De strijd tegen de kilo’s, wie heeft ‘m niet weleens gestreden? Afvallen is heel moeilijk: er is niks aan en toch moet je het héél lang volhouden. Maar ongeacht wat alle hippe nieuwe diëten en ultraslanke influencers op social media beloven, op de een of andere manier blijft die killerbody meestal uit. Het gaat om een uitgekiende combinatie van factoren. Wat veel mensen niet weten is dat we afvallen vaak helemaal verkeerd aanpakken. Te snel, te weinig doordacht en vooral: te ongeduldig. Gewicht verliezen en vervolgens op gewicht blijven is een duurloop, geen sprint.

Waarom Val Ik Niet Af? Mogelijke Oorzaken

Niet afvallen door te weinig eten kan erg frustrerend zijn. Op de weegschaal lijkt er niks te gebeuren en je ziet met je omtrekmaten of in de spiegel ook weinig verschil. Het heeft niet met de spaarstand te maken, maar het betekent dat je iets over het hoofd ziet waarom je niet afvalt. Het gaat hierin vooral om onbewuste eetgewoonten, verborgen calorieën en dat het activiteitenpatroon wordt overschat.

Voor veel mensen is dit een frustrerend probleem dat ze ontmoedigt tijdens hun reis naar een gezonder gewicht. Het voelt alsof je alles goed doet, maar het gewenste resultaat blijft uit. Je kunt je zelfs afvragen: “Ik verbrand meer dan ik eet maar val niet af, hoe kan dat?” Gelukkig ben je niet alleen. Dit is een veelvoorkomend verschijnsel waar verschillende factoren een rol in kunnen spelen.

Hieronder worden enkele mogelijke oorzaken besproken waarom je niet afvalt, zelfs als je denkt dat je minder eet:

  1. Verkeerde Inschatting van Calorieën: Een van de meest voorkomende oorzaken waarom je niet afvalt, zelfs als je denkt dat je meer verbrandt dan je eet, is een verkeerde inschatting van calorieën. Veel mensen onderschatten hoeveel ze daadwerkelijk eten, terwijl ze tegelijkertijd overschatten hoeveel calorieën ze verbranden tijdens hun dagelijkse activiteiten of trainingen. Een goede manier om dit te voorkomen is door je voeding bij te houden in een app en aandacht te besteden aan exacte porties, weeg bijvoorbeeld je eten af.
  2. Stress: Chronische stress kan een enorme impact hebben op je lichaam en je vetverbranding. Wanneer je langdurig gestrest bent, produceert je lichaam verhoogde niveaus van cortisol, een stresshormoon dat verschillende processen in je lichaam kan verstoren. Daarnaast kan stress je eetlust verhogen, vooral je trek in zoete en calorierijke voeding. Het is belangrijk om stressfactoren in je leven te identificeren en manieren te vinden om hiermee om te gaan. Denk aan ontspanningstechnieken zoals pilates, meditatie of gewoon een wandeling in de natuur.
  3. Slaaptekort: Slaap is een van de belangrijkste factoren voor een gezond metabolisme. Wanneer je niet genoeg slaapt, raakt je lichaam uit balans. Dit kan leiden tot een vertraagd metabolisme, wat betekent dat je minder calorieën verbrandt, zelfs in rust. Bovendien verhoogt slaaptekort de productie van ghreline, het hormoon dat je honger stimuleert, en verlaagt het de productie van leptine, het hormoon dat je een verzadigd gevoel geeft. Dit alles samen kan ervoor zorgen dat je, ondanks een gezonde levensstijl, moeite hebt om gewicht te verliezen.
  4. Spieropbouw: Wanneer je meer beweegt en misschien zelfs krachttraining doet, kan het zijn dat je spiermassa opbouwt terwijl je vet verliest. Dit is goed nieuws, want spieren zijn actiever dan vet en verbranden meer calorieën, zelfs in rust. Echter, spiermassa weegt meer dan vet, waardoor je op de weegschaal misschien geen verschil ziet, ondanks dat je lichaam verandert. Daarom is het belangrijk om niet alleen op gewicht te focussen, maar ook andere meetmethodes te gebruiken. Denk aan het meten van je lichaamsomvang, het maken van foto’s van je progressie of simpelweg kijken hoe je kleding zit.
  5. Hormonale Schommelingen: Hormonale schommelingen kunnen een grote rol spelen in gewichtsverlies, vooral bij vrouwen. Denk aan veranderingen die optreden na een zwangerschap, tijdens de menstruatiecyclus of in de overgang. Als je vermoedt dat hormonale disbalans een rol speelt, is het belangrijk om medische controle te overwegen. Een arts kan je helpen bij het identificeren van eventuele problemen en advies geven over hoe je hiermee om kunt gaan.
  6. Te Weinig Eten: Wanneer je denkt: ik verbrand meer dan ik eet maar val niet af, kan dit enorm frustrerend zijn. Het lijkt tegenstrijdig, maar soms kan te weinig eten juist het probleem zijn. Extreem weinig calorieën binnenkrijgen kan je lichaam namelijk in een ‘spaarstand’ brengen. Om uit de spaarstand te blijven, is het belangrijk om niet té weinig calorieën binnen te krijgen. In plaats van de helft van je dagelijkse caloriebehoefte te eten, kun je beter een gematigd tekort hanteren. Denk aan 300-500 calorieën onder je onderhoudsniveau. Daarnaast is het heel belangrijk om je voeding in balans te houden. Zorg dat je voldoende eiwitten, gezonde vetten en complexe koolhydraten binnenkrijgt.

Andere Factoren Die Gewichtsverlies Beïnvloeden

Naast de bovengenoemde oorzaken zijn er nog andere factoren die van invloed kunnen zijn op je gewichtsverlies:

  • Eenzijdige focus op calorieën: Met een eenzijdige focus op de calorieën die je eet, verlies je al snel alles wat met gezonde voeding te maken heeft uit het oog. Gezonde voeding bevat namelijk veel meer, zoals je dagelijkse porties vitaminen, mineralen en gezonde vetten.
  • Verkeerde verwachtingen van vetinname: Mensen verwachten vaak dat je met het minderen van je vet inname afvalt. Maar is vet wel ongezond? Vet heeft misschien meer calorieën. Iets dat vaak beangstigend lijkt maar in werkelijkheid een heel ander effect op je lichaam heeft dan je denkt.
  • Crashdiëten: Je verwacht misschien dat je vet gaat verbranden, maar een groot nadeel van crash diëten is dat je dusdanig weinig gaat eten dat je tegenovergestelde van afvallen gaat realiseren. Daarnaast zal je metabolisme na 3 dagen al vertragen wanneer je zo’n caloriearm dieet volgt (bron).
  • Marketingtrucs: Marketeers zijn genieën die menselijke psychologie tot in de puntjes begrijpen. Ze weten als geen ander hoe ze mensen moeten overtuigen van hun producten. Vaak zonder het beste met hun klanten voor te hebben. Zo zijn ze er bijvoorbeeld achter gekomen dat een verpakking van karton te maken een gezondere indruk wekt.
  • Onderschatting van calorie-inname: Zelfs de meest gezonde en beste voeding kunnen je al snel over je calorie limiet voor de dag tillen. We zijn bij Gustafit geen grote fans van zwaar diëten, en alles op de weegschaal leggen. Maar je moet wel een idee hebben van wat je in je lichaam stopt.
  • Het niet bijhouden van wat je eet: Verschillende onderzoeken hebben laten zien dat het bijhouden van wat je eet enorm kan helpen bij het afvallen. Mensen die al hun porties eten bijhouden verliezen sneller kilo’s dan mensen die dit niet doen.
  • Te weinig water drinken: Wanneer je voor het eten water drinkt, zul je merken dat je minder eet omdat je al voller zit van het water. Daarnaast kan dorst hebben soms hetzelfde gevoel geven als honger.
  • Alcohol: Na vet bevat het met 7 calorieën per gram het meeste energie van alle voedingsstoffen. Bij sommige mensen spitsen nu de oren, maar hou er rekening dat dit calorieën zijn waar je niets aan hebt.
  • Light producten: Mensen denken namelijk dat minder calorieën ervoor zorgen dat ze af gaan vallen. Maar wat ze je niet vertellen is dat ze deze drankjes volgestopt hebben met onnatuurlijke zoetstoffen waar je lichaam niet goed mee om kan gaan.
  • Te veel koolhydraten: In dat geval kun je, in overleg met je dokter, een eetpatroon proberen dat laag in koolhydraten is. Met een dergelijk voedingspatroon beperk je voornamelijk simpele koolhydraten zoals pasta’s en brood. Tegelijkertijd eet je meer eiwitten en veel gezonde groenten.
  • Te weinig eiwitten: Eiwitten geven je, in tegenstelling tot suiker en koolhydraten, een vol en verzadigd gevoel. Een voedingspatroon met een hoog gehalte aan eiwitten heeft daarom ook een aantal belangrijke voordelen: mensen denken 60% minder vaak aan eten, mensen hebben 50% minder de behoefte om ’s avonds te snacken, mensen nuttigen tot wel 400 calorieën per dag minder.
  • Afgeleid eten: Vaak gebeurt dit wanneer je afgeleid bent tijdens het eten. Je let dan toch iets minder goed op hoeveel je nou eet en hoe groot de porties zijn.
  • Te weinig beweging: Het probleem dat ontstaat tijdens afvallen is dat je stofwisseling vertraagt. Door meer te sporten en te bewegen kun je dit effect enigszins terugdraaien en dus kun je nog steeds afvallen ook als je al wat gewicht kwijt bent geraakt.
  • Toename in spiermassa: Schrik niet, de kans is groot dat een toename in spiermassa een van de oorzaken is. Iets wat eigenlijk reden tot vreugde zou moeten zijn. Spieren zijn zwaarder dan vet (wanneer je hetzelfde volume neemt).

Praktische Tips en Oplossingen

Nu je weet wat de oorzaken kunnen zijn van te weinig eten en niet afvallen, volgen hier enkele oplossingen en praktische tips:

  • Houd een eetdagboek bij: Zelfs wanneer je calorieën telt, is het geen garantie dat je alles registreert. Dit omdat 95% van onze gewoontes onopgemerkt plaatsvinden. Wees bewuster van je eetgewoonten en ga op zoek naar ‘onzichtbare’ eetgewoonten.
  • Vermijd verborgen calorieën: Een opstapeling van verborgen calorieën kan gemakkelijk 200-1000kcal meer zijn.
  • Overschat je activiteitenpatroon niet: Activiteiten zoals lopen, fietsen of hardlopen worden 3- tot 4-voudig overschat.
  • Eet meer: Je stofwisseling versnelt wanneer je betere keuzes maakt en je stopt met diëten met een groot calorietekort, zoals een crash dieet.
  • Wees bewust van je lichaam: Door bewuster te worden van je eetgedrag en het verbruik van je lichaam, kun je hierdoor al veel minder calorieën binnenkrijgen.
  • Drink meer water: Drink meer water, want water heeft veel functies in ons lichaam, het voert afvalstoffen af en het houdt ons gehydrateerd wat weer helpt bij het functioneren van het hele lichaam. Het drinken van water heeft een aantal praktische redenen voor het afvallen. De voornaamste is dat je je voller voelt.
  • Drink groene thee: Groene thee barst van gezonde voedingsstoffen zoals antioxidanten, vitamines en mineralen. Groene thee heeft ook natuurlijke cafeïne, wat dan weer bijdraagt aan vetverbranding en het hongergevoel vermindert.
  • Doe aan krachttraining: Krachttraining helpt om spiermassa op te bouwen, en spieren verbranden meer calorieën, zelfs in rust.
  • Slaap voldoende: Een goede nachtrust helpt om je hormonen in balans te houden en je stofwisseling op peil te houden.
  • Varieer je calorie-inname: Door af en toe je calorie-inname iets te verhogen, kun je voorkomen dat je stofwisseling vertraagt.

Harris Benedict Formule

De Harris Benedict Formule wordt gebruikt om te berekenen hoeveel calorieën je dagelijks nodig hebt om op gewicht te blijven, gebaseerd op je lengte, leeftijd, gewicht, geslacht en activiteitsniveau.

Formule voor mannen:

88,362 + (13,397 x gewicht in kg) + (4,799 x lengte in cm) - (5,677 x leeftijd in jaren)

Formule voor vrouwen:

447,593 + (9,247 x gewicht in kg) + (3,098 x lengte in cm) - (4,330 x leeftijd in jaren)

Vervolgens wordt dit getal vermenigvuldigd met een activiteitsfactor:

  • Sedentair (weinig of geen beweging): x 1.2
  • Lichte activiteit (lichte beweging/sport 1-3 dagen per week): x 1.375
  • Gemiddelde activiteit (gemiddelde beweging/sport 3-5 dagen per week): x 1.55
  • Zware activiteit (zware beweging/sport 6-7 dagen per week): x 1.725
  • Zeer zware activiteit (zeer zware beweging/sport en fysiek werk): x 1.9

Het resultaat is een schatting van het aantal calorieën dat je dagelijks nodig hebt om je huidige gewicht te behouden.

Afvallen is een Proces

Onthoud dat afvallen een proces is. Kleine aanpassingen en geduld zijn belangrijk. Meet je vooruitgang niet alleen in kilo’s, maar kijk ook naar hoe je je voelt, je energielevels en je algehele gezondheid.

Val je niet (meer) af ondanks dat je gezond minder eet en voldoende beweegt, bezoek dan een diëtist voor persoonlijk advies.

Factor Beschrijving
Calorie-inname Verkeerde inschatting, verborgen calorieën
Stress Verhoogt cortisol, invloed op eetlust
Slaap Invloed op ghreline en leptine
Spiermassa Spieren wegen meer dan vet
Hormonen Schommelingen beïnvloeden gewichtsverlies
Beweging Onderschatting van verbruik

labels:

Zie ook: