Moeilijk eten kan ontstaan door kauw- en slikproblemen.

Wat is moeilijk eten en hoe herken je het?

Moeilijk eten ontstaat vaak wanneer kauwen of slikken niet meer soepel verloopt. Dit kan komen door problemen met spieren of zenuwen, na een operatie, of als gevolg van een aandoening.

Tijdens het slikproces werken verschillende spieren en zenuwen samen om voedsel of drinken van de mond naar de slokdarm te transporteren. Een defect in dit systeem kan leiden tot slikproblemen, waarbij eten blijft hangen of speeksel uit de mond loopt. Andere tekenen zijn het vermijden van harde voeding, langzaam eten of angst om te eten.

De impact van moeilijk eten reikt verder dan alleen fysieke ongemakken:

  • Gewichtsverlies: Verminderde eetlust en slikproblemen leiden vaak tot ongewenst gewichtsverlies.
  • Conditieverlies: Het gebrek aan voedingsstoffen kan zorgen voor spierafbraak en verminderde energie.
  • Sociale gevolgen: Langzaam eten kan het plezier in sociale eetmomenten wegnemen, zoals dineren in een restaurant of samen eten met familie.
  • Mentale belasting: Moeite met eten kan onzekerheid veroorzaken en het vertrouwen in eetmomenten verminderen.

Het inschakelen van een logopedist of diëtist kan helpen om veiligere eetgewoonten aan te leren en de voedingsinname te optimaliseren.

Wat kun je doen bij moeilijk eten?

Moeilijk eten vraagt om aanpassingen in eetgewoonten en voeding. Hier zijn enkele praktische tips:

  • Rustige omgeving: Zorg dat je in een ontspannen omgeving eet, zonder afleiding.
  • Rechte houding: Zit rechtop in een stoel en blijf minstens 30 minuten na de maaltijd rechtop zitten.
  • Kleine hapjes en lang kauwen: Neem kleine porties en kauw goed om het slikken makkelijker te maken.
  • Zachte voeding: Kies voor gemalen, gepureerde of zacht fingerfood om het kauwen en slikken te vergemakkelijken.
  • Professionele hulp: Een logopedist kan sliktechnieken verbeteren en een diëtist kan helpen met voedingsadviezen.

Fijnproevers: de oplossing voor moeilijk eten

Fijnproevers biedt speciaal ontworpen maaltijden en snacks die het eetproces vergemakkelijken, zonder concessies te doen aan smaak en voedingswaarde.

Waarom kiezen voor Fijnproevers?

  • Zachte consistentie: Onze gerechten hebben een mousse-achtige textuur die aangenaam in de mond voelt en makkelijk te slikken is.
  • Voedzaam en eiwitrijk: De producten zijn energie- en eiwitverrijkt, wat helpt om gewichtsverlies en spierafbraak te voorkomen.
  • Gevarieerd assortiment: Van Smoothies en Soepen tot Desserts en complete Menu’s - voor elke smaakvoorkeur is er een optie.
  • Direct klaar voor gebruik: Minimale voorbereiding, ideaal voor zowel thuis als in zorginstellingen.

Met Fijnproevers breng je het plezier en gemak van eten terug, zelfs bij kauw- en slikproblemen. Ontdek ons assortiment en ervaar het verschil.

Geen eetlust: wat te doen?

Geen eetlust kan door meerdere oorzaken ontstaan. Leer hoe je eetlust kunt opwekken en ontdek Fijnproevers als voedzame oplossing.

Wat betekent geen eetlust en hoe herken je het?

Geen eetlust of een verminderde eetlust kan door verschillende factoren worden veroorzaakt, zoals medische aandoeningen, bijwerkingen van medicijnen, of emotionele factoren. Dit kan leiden tot gewichtsverlies en een tekort aan essentiële voedingsstoffen, wat de algehele gezondheid negatief beïnvloedt.

Oorzaken van geen eetlust:

  • Chronische ziekten zoals dementie, COPD, of nierfalen
  • Medicijngebruik of chemotherapie
  • Stofwisselingsproblemen of chronische leverziekte
  • Zwangerschap of hormonale veranderingen
  • Psychologische oorzaken zoals stress of depressie

Naast het gebrek aan eetlust kunnen ook de volgende klachten optreden:

  • Buikpijn, misselijkheid, of maagklachten
  • Vermoeidheid en zwakte
  • Stemmingswisselingen en concentratieproblemen
  • Gewichtsverlies en een opgeblazen gevoel

Tips om de eetlust op te wekken

Het opwekken van de eetlust kan een uitdaging zijn, maar kleine aanpassingen in de dagelijkse eetroutine kunnen helpen:

  • Kleine porties en regelmatige eetmomenten: Eet meerdere keren per dag kleine, voedzame porties om overbelasting van de maag te voorkomen.
  • Eten in een rustige omgeving: Zorg voor een ontspannen sfeer tijdens de maaltijd en neem voldoende tijd om te eten.
  • Afwisseling en presentatie: Combineer koude en warme gerechten en wissel tussen zoete en hartige smaken. Maak de presentatie aantrekkelijk om het eten uitnodigend te maken.
  • Drink niet tijdens de maaltijd: Vermijd drinken tijdens het eten om een vol gevoel te voorkomen, maar zorg wel voor voldoende hydratatie door de dag heen.
  • Voedzame tussendoortjes: Gebruik energie- en eiwitrijke snacks om de voedingsinname te verhogen, zoals smoothies, soep, of desserts.

Waarom voeding met extra eiwitten, vezels en energie belangrijk is als je geen eetlust hebt

Wanneer iemand geen eetlust heeft, is het risico op tekorten in voeding groot. Juist dan is het essentieel dat elke hap telt. Voeding die rijk is aan eiwitten, vezels en energie kan helpen om de negatieve gevolgen van te weinig eten te beperken. Eiwitten ondersteunen de spiermassa en het herstel van het lichaam, terwijl vezels bijdragen aan een gezonde spijsvertering. Energie uit voeding zorgt ervoor dat het lichaam kan blijven functioneren, ook als de eetmomenten beperkt zijn. Door kleine, zachte en voedzame porties aan te bieden, zoals die van Fijnproevers, wordt eten minder belastend en kan de voedingsinname toch op peil blijven. Zeker bij langdurige eetlustproblemen kan dit een groot verschil maken in de gezondheid en het dagelijks functioneren.

Fijnproevers: dé oplossing bij een verminderde eetlust

Fijnproevers biedt speciaal ontwikkelde maaltijden die niet alleen smakelijk zijn, maar ook vol voedingsstoffen zitten om het lichaam te ondersteunen.

Waarom kiezen voor Fijnproevers?

  • Kleine porties met hoge voedingswaarden: Elke portie zit boordevol energie, eiwitten en vezels om gewichtsverlies tegen te gaan.
  • Zachte consistentie: Maaltijden zijn eenvoudig te eten en hebben een aangename textuur.
  • Gevarieerd assortiment: Kies uit hartige en zoete opties, waaronder Smoothies, Soepen en Desserts.
  • Direct klaar voor gebruik: Ideaal voor mensen die weinig energie hebben om uitgebreide maaltijden te bereiden.

Bestel vandaag nog Fijnproevers via onze webshop en ontdek hoe wij ondanks een verminderde eetlust je toch laten genieten van gezonde en smaakvolle maaltijden, wat bijdraagt aan herstel en welzijn.

Problemen met eten en drinken door een beperking

Heeft u door een beperking problemen met eten? Of zorgt u voor iemand die minder goed kan eten? Dan heeft u misschien iets aan deze informatie en tips.

Wanneer iemand moeite heeft met eten of drinken, kan dat verschillende oorzaken hebben. Misschien lukt het eten klaarmaken niet meer goed, of het eten zelf niet. Of iemand vergeet te eten vanwege verminderde eetlust. Dat gebeurt vaak bij mensen met dementie.

Ga naar uw huisarts om het probleem te bespreken. Heeft u al thuiszorg? Dan kunt u ook advies aan de wijkverpleegkundige vragen.

Hulpmiddelen en aanpassingen

Er zijn hulpmiddelen die kunnen helpen bij problemen met eten en drinken. Het lukt bijvoorbeeld niet om een beker vast te houden. Of het is lastig om een lepel naar de mond te brengen. Bij dit soort problemen kan de ergotherapeut helpen. Hij of zij kan ook advies geven over hulpmiddelen.

Als iemand problemen heeft met kauwen en slikken, kan het helpen om het eten hierop aan te passen. Bijvoorbeeld door het eten kleiner te snijden. Bij problemen met kauwen en slikken kunt u advies vragen aan een logopedist.

Een slechtzittend kunstgebit kan ook problemen geven bij het eten. Uw tandarts kan u hiermee helpen.

Tips voor het stimuleren van de eetlust

Zorgt u voor iemand die weinig zin heeft om te eten? Of heeft u zelf weinig zin om te eten? Dan kan het helpen om samen te gaan koken. Bezig zijn met het eten wekt de eetlust op. Ook meekijken in de keuken en de kookgeuren ruiken is vaak goed voor de eetlust.

Vergeet iemand om te eten of drinken?

Dan kunt u diegene eraan herinneren door:

  • Briefjes op te hangen met uitleg over het klaarmaken van eten en drinken.
  • Eten en drinken alvast klaar te zetten, op een plek waar iemand het zeker tegenkomt.
  • Even te bellen rond etenstijd of een alarm in te stellen.

Een goede sfeer aan tafel zorgt er ook voor dat mensen zin krijgen om te eten. Maak van de maaltijd een gezellig moment. Bijvoorbeeld door samen aan een mooi gedekte tafel te eten.

Vaak zijn er in de buurt mogelijkheden om samen te eten met andere mensen. Bijvoorbeeld een buurtrestaurant of eetpunt. Op de dagopvang kunnen oudere mensen samen een kopje koffie drinken en vaak ook samen eten. Misschien worden er ook activiteiten georganiseerd: bijvoorbeeld eten met buurtgenoten.

Thuiszorg en maaltijdvoorziening

Vergeet iemand om te eten? Dan kan een verzorgende van de thuiszorg ook eten klaarzetten en helpen bij het eten. Bespreek met de wijkverpleegkundige of hier thuiszorg voor kan worden aangevraagd.

De thuiszorg maakt geen maaltijden klaar. Hiervoor kunt u een maaltijdvoorziening nemen.

Slikproblemen: oorzaken en klachten

Als je eten of drinken niet goed kunt doorslikken, noemen we dat slikproblemen. Er zijn 2 soorten problemen met slikken:

  • Verslikken. Het eten of drinken komt in de luchtpijp.
  • Het eten blijft steken in je mond, keel of slokdarm.

Klachten bij slikproblemen

Als je moeite hebt met slikken, heb je steeds 1 of meer van deze klachten:

  • Je moet hoesten tijdens het eten.
  • Je moet kokhalzen: je hebt het gevoel dat je moet overgeven.
  • Je eten of drinken komt weer omhoog nadat je geslikt hebt.
  • Je eten of drinken komt door je neus naar buiten.
  • Je voelt een brok in je keel.
  • Je knoeit tijdens het eten.
  • Je verliest speeksel.
  • Je hebt een slechte adem.
  • Je bent bang om te stikken.
  • Je stem klinkt anders na het eten.
  • Je kunt het eten niet doorslikken. Het blijft in je mond zitten.

Deze klachten maken eten en drinken vervelend. Je wilt misschien liever niet meer eten of drinken. Of je doet dat liever niet meer samen met anderen.

Oorzaken van slikproblemen

Bij slikproblemen gaat er iets niet goed in je mond of keel. Bijvoorbeeld:

  • 1 of meer spieren werken niet goed.
  • De spieren werken niet goed samen.
  • 1 of meer zenuwen werken niet goed.
  • De hersenen sturen geen goede signalen naar de spieren en zenuwen.

Dat er iets niet goed gaat met de spieren of zenuwen in je mond of keel, kan hierdoor komen:

  • Je hebt een keelontsteking door een virus, bacterie of schimmel.
  • Je wordt ouder.
  • Je gebruikt bepaalde medicijnen. Bijvoorbeeld medicijnen waardoor je spieren of zenuwen minder goed werken. Of medicijnen waar je een droge mond van krijgt, zoals plastabletten.
  • Je hebt een ziekte, zoals een zenuwziekte of spierziekte, de ziekte van Parkinson, kanker, schade aan de hersenen of een afwijking aan je slokdarm.
  • De mond of keel is veranderd door een behandeling voor kanker.
  • Je hebt een verstandelijke beperking.

Problemen met slikken kunnen vanzelf weer overgaan.

Wanneer naar de huisarts?

Ben je verkouden of heb je griep en heb je hierdoor moeite met slikken? Dan kun je meestal weer goed slikken als je verkoudheid of griep over is.

Heb je problemen met slikken, maar ben je niet verkouden en heb je geen griep? Dan stuurt de huisarts je door naar het ziekenhuis. In het ziekenhuis onderzoeken artsen waar de problemen met slikken door komen.

Bel de huisarts als je problemen hebt met slikken.

Heb je een ziekte zoals een zenuwziekte, spierziekte, kanker, de ziekte van Parkinson of dementie?

Belangrijkste oorzaken van onbedoeld gewichtsverlies

  • Ziekte: Ziek zijn is topsport. Bij ziekten waarbij sprake is van infectie, maar ook bij botbreuken en na operaties heeft het lichaam meer energie nodig dan normaal.
  • Afhankelijkheid bij eten en drinken: Wanneer iemand zelf geen eten meer kan kopen, pakken of bereiden, dan neemt het risico op onbedoeld gewichtsverlies toe.
  • Pijn: Pijn is een gevolg van een onderliggend probleem. Omdat pijn een veel voorkomende oorzaak is van slecht eten en drinken, kijk of pijn de oorzaak is wanneer iemand slecht eet of drinkt.
  • Verminderde eetlust: Eten is een moeilijke opgave wanneer je geen trek hebt. Sommige mensen hebben langdurig een slechte eetlust.
  • Slikproblemen: Wanneer mensen vanwege verslikgevaar niet meer alles kunnen eten, neemt de keuze in eten en drinken soms sterk af.
  • Eenzaamheid en depressie: Een bekend kenmerk van zowel eenzaamheid als depressie is gewichtsverlies.
  • Medicijnen: Sommige medicijnen hebben bijwerkingen als misselijkheid, een verminderde eetlust, diarree, obstipatie, verminderde reuk of smaak of maagpijn.
  • Een operatie ondergaan: Zowel het ondergaan van een operatie als het herstel erna kost het lichaam veel energie.

Verminderde of geen eetlust

Het kan voorkomen dat iemand te maken krijgt met een verminderende of zelfs helemaal geen eetlust. Wanneer iemand geen eetlust heeft dan is dit een teken van het lichaam dat er iets niet helemaal goed zit. Bij oudere mensen komt verminderde eetlust vaak voor.

Daarnaast komt een verminderde of zelfs helemaal geen eetlust voor bij verschillende aandoeningen.

Psychische aandoeningen

De meeste voorkomende psychische aandoeningen waarbij een verminderde of zelfs geen eetlust voorkomt zijn een angststoornis en een depressie.

Wanneer iemand ontzettend angstig is dan zien we vaak dat die persoon een verminderde eetlust of zelfs helemaal geen zin heeft in eten.

Bij een depressie is het hebben van geen eetlust een symptoom.

Het is in eerste instantie natuurlijk belangrijk om te onderzoeken of jij een verminderde of zelfs helemaal geen eetlust hebt door een onderliggende aandoening als een depressie.

Behandeling van geen eetlust

Als een psychische aandoening als een angststoornis of depressie de oorzaak is van het hebben van geen eetlust, dan is het belangrijk deze aandoeningen te behandelen.

Voedingstips bij verminderde eetlust

Verminderde eetlust kan ervoor zorgen dat je minder eet dan je nodig hebt. Je valt dan af. Het is belangrijk om op deze signalen te letten. Als je afvalt krijg je niet alleen te weinig energie (calorieën) binnen, maar ook minder voedingstoffen zoals eiwitten, vitamines en mineralen. Je lichaam gebruikt reservevoorraden in vetten en spieren. Vooral het afbreken van spieren is nadelig. Dit kan tot gevolg hebben dat dagelijkse activiteiten je moeilijker afgaan.

Heb je een verminderde eetlust? Frisse gerechten kunnen de eetlust stimuleren, zoals een beetje sap of een paar stukjes fruit. Ook een kopje bouillon een half uur voor de warme maaltijd kan de trek op gang brengen. Eet meerdere kleine maaltijden. Maak je maaltijden op smaak met kruiden, jus of saus. Varieer met verschillende smaken in je maaltijd: wissel bijvoorbeeld hartig en zoet beleg af. Eet je toetje een uur na je maaltijd.

Woon je alleen? Kijk of je af en toe samen met familie, een vriend of vriendin kunt eten. Of kijk of er initiatieven in de buurt zijn waar je samen met andere kunt eten.

Ondervoeding in de palliatieve fase

Minder zin hebben in eten en afvallen zijn normale klachten bij een langdurige en/of ernstige ziekte. In het begin kan je voedingstoestand nog verbeterd worden, of kan je ervoor zorgen dat je niet (verder) ondervoed raakt. Wat er gebeurt, hangt af van de fase van je ziekte en je eigen wensen af.

Is het voor jou nog zinvol en mogelijk om je voedingstoestand te verbeteren? Dan kan je het beste maaltijden en snacks nemen met veel energie en eiwitten, zoals speciale eiwitdrankjes en energierepen. Heb je problemen met slikken, of blijft het eten steken in je slokdarm of maag? Dan kan sondevoeding (vloeibaar voedsel door een slangetje) een oplossing zijn.

In een latere fase van je ziekte hebben eiwitdrankjes en sondevoeding meestal weinig of geen zin meer. In deze allerlaatste fase zal je arts met je bespreken dat je alleen maar hoeft en moet eten waar je zin in hebt en wat je lekker vindt.

De arts of diëtist kan je informatie geven over drinkvoeding, supplementen, bepaalde diëten en sondevoeding. Zij kijkt naar jouw persoonlijke situatie en adviseert over het nut van deze mogelijkheden.

Wat kan ik of mijn naaste doen?

Het is belangrijk om met je naasten te praten over je voeding in de laatste fase van je leven: heb je plezier in eten? Of vind je het vermoeiend en heb je geen trek? Besef dat niemand je kan dwingen om te eten.

Minder trek hebben en afvallen komen vaak voor in de palliatieve fase. Als je in de stervensfase bent, is het belangrijk voor jou en jouw naasten om te beseffen dat je niet overlijdt omdat je stopt met eten. Je lichaam heeft op dat allerlaatste moment geen voeding meer nodig. Als je nog kan en wil eten, maak er dan het beste van. Kies wat je lekker vindt.

Het is belangrijk dat je (huis)arts, je verzorgers en je naasten weten wat je voelt. Denk niet: ik moet eten, ook al kost het me veel moeite en heb ik eigenlijk helemaal geen trek. Zeg gerust wat je wilt. Praat met je arts, je verpleegkundige en je naasten over je gevoel en je wensen. Wil je nog wel eten? En zo ja, wat wil je dan graag eten?

BMI als indicator

Een manier om te kijken of je een gezond gewicht hebt, is uit te rekenen wat je BMI is. BMI staat voor Body Mass Index. Je rekent het uit door je gewicht te delen door je lengte vermenigvuldigd met je lengte.

Als je jonger bent dan 65 betekent een BMI lager dan 18,5 dat je te licht bent. Als je 65 of ouder bent, ligt de grens bij een BMI van 20. Maar je BMI zegt niet alles over je voedingstoestand. Als je overgewicht had voordat je ziek was, kun je ondervoed zijn en spiermassa verloren hebben, terwijl je BMI normaal is.

Leeftijd BMI-grens voor ondergewicht
Jonger dan 65 jaar Lager dan 18,5
65 jaar of ouder Lager dan 20

De arts zal je eerst vragen stellen over je voorgeschiedenis (hoe het vroeger met je ging) en je klachten. Je arts kan je eventueel doorverwijzen naar een diëtist.

Het kan zijn dat je ondervoeding in de palliatieve fase veroorzaakt of verergerd wordt door klachten die behandeld kunnen worden.

labels: #Ei

Zie ook: