Jaarlijks drinken wij in Nederland bijna 142 liter koffie, dat zijn 3 kopjes koffie per dag! Koffie is daarmee de meest gedronken drank in Nederland (uitgezonderd leidingwater). Zelfs nog populairder dan cola en bier bijvoorbeeld.
Uit onderzoek blijkt dat er maar weinig mensen zijn die géén koffieliefhebber zijn. Koffie wordt vooral thuis gedronken, maar ook op het werk en in horecagelegenheden. Als je graag koffie drinkt, is het prettig dat er veel soorten te koop zijn. Het is niet meer even koffie kopen, maar een kwestie van kiezen, van variëren. Over koffie valt veel te vertellen.
Meipoort Koffie: Vers Gebrand en Maatschappelijk Verantwoord
Meipoort koffie wordt wekelijks vers gebrand in onze winkel. We gebruiken alleen de beste Arabica's welke wij inkopen bij Efico in Antwerpen. Wij vinden het belangrijk dat we maatschappelijk verantwoordt ondernemen.
Daarom dragen wij voor elke kg ruwe koffie die wij inkopen een vast bedrag af aan de Efico Foundation ter ondersteunen van de boeren in de landen van herkomst. Met de gelden die wij afdragen worden projecten ondersteund of nieuwe projecten geïnitieerd (zie voor meer info www.eficofoundation.org).
Wist u dat? Koffie Weetjes
Op deze pagina staan een aantal koffieweetjes die wij voor u geselecteerd hebben.
- Koffie bevat in kleine mate lipiden. Dat zijn vetachtige bestanddelen die bij de bereiding van gefilterde koffie op het filterpapier blijven zitten. Wanneer je koffie op z’n Turks bereidt, of met de cafetière, worden deze stoffen niet tegengehouden, drink je ze mee en dat heeft zijn invloed op de bloedvetten.
- Espressokoffie behoudt ook wat meer koffie-olie, maar je drinkt meestal maar een klein kopje, daardoor blijft het effect op het bloedcholesterolgehalte ook klein. Dat alles leidt evenwel niet tot een blijvende toename van het cholesterolgehalte, maar brengt enkel een tijdelijke toename op korte termijn tot stand.
- Wil je rigoureus op je cholesterol letten, drink dan koffie met papieren filter bereid.
De Kunst van het Mengen en Branden
Een kopje is pas écht hartig en vol van smaak, als diverse soorten oordeelkundig gemengd worden. Laat dat liefst over aan de koffiebrander, die ervaring heeft met teelten, planters én smaken. Hij weet perfect welke origines bij elkaar passen, wat hun smaakeigenschappen zijn en hoe zij samen voor een lekker kopje koffie kunnen zorgen. Mengen is kennerswerk.
Een koffie kan bestaan uit:
- een basiskoffie : een zachte, zongedroogde koffie, met een redelijk neutrale smaak, die je vooral vooraan in de mond zult proeven.
- een smaak-'verbeteraar' : vult de basissmaak uitstekend aan, zodat je de koffie over de gehele oppervlakte van de tong gaat proeven. De smaak wordt completer.
- een 'parfumeur': brengt aroma aan de mengeling bij.
Koffie branden is niets anders dan de natuurlijke suikers van koffie laten karameliseren. Daardoor worden de bonen bruin; Koffiebonen die te snel en aan te hoge temperaturen gebrand worden, bevatten heel wat verbrande suikers en verbrande aromatische oliën. Die verbrande stoffen worden moeilijk door ons lichaam afgebroken en liggen zwaar op de maag.
Wanneer je van een kop koffie maagzuur of een zwaar gevoel krijgt, dan ligt dat aan de snelheid en de manier waarop de koffie is gebrand. Bij industrieel gebrande koffiebonen krijgen de natuurlijke vluchtige oliën of colloïden (dat zijn de aromadragers van de koffie) een té hoge temperatuur te verwerken en begeven het.
Koffie traag en licht roosteren geeft een geleidelijk en natuurlijk karameliseringsproces. Met minder asvorming en méér smaak als resultaat. Deze koffie verteert dan ook probleemloos en heeft zelfs een digestieve werking.
Goed om te weten: Meipoort koffiebonen worden op relatief lage temperaturen geroosterd. Dat levert een natuurlijk karameliseringsproces op.
De Gezondheidsvoordelen van Koffie
Geen enkel voedingsmiddel wordt zo vaak en op zoveel facetten onderzocht als koffie. De talloze wetenschappelijke studies, door gerenommeerde universiteiten over de hele wereld uitgevoerd, bewijzen allen één ding: 2 tot 3 koppen koffie per dag zijn goed voor je.
Koffie scherpt de geest, neemt hoofdpijn en vermoeidheid weg, vergemakkelijkt de spijsvertering en helpt je fit te houden. Koffie is een waardevolle bijdrage tot je voeding: hij bevat geen calorieën, maar wel heel wat kostbare mineralen (koffie is o.a. rijk aan magnesium!) en spoorelementen.
Wie veel koffie drinkt, vult zijn dagelijkse behoefte aan vloeistof ook voor een deel in. Waar je wel op kunt letten is de koffie die je gebruikt: zacht geroosterd (verteert goed) en laag cafeïnehoudend (minder opwindend).
Net zoals alle warme dranken, gaat koffie vrij snel door de maag en beïnvloedt het ons organisme ook vlug, maar voor een korte tijd. Cafeïne is het meest actieve bestanddeel. Het stimuleert bijvoorbeeld de nieren lichtjes en werkt daardoor urine-afdrijvend. Hierdoor wordt het zelf ook vlug afgedreven.
Cafeïne stimuleert heel wat lichaamsfuncties: ook het centrale zenuwstelsel, waardoor de hartslag ‘n ietsje toeneemt en de bloedvaten zich verwijden. Wij ervaren dit als de opkikker ‘s morgens bij het ontbijt of na een lekkere maaltijd. Onze geest wordt er ook wakkerder van.
De reactie op cafeïne verschilt erg. Er zijn mensen die grote hoeveelheden cafeïne probleemloos verdragen. Anderen hebben al last van één enkel kopje. Dat kan genetisch bepaald zijn, het lichaamsgewicht speelt een rol en het ritme waarop je de kopjes koffie naar binnen werkt. De ene mens zet nu eenmaal cafeïne sneller om dan de andere.
Goed om te weten: Eén kopje Meipoort bevat enkel Arabicakoffie en slechts rond 100 milligram cafeïne.
Cafeïnegehalte in Koffie
Espressokenners beweren dat een espresso minder cafeïne bevat, door de korte extractietijd bij de bereiding. Maar de hoeveelheid koffie die je gebruikt speelt ook een rol. Voor een kopje espressokoffie gebruik je gemiddeld zo’n 7 gram koffie. Espresso bereid en afhankelijk van de koffiesoort die gebruikt wordt, levert dit tussen 55 en 85 mg cafeïne per kopje op.
Voor en kop filterkoffie gebruik je algauw 10 tot 12 gram koffie wat resulteert in een gemiddelde van 100 mg cafeïne per kop.
Decafeïneren: Hoe werkt het?
Het principe is eigenlijk eenvoudig en je zou het zelf thuis kunnen doen. Als je ongebrande koffie gedurende zo’n 24 uur in een ketel water zou koken, dan zou alle cafeïne in het water zitten. De koffie zo lang koken is natuurlijk niet goed en te veel van de andere waardevolle bestanddelen van koffie (zoals de aromadragers) zouden ook verdwijnen. Daarom doet men het op professioneel niveau als volgt:
De ruwe koffiebonen krijgen een stoombad met zuiver water aan ongeveer 93° C, om de bonen poreus te maken. Dan gaan ze in een warm bad, waaraan een organisch oplosmiddel is toegevoegd: dichloormethaan. Deze is van een kwaliteit die speciaal is bestemd voor de voedingsmiddelenindustrie. Dat organische oplosmiddel werkt als geleider voor de cafeïne, zodat de cafeïne sneller uit de bonen oplost. Het proces wordt een aantal keren herhaald. Daarna wordt de koffie langdurig gestoomd om eventuele resten oplosmiddelen helemaal te verwijderen.
Waterkwaliteit en Koffie
Als je een kop koffie drinkt, denk je er dan wel eens aan dat je eigenlijk 99% water drinkt? Het is dan ook bijzonder belangrijk om, naast steengoede koffie, ook eerlijk kwaliteitswater te gebruiken. Water heeft altijd een bepaalde zuurtegraad (pH). In Nederland wordt het leidingwater op een neutrale zuurtegraad van 7pH gebracht, opdat de leidingen niet zullen aanvreten en oxyderen.
Biologische Koffie
Koffie biologisch verbouwen betekent dat geen kunstmest, noch chemische bestrijdingsmiddelen worden gebruikt. In de koffietuinen worden schaduwbomen aangeplant, de bodem tussen de oordeelkundig gespreide aanplant wordt met fijngehakt hout en stro bedekt en er wordt manueel en met de machete gewied. De koffiebessen worden selectief met de hand geplukt (alleen de rijpe, rode bessen, in twee à drie plukbeurten), daarna worden ze zongedroogd en zuiver verwerkt. De koffiebolsters (het vruchtvlees) worden gecomposteerd en later mengt men daar ook de koffievliesjes onder (het 'pergamino').
Arabica vs. Robusta: De Verschillen
Er bestaan honderden koffieplantvariëteiten, maar voor ons koffiegenieters volstaat het om twee families uit elkaar te kennen.
- Arabica: Is de koffie bij uitstek. Was oorspronkelijk de enig gekende soort. De plant is delicaat in de teelt en erg gevoelig voor de minste invloed van bemesting, grond of klimaat. De fijnste soorten groeien hoog in de berglanden van Midden- en Zuid-Amerika, Kenia en Tanzania, op meestal kleine plantages.
- Robusta: Is tegenover Arabica als een landwijn ten opzichte van een gedegen Bourgogne. In streken waar de veeleisende Arabica niet kan gedijen, wordt Robusta geteeld. Vooral in Afrika en enkele landen van Azië. De plant is robuuster, resistenter tegen koffieziektes en minder kieskeurig wat grond en groeiplaats betreft. Vandaar ook zijn naam. Robusta is gewoonlijk ook goedkoper. Zo zal je in de laag geprijsde mengelingen zeker, zoniet uitsluitend, Robusta vinden. Een koffiemerk dat er op staat enkel écht waardevolle kwaliteit te leveren, biedt je koffievariëteiten aan zonder Robusta. Robusta maakt de melange alleen maar wat lager in prijs, hoog in cafeïne en bitter van smaak.
Het Roosterproces
Koffie wordt geteeld in landen die tussen de kreefts- en de steenbokskeerkring liggen. Ruwe koffie die bruin wordt door verhitting, is als suiker die karamel wordt door bakken: de natuurlijke suikers in de koffiebonen karameliseren. Dat moet aan relatief hoge temperaturen gebeuren. Zowat 200° C. Ook weer niet veel heter, want dan ga je de koffie verbranden. Dan krijgen we teveel inwendige asvorming in de bonen, wat onverteerbaarheid tot gevolg heeft.
- De goede ambachtsman roostert zijn koffie met respect voor de natuurlijke celstructuur van de koffiebonen. Hij laat het karameliseringsproces daarom geleidelijk gebeuren en roostert de koffie langzaam (in ca.
- Grootschalige bedrijven moeten ook op dat niveau rendement halen en hebben er commercieel alle belang bij dat de roostering snel gebeurt. Zij drijven de roostering op en kunnen vaak de bruine bonen al na 2 minuten uit de brandtrommel halen. Maar dan moeten ze de branding nauwgezet op peil houden en snel afkoelen. Dat gebeurt met veel water. Als je bloedhete koffiebonen van 240° C met zo’n ‘koude douche’ afkoelt, lost reeds een gedeelte van de vluchtige oliën = aroma op. Net als bij het koffiezetten zelf.
Industriële vs. Ambachtelijke Koffie
Worden van meetaf aan grootschalig aangepakt. Al van bij de teelt : gigantische plantages waar vooral de kwantiteit, de massale opbrengst van belang is. Die koffies worden minder selectief geoogst en in bulk vervoerd. Ze worden door grote industriële bedrijven gebrand en verwerkt. De norm is hier vooral: een doorsnee kwaliteit, zonder al te opmerkelijke afwijkingen, geen negatieve smaken, maar ook geen uitgesproken verfijnde smaken --want die gaan toch verloren in de vele soorten die dooreen gemengd worden.
Wanneer een grootschalig bedrijf over ‘kwaliteit’ spreekt, dan wordt koffie bedoeld die volledig machinaal verwerkt kan worden, zonder wisselende aanpassingen gebrand en verpakt kan worden en probleemloos verdeeld. Dat alles tegen een zo laag mogelijke kostprijs. Is een specialiteit op zichzelf. De vakman heeft alle stadia van aankoop tot verkoop zelf stevig in handen. Van welbepaalde en meestal kleine plantages koopt hij kwaliteitssoorten aan. Hij kan zich permitteren de oogst van kleine koffietuinen uit te zoeken, om die zorgvuldig met elkaar te mengen: zijn omzet is kleiner en zijn cliënteel kieskeuriger.
Bewaar Tips voor Koffie
Zuurstof, vochtigheid en grote temperatuurschommelingen mogen de koffie beslist niet teisteren voor je er je lieve drankje van maakt. Koop je koffie bij voorkeur in een speciaalzaak en kies voor een verantwoorde, degelijke verpakking die het koffie-aroma zo goed mogelijk beschermt. Koop géén harde vacuümpakjes, maar wel zachte luchtdicht verpakte koffie.
Als je thuis van die leuke bokalen hebt om keukengrondstoffen in te bewaren, let er dan op dat je koffiestolp de aroma-dragers omzichtig bewaart. Goed afgesloten gleiswerk is ideaal (geglazuurd aardewerk of porselein). Glazen potten zijn wel mooi, maar laten zonlicht door. Was je recipiënt steeds grondig uit voor je er verse koffie in doet. Geen oude smaak mag achterblijven. Als je koffie in een stevige, niet poreuze zak uit de winkel komt, laat je hem nog het beste daarin. Invriezen mag je ook. Waterdicht verpakt en zoals voor alle ingevroren goed: eens uit de diepvries, meteen opgebruiken.
Zetmethoden en Tips
Goede koffiezetmethoden zijn: de snelfilter, de cafetière, espresso. Gebruik bij een snelfilter een groot formaat (1x6 of 1x10), zodat je in één lange scheut water kunt opgieten. Hou de koffie niet warm op een plaat of in de thermos. Dat verzuurt de koffie en zelfs de beste kwaliteit sneuvelt in een thermos. Om je koffie op een natuurlijke manier wat langer warm te houden, kan je de koffiekan vóór gebruik met heet water omspoelen, zodat het porselein of aardewerk zelf warm is. Koffie in een thermosfles of -kan bewaren is nefast voor de goede smaak.
Als je een koffiekan koopt en ook je kopjes, kies dan voor porselein, glad aardewerk (niet poreus) of glas. Als het even kan, neem dan geen melk of suiker in je koffie. Geniet van die volle, zuivere smaak. Na gebruik is het goed om de kan weer met heet water uit te spoelen. Doe dat heel grondig, zodat geen oude smaak je volgende kopje koffie zal verknallen.
Meng nooit oude koffie of minderwaardige soorten met waardevolle verse. Oud en slecht winnen het altijd van wat goed is. Dat geldt natuurlijk ook voor gezette koffie. Bereid niet méér koffie dan je van plan bent te drinken. Zet liever telkens verse koffie en kies voor een koffiezetsysteem dat aan je drinkomstandigheden is aangepast.
Koffie en Calorieverbruik
Enkele koppen koffie per dag bevorderen het calorieverbruik in je lichaam, zonder zelf calorieën aan te leveren. Cafeïne activeert immers de vetverbranding en draagt op die manier bij tot het succes van een dieet of het op peil houden van je gewicht. Hierdoor komt er ook voldoende energie vrij om beter te presteren bij bijvoorbeeld sportactiviteiten.
Eerlijke Koffie en Steun aan Koffieboeren
Koffie komt uit derdewereldlanden en we weten dat het leven van de kleine mensen daar doorgaans niet erg feestelijk is. Koffie is voor die producerende landen wel een erg belangrijk product, want het levert harde buitenlandse valuta op en zorgt voor werk. Zo’n 20 miljoen mensen leven ervan in Midden- en Zuid-Amerika, Afrika en Azië. In heel wat koffielanden zorgt een nationale koffiefederatie voor een eigen vangnet. Uit bezorgdheid en idealisme groeiden ook een aantal privé-initiatieven, die ijveren voor betere levensomstandigheden voor de koffieboeren.
Zo is er Oxfam met Wereldwinkelkoffie en de Max Havelaarstichting met koffie van aangesloten plantages en coöperatieven. Maar naast steun aan deze organisaties, die door hun actieradius toch ook beperkt zijn, kan een koffiebrander oog hebben voor een zo direct mogelijke handel. Arabicakoffies van een uitgelezen kwaliteit zijn meestal enkel te vinden op kleine koffieplantages, waar de boer nog bijzonder veel zorg draagt voor zijn product. Waar de goede naam van zijn plantage en de constante kwaliteit die hij elk jaar aflevert borg staan voor zijn inkomen.
labels: #Ei
