat je arts je nuchter van de medicijnen wil laten prikken. Dan mag je, afhankelijk van het betreffende corticosteroïd, een bepaalde tijd dit medicijn ook niet meer nemen. Dit kan variëren van enkel een dosering hydrocortison overslaan op de ochtend van het prikken tot dagen voor het prikken geen prednison meer slikken. Soms wordt je ook gevraagd bepaalde longmedicatie met corticosteroïden niet meer te nemen.
Nuchter voor een operatie
De reden dat je nuchter moet zijn als je onder narcose gaat, heeft niets te maken met je bloedwaarden. Als er eten of drank in je maag zit, kan dat via je slokdarm terug naar boven komen. Omdat je onder verdoving bent, bestaat de kans dat je overgeeft in je luchtweg. Als u toch eet, of in sommige gevallen drinkt, kan tijdens het onderzoek of de operatie de inhoud van de maag in uw luchtpijp of longen terechtkomen. Dit kan een heftige longontsteking veroorzaken.
Eet zes uur voor uw onderzoek niets meer. Het kan zijn dat er voor uw onderzoek andere regels zijn voor eten en drinken. Drink zes uur voor uw operatie alleen heldere vloeistoffen: water, thee, appelsap, limonade en koffie zonder melk. Het kan zijn dat er voor uw operatie andere regels zijn voor eten en drinken.
Belangrijk om te onthouden
Moraal van het verhaal: vraag altijd na of je nuchter bloed moet laten prikken. En zo ja, welke soort nuchter dat dan is. Nuchter qua voeding of nuchter qua medicijnen.
Geef bloed, red levens!
Bloed is erg belangrijk voor ons lichaam, maar we kunnen er wat van missen. Het lichaam maakt gelukkig weer bloed aan en herstelt. Door bloed te geven red je letterlijk levens. Help jij mee? Dat is fantastisch en we zijn je erg dankbaar! Natuurlijk kunnen we ons ook voorstellen dat je er eerst iets meer over wilt weten.
labels:
