Wanneer je een broedende kip hebt, zul je dit snel merken: de kip is obsessief veel op haar nest en vertoont afwijkend gedrag. We noemen een broedende kip ook wel een broedse kip. Voor beginners kan een broedse kip eruitzien als een zieke kip.

Wat is Broedsheid?

Broedsheid betekent dat de hen haar vrouwelijke hormoon prolactine haar werk laat doen en ze kuikens wil uitbroeden. Het is een natuurlijk hormoon dat iedere hen bij zich draagt. De broedsheid wordt veroorzaakt door de drang om eieren uit te broeden, bevrucht of onbevrucht. Het maakt voor de hennen niet uit of er wel of geen haan in de buurt is.

De broedsheid vraagt dan ook veel van een kip, het is zowel mentaal als fysiek uitdagend. Een broedende kip eet bijna niet, omdat ze niet van haar nest wilt komen.

Wanneer Worden Kippen Broeds?

  • Niet alle kippen worden tegelijkertijd broeds, maar over het algemeen zullen de hennen voor het eerst broeds worden wanneer ze 6 maanden oud zijn.
  • Op deze leeftijd zijn de hennen nog wel te jong om kuikens te hebben, het beste is om te wachten tot ze 1 jaar oud zijn.
  • De meeste kippen worden broeds rond het voorjaar.

Broedsheid Zonder Haan

Een broedse kip zonder dat er een haan is, is heel normaal. De broedsheid wordt veroorzaakt door de drang om eieren uit te broeden, bevrucht of onbevrucht. Het maakt voor de hennen niet uit of er wel of geen haan in de buurt is. Kippen kunnen ook broeds worden als er geen haan in de groep rondloopt. De kip (heeft geen biologielessen gevolgd en) weet niet of een ei wel of niet bevrucht zal zijn.

Tekenen van Broedsheid

  • De persoonlijkheid van een broedse hen verandert.
  • Het meest opvallende signaal is de weigering om de nestkast te verlaten.
  • Ze zal wachten tot ze een ons weegt, maar deze misplaatste toewijding kan haar ook chagrijnig maken en boos doen pikken of kakelen wanneer je haar probeert te verplaatsen.

Hoe Stop je Broedsheid?

Je kan de broedsheid stoppen, we noemen dit ook wel: de hen broeds af maken. Sommige kippen worden heel vaak broeds, wat ongewenst kan zijn aangezien het voor onrust zorgt in het hok. Je moet er ook voor zorgen dat je hen genoeg voedsel en drinken krijgt in deze periode, wat best lastig is wanneer een hen niet uit de nestkast wil komen. Daarom moet je haar soms met kracht uit de nestkast halen en deze tijdelijk afsluiten totdat ze haar eten en drinken heeft gehad. En verzamel alle eieren direct zodra je de kans krijgt.

Een broedse kip blijft net zo lang op haar eieren zitten totdat er kuikens uitgebroed worden. Tijdens dit proces zal ze haar eieren beschermen voor alles en iedereen. Als u de kip benadert zal ze haar veren opzetten, ze gaat pikken en ze zal een tokkend/piepend geluid maken.

Methoden om Broedsheid te Stoppen

  1. Haal de broedse kip van haar nest en raap de eieren.
  2. Gaat ze daarna weer op haar nest? Herhaal deze handeling dan totdat ze stopt.
  3. Zet haar eventueel buiten het hok en sluit het legnest.
  4. Een aparte ruimte waar geen broedgelegenheid is heeft de voorkeur.
  5. Zet daarbij een andere hen als gezelschap en je broedse kip zal waarschijnlijk snel broeds af zijn. bijvoorbeeld in een hondenbench werkt perfect. zorg ervoor dat er lucht onder de bench door kan waaien.

Alternatieve Methoden

  • Bevroren groenten: Een bekend trucje is het plaatsen van bevroren erwten of maïs in een dekentje onder de hen in de nestkast. Ook gebroken ijsklontjes zijn bruikbaar! Dit werkt op twee manieren: het koelt de kip af en het maakt de omstandigheden in de nestkast te onprettig om nog langer in te broeden.
  • Nestkast hindernissen: Soms kan een simpel obstakel, zoals een plantenbak of enkele stenen, al voldoende effect hebben. Als de hen niet in de nestkast kan, dan kan ze ook niet broeden.
  • Afgesloten ruimte: Sommige kippenhouders gebruiken een afgesloten ruimte om de gewoonte te doorbreken. Dit is een kooi of een krat van draadgaas waarin de kip samen met voedsel en water wordt geplaatst. Na drie dagen zal deze vorm van eenzame opsluiting de broedsheid doorbreken. De tekenen dat het voorbij is, zijn makkelijk te herkennen: de veren van de hen staan niet meer zo bol en in plaats van stilzitten en broeden, is de hen aan het rondlopen.

Anti-Broedshok

Wij hebben dé oplossing voor uw broedse kip: een anti-broedshok. Door de broedse hen in dit hokje te zetten kan ze niet broeden. Dit komt doordat ze met haar billen op een stuk gaas boven de grond zit en het onder de kont van de kip ventileert.

  1. Als u ziet dat de kip broeds wordt, dan pakt u de hen op en zet haar in het anti-broedshok. Zorg ervoor dat het anti-broedhok op een koele plek staat, zoals in een schuur of garage. De hen zal wat overstuur zijn, maar dat is helaas even niet anders.
  2. Hang een voer- en waterbakje op in de kooi. Door het water kunt u wat multivitamine doen, dit om de weerstand van het dier hoog te houden.
  3. Als de kip niet meer broeds is, dan zal dat goed te merken zijn. Ze zal actiever zijn en weer normaal eten en drinken.
  4. Wanneer de kip niet meer broeds blijkt te zijn, dan zet u de hen weer bij de andere kippen. Controleer of ze normaal blijft rondlopen. Gaat ze weer zitten? Herhaal de procedure.

Wat Als je Kuikens Wilt Uitbroeden?

Als je kuikens wil dan is de donzige buik van een hen de makkelijkste en meest natuurlijke manier om ze te krijgen. Maar goed, je kunt ook bevruchte eieren kopen en je broedse hen haar gang laten gaan. Controleer na een dag of 10 of er geen onbevruchte eieren onder de kip liggen met behulp van een schouwlamp.

De hen zal de eieren in 21 dagen uitbroeden en zal zich daarna over het kroost ontfermen. Vanaf dat moment biedt u kuikenvoer en water aan bij het nest. Biedt dit aan in een kuikenvoerbak en een kuikenwatersilo. Doorgaans kunt u de kloek gewoon in het verblijf laten rondlopen met de andere kippen erbij.

Het is erg belangrijk om de hen tijdens haar broedproces goed in de gaten te houden. Doordat de kip tijdens het broeden slechts 20-30% van haar gebruikelijke hoeveelheid voedsel opneemt zwakt de hen erg af. Biedt ze daarom tijdens het broeden extra vitamine, voer en water aan in het hok waar ze broedt.

Broedse Kip Verzorgen

Zorg voor voer en vers water. Op dag 19 schouw ik de eieren altijd. Dan zie je heel duidelijk welke eieren bevrucht zijn en welke niet. De bevruchte eieren zijn helemaal zwart vanbinnen, behalve de luchtkamer. De onbevruchte eieren zijn een beetje doorzichtig met heel veel puntjes.

Als de 21 dagen voorbij zijn komen de kuikens uit het ei gekropen. Dan kan je de kip het beste ook met rust laten. Zorg ervoor dat je kuikenmeel hebt in een bakje en een waterbakje waar ze niet in kunnen verdrinken. Met drie weken kan je ze dan samenvoegen bij je andere kippen samen met de moeder.

Tips bij Het Uitbroeden Tussen Andere Kippen

  • De bevruchte eieren die je eronder legt, simpel merken met een potlood.
  • Laat ik een broedende hen gewoon zitten waar ze zit. In het hok, bij de andere kippen.
  • Alles blijft gewoon zoals het was voor een hen gaat zitten broeden.
  • Eten- en drinken-bak kun je ook gewoon daar laten staan waar deze altijd staan. De hen komt zelf van het nest om te eten, drinken en poepen.
  • Wanneer de hen uiteindelijk met de kuikens aan de wandel gaat - het kluppie niet vervreemd is van de andere kippen.

Kippenrassen en Broedsheid

Sommige kippenrassen zijn vaker broeds dan andere rassen. Goede legrassen zoals Barnevelders, Sussex, Bielefelders en andere goede leggers zijn nauwelijks broeds, hooguit een enkele keer per seizoen. En dat terwijl hennen van andere rassen; zoals Cochins, Zijdehoenders en Wyandottes vaker broeds kunnen worden.

Broedsheid Voorkomen

Het belangrijkste is: Wanneer de hen broeds wordt en u wilt geen kuikens, handel dan adequaat door de kip direct apart te zetten in het anti-broedshok. De kip zal dan binnen enkele dagen weer rondlopen en u kunt weer van de eitjes smullen!

Het is goed om te weten dat iedere kip broeds kan worden. Hennen die vaak broeden, leggen over het algemeen minder eieren en tijdens het broeden legt een kip zelfs helemaal geen eieren

Andere Gedragsproblemen Bij Kippen

Een gezonde kip is alert en actief. Ze eet en drinkt verspreid over de dag, neemt regelmatig een stofbad en rust meestal even uit in de middag. Gezonde kippen zitten niet langdurig stil op dezelfde plek en proberen weg te lopen als je ze wilt oppakken.

Kippen zijn gevoelig voor veranderingen in hun omgeving. Stress ligt al snel op de loer en uit zich vaak in angstig of onrustig gedrag. Denk aan agressie, heen en weer lopen langs het hek, zich verstoppen in een hoek of zelfs in paniek raken. Doet jouw kip anders dan normaal? Dan kun je hieronder onderzoeken wat er aan de hand kan zijn.

Onrustig Gedrag

Als je kippen onrustig zijn, dan kunnen er meerdere dingen aan de hand zijn:

  • Verveling: Kippen zijn slimme, nieuwsgierige dieren. Als ze te weinig te doen hebben of op een klein oppervlak leven, raken ze snel gefrustreerd. Zorg voor voldoende ruimte waar ze kunnen scharrelen.
  • Kriebelbeestjes: Luizen en mijten veroorzaken flinke jeuk, en dat kun je merken aan het gedrag van je kippen. Ze slapen onrustig waardoor ze overdag prikkelbaarder zijn. Controleer bij onrustig gedrag altijd het hok én de kip zelf.
  • Ongedierte: Ratten en muizen kunnen voor veel onrust zorgen in en rond het kippenhok. Ze maken lawaai, eten van het voer en laten overal keutels en geurtjes achter.

Agressie

De belangrijkste oorzaken van agressie zijn stress, verveling, ziekte en overbevolking:

  • Stress: Kippen die gestrest zijn kunnen agressief worden naar soortgenoten terwijl ze die anders gewoon zouden tolereren.
  • Honger: Kippen eten de hele dag door kleine beetjes. Als er niet voortdurend voer beschikbaar is kunnen ze uit hun ritme raken en onrustig of prikkelbaar worden.
  • Verveling: Kippen zijn slimme, nieuwsgierige dieren. Als ze te weinig te doen hebben dan kunnen ze zichzelf proberen te vermaken door andere kippen te pesten. Zorg voor voldoende ruimte waar ze kunnen scharrelen.
  • Ziekte: In het wild worden zieke kippen verstoten uit de groep, om te voorkomen dat de anderen ook ziek worden. Dit natuurlijke instinct zit nog in het systeem van de kippen in onze tuin. Controleer de gezondheid van de gepeste kip met de gezondheidscheck.
  • Overbevolking: Als er te veel kippen in een te kleine ruimte zitten, gaan ze zich snel aan elkaar irriteren. Dit, én de verveling, maakt dat kippen in een te kleine ruimte vaker agressief zijn dan kippen met voldoende ruimte.

Pikken naar Nieuwe Kippen

Heb je nieuwe kippen toegevoegd aan je huidige groep, en worden de nieuwe kippen gepest? Dat komt helaas best veel voor. In het wild komt het namelijk niet voor dat kippen worden samengevoegd aan een andere groep. Dit komt doordat kippen in het wild andere soortgenoten op afstand houden. Dit doen ze om de verspreiding van ziekte en het moeten delen van voedsel te voorkomen. Dat maakt dat je huidige kippen de nieuwe kippen zien als indringers.

Verandering in de Pikorde

Als je kippen altijd goed met elkaar overweg konden, maar er opeens ruzie ontstaat, dan is de kans groot dat de pikorde aan het veranderen is. Dit kan komen doordat een hen die lager in de pikorde staat de kans ziet om hogerop te komen. Kijk de kip die wordt ‘verslagen’ even goed na, het kan zijn dat ze ziek is en daarom verslagen wordt.

Let Op: Kippen Zijn Kannibalen

Als ze eenmaal bloed zien, dan blijven ze pikken. Is er een kip gewond geraakt en is er bloed te zien? Haal deze dan altijd meteen uit de groep, tot het bloeden gestopt is. Het is een goed idee om de wond in te smeren met honing van de imker, honingzalf of betadine zalf.

Eieren Eten

Sommige kippen ontdekken op een dag hoe lekker hun eigen eieren zijn. Vanaf dat moment kunnen ze bewust eieren kapotmaken om ze op te eten. En als één kip ermee begint, is de kans groot dat anderen het gedrag overnemen. Daarom is het belangrijk om snel te achterhalen wie het doet.

Oplossingen bij Eieren Eten

  1. Mosterd in een leeg ei: Blaas een ei leeg via een klein gaatje en vul het met mosterd. De meeste kippen vinden dat zó vies dat ze er voortaan vanaf blijven. Let wel op: dit werkt vooral als het gedrag net begonnen is.
  2. Gebruik een wegrolnest: Een wegrolnest zorgt ervoor dat het ei na het leggen meteen wegrolt naar een afgesloten gedeelte, waar de kip niet meer bij kan. Zo verdwijnt de verleiding om erop te pikken.

Let op: Het hoeft niet altijd je kip te zijn. Ook kraaien, eksters of andere roofdieren kunnen eieren kapotmaken of stelen.

Afzondering

Blijft je kip als enige in het legnest of nachthok zitten terwijl de rest buiten is? Dan is het goed om alert te zijn. In veel gevallen is de kans groot dat een kip die zich afzondert fit is. Voer zo snel mogelijk de gezondheidscheck uit om te achterhalen wat er aan de hand kan zijn.

Kippen leven normaal gesproken in een groep. Als één van je kippen zich afzondert, ergens stil in een hoekje blijft zitten of minder meedoet met de rest, dan is dat vaak een teken dat er iets niet klopt. De kans is groot dat hij of zij zich niet lekker voelt. Het is belangrijk om op zulke signalen snel te reageren.

Geen Eetlust

Kippen zijn meestal dol op eten. Als je kip normaal gesproken naar je toe komt gerend bij het horen van een voerbak, maar nu nergens zin in lijkt te hebben, dan is dat reden om alert te zijn. Geen eetlust is vaak één van de eerste signalen dat er iets aan de hand is. Voer in zo’n geval de gezondheidscheck uit, zodat je gerichter kunt kijken naar andere symptomen.

Verenpikken

Zie je dat een kip af en toe een veertje uittrekt bij een ander? Dan is het goed om het gedrag in de gaten te houden, maar niet direct reden tot paniek. Zolang er geen kale plekken ontstaan en de kippen verder normaal met elkaar omgaan, hoeft het niet ernstig te zijn. Soms is het een kwestie van de pikorde of elkaar willen verzorgen.

Maar let op: als het vaker voorkomt, of als je kale plekken ziet ontstaan, dan is het belangrijk om actie te ondernemen. Verenpikken kan snel escaleren tot kannibalisme, met bloedende wonden als gevolg.

Oorzaken van Verenpikken

  • Kriebelbeestjes: Soms begint het met jeuk: de kip probeert zichzelf te verlossen van irritatie door te pikken. Andere kippen reageren op die open plek en gaan meeplukken. Controleer daarom altijd goed op luizen, mijten of andere beestjes tussen de veren, onder de vleugels, rond de cloaca en onder de stokken in het hok.
  • Andere oorzaken: Verenpikken ontstaat meestal niet zomaar. Het kan komen door verkeerde voeding, te weinig ruimte, verveling, stress, overbevolking of tijdelijk ophokken (bijvoorbeeld tijdens vogelgriepmaatregelen). Als kippen te weinig bouwstoffen of afleiding hebben, gaan ze op elkaar reageren.

Wat Kun je Doen tegen Verenpikken?

  • Zorg dat ze goede voeding krijgen en dat de kippen voldoende ruimte hebben (het liefst 5 m² per kip in de buitenruimte).
  • Daarnaast kun je tijdelijk een anti-verenpikspray gebruiken op basis van hertshoornolie. Deze spray heeft een sterke, onaangename geur en smaak, waardoor het minder aantrekkelijk wordt om te pikken.
  • Let op bij bloed: kippen zijn kannibalen. Als ze eenmaal bloed zien, dan blijven ze pikken. Is er een kip gewond geraakt en is er bloed te zien? Haal deze dan altijd meteen uit de groep, tot het bloeden gestopt is. Het is een goed idee om de wond in te smeren met honing van de imker, honingzalf of betadine zalf.

Gezondheidsproblemen

Als uw gevederde vrienden wat hangerig zijn of zich anders gedragen, dan vindt u in dit hoofdstuk hopelijk de oplossing voor het probleem. Maakt u zich niet meteen zorgen wanneer uw kip niet helemaal in orde lijkt. Vaak is de oplossing voor het probleem heel eenvoudig.

Legnood

Er is sprake van legnood bij een hen wanneer een ei vastzit tussen haar uterus en cloaca (daar waar ontlasting en eieren het lichaam verlaten). De hen zal proberen het ei eruit te persen maar hier niet in slagen. Voel eerst haar buik om te controleren of ze een eivormige knobbel heeft. De aanbevolen behandeling voor een kip met legnood is een warm bad. Dit zorg ervoor dat de spieren zich ontspannen en het ei kan worden gelegd.

Pikken en Pesten

Dit gedrag is voor een kippenhouder niet leuk. Kippen kunnen heel gemeen worden wanneer ze bloed of wonden zien. Hierdoor kunnen kippen de veren van andere kippen uittrekken of dit kan in extremere gevallen leiden tot kannibalisme en de dood. De voornaamste oorzaak van pikken is wanneer kippen onvoldoende ruimte hebben.

Kropverstopping

De krop is een soort buidel aan het einde van de slokdarm waar de eerste fase van de vertering plaatsvindt. De krop kan verstopt raken wanneer voedsel zich ophoopt. Een kip met een kropverstopping eet en drinkt niet, heeft geen of vloeibare ontlasting en ziet eruit alsof ze zich niet lekker voelt.

Bij een lichte verstopping kunt u uw kip warm water of plantaardige olie laten drinken en de krop masseren in de hoop dat de inhoud loskomt en de verstopping wordt opgelost. Als dit niet helpt en de krop hard en vol aanvoelt is het verstandig om met de kip naar de dierenarts te gaan.

Eieren met Zachte Schaal

Het kan voorkomen dat een hen een ei legt met een zachte of zelfs geen schaal. Dit kan een misvormd ei zijn. Hybriden leggen vaker eieren met een zachte schaal dan andere kippenrassen.

Maar als een van uw kippen regelmatig eieren met een zachte of zonder schaal legt dan kan dit erop duiden dat haar dieet niet in orde is. Een zachte eierschaal wordt meestal veroorzaakt door een gebrek aan calcium. Om er zeker van te zijn dat uw kippen voldoende calcium binnenkrijgen kunt u ze grit met oesterschelpen geven.

Hoe Herken je een Zieke Kip?

Een gezonde hen of haan scharrelt druk rond in het kippenhok, is sociaal en heeft een glanzend verenkleed. Kippen kunnen door verschillende redenen ziek worden, maar laten dit vaak niet goed zien. Een zieke kip probeert zich zo normaal mogelijk te gedragen. Zwakkere kippen worden namelijk vaak gepest door de rest van de groep. Er zijn een aantal kenmerken waar je een gezonde kip aan kunt herkennen.

Kenmerken van een Gezonde Kip

  • Actief: Gezonde kippen zijn altijd in de weer. Ze scharrelen rond, springen op dingen en zijn met elkaar bezig.
  • Verenkleed: Een gezonde kip zit lekker in haar vel en heeft een glanzend verenkleed. Kippen hebben een zogenaamde vetnippel op de rug. Het vet dat hieruit komt wordt gebruikt om het verenkleed mee in te smeren.

Kenmerken van een Zieke Kip

  • Afwijkend gedrag: Zieke kippen zonderen zich af en scharrelen minder. Vaak zie je dat het verenkleed ook niet meer goed onderhouden wordt.
  • Symptomen: Ook heeft de kip last van bepaalde symptomen, die veroorzaakt worden door de ziekte. Maar dit gedrag vertelt nog niet meteen waar de kip precies aan lijdt. Door goed op de symptomen te letten kan er een hoop duidelijk worden over de ziekte van de kip.

Mogelijke Symptomen van Ziekte

  • Diarree
  • Jeuk
  • Kale plekken
  • Verlammingsverschijnselen
  • Opgezette poten
  • Vermagering
  • Verminderde eierproductie

Specifieke Symptomen bij Bepaalde Kippenziekten

  • Kalkpoten: Te herkennen aan schilferige, opgezette poten.
  • Bloedluis: Laat rode bultjes achter op de huid bij de poten en veroorzaakt veel jeuk en pijn.
  • Wormen: Te herkennen aan diarree, vermagering, verbleekte kam en lellen en sufheid.
  • Coccidiose: Zorgt voor diarree, dat soms gepaard gaat met bloed.
  • Bumblefoot: Te herkennen aan dikke, opgezette poten. Op de poten vind je wondjes en korsten.
  • Favus: Wordt ook wel poederkam genoemd. De kam en lellen hebben witte schilferige plekken.

De Weerstand van Kippen Verhogen

Kippen worden minder snel ziek wanneer zij een goede weerstand hebben. Kippen met een goede gezondheid zijn beter bestand tegen infecties en andere kippenziekten. Ze herstellen ook beter en sneller. Hoe hoog de weerstand van een kip is, hangt direct samen met de levensomstandigheden van de kip.

Factoren die de Weerstand Beïnvloeden

  • Beweging: Kippen die bijvoorbeeld niet voldoende kunnen scharrelen, krijgen niet genoeg beweging.
  • Stress: Plotselinge gebeurtenissen kunnen stress opleveren bij kippen. Denk hierbij aan werkzaamheden in de tuin, het bijplaatsen van nieuwe dieren, een verhuizing of een ritje dierenarts. Stress maakt kippen kwetsbaar voor ziektes.
  • Huisvesting: Een slecht onderhouden kippenhok heeft invloed op de weerstand van de kippen. Als het verblijf te vochtig is, te koud of te veel tocht doorlaat, is dit erg slecht voor de gezondheid van de kippen.
  • Voeding: Kippen halen hun energie uit hun voeding. Daarom speelt het kippenvoer een grote rol voor de gezondheid van de dieren. Goed gebalanceerd kippenvoer bestaat uit vetten, koolhydraten en eiwitten.

labels: #Kip

Zie ook: