Spruitjes, de bolronde eetbare delen van de spruitkool, zijn een verrassend veelzijdige groente. Je kunt er veel meer kanten mee op dan simpelweg koken.

Wat zijn Spruitjes?

Spruitjes zijn de okselknoppen van de spruitkool. Als je ze zelf gekweekt hebt kun je ze eenvoudig van de plant breken. In de winkel worden ze gewoonlijk zonder de rest van de plant eraan verkocht.

Het Schoonmaken van Spruitjes

Het schoonmaken is dan een kwestie van drie stappen:

  1. Snijd het harde kontje van de spruit.
  2. Verwijder eventueel de buitenste paar blaadjes als die er niet meer mooi uitzien.
  3. Spoel de spruit even af onder de kraan.

Bereidingswijzen van Spruitjes

Meestal worden spruitjes eenvoudigweg gekookt. Maar je kunt ze ook bakken, roerbakken, wokken, stoven, stomen en in de oven bereiden, er stamppot van maken of er zelfs soep van trekken.

Koken

De klassieke bereidingswijze. Doe de schoongemaakte spruiten in een pan met ruim water en zout. Hoe lang je de spruitjes moet koken is afhankelijk van de grootte, maar een kooktijd van 10 tot 12 minuten volstaat meestal wel. Prik er dan met een vork in om te kijken of ze gaar zijn. Je moet ze zeker niet te lang koken, want dan werk je het ontstaan van de beruchte “spruitjeslucht” in de hand. Ook kun je een scheutje melk meekoken om spruitjeslucht te voorkomen.

Wokken en (Roer)bakken

Wokken of (roer)bakken is dan een uitstekende bereidingswijze. Reken per 250 gram groente ongeveer 40 tot 50 gram spekjes. Bak eerst de spekjes uit en kook tegelijkertijd de schoongemaakte spruitjes tot ze nog net niet beetgaar zijn. Giet dan de spruitjes af en bak ze nog kort even mee. Je kunt er ook voor kiezen om de groente niet eerst te koken, maar direct te bakken. Dat kan prima, maar houd er wel rekening mee dat de typische spruitjessmaak dan wat sterker is.

Stoven

Voor fans van een milde, maar volle spruitjessmaak is stoven een uitstekende optie. Snijd schoongemaakte spruiten in tweeën of, bij hele grote spruiten, in kwarten. Smelt een flinke klont boter in de pan en voeg daar de groente aan toe. Doe de deksel op de pan en laat de spruitjes zo op laag vuur in 10-15 minuten in hun eigen vocht gaar stoven. Afkruiden met wat zout, peper en nootmuskaat.

Stomen

Maar voor mensen die ze wel lekker vinden is stomen de beste manier om ze klaar te maken. De grote hoeveelheid vitamine C en andere nuttige vitamines en mineralen ze bevatten blijven, net als de smaak, grotendeels behouden. Houd voor goed schoongemaakte, niet in stukken gesneden spruiten een kooktijd van 10-15 minuten aan.

Roosteren in de Oven

Door spruiten te roosteren blijven ze lekker knapperig. Bovendien hoef je er niet veel voor te doen. Verwarm de oven voor op 220°C. Leg ondertussen een bakpapiertje op een bakplaat of vet een ovenschaal in. Leg de spruiten erop en besprenkel met wat olijfolie, peper en zout of je favoriete marinade. Hussel alles even door en bak de groentjes in ongeveer 20-25 minuten gaar.

Spruitjes Voorkoken voor Wokken: Tips en Trucs

Omdat de spruitjes door het voorkoken wat vochtig worden is het handig dit een tijdje vantevoren te doen, hierna kan je ze dan goed uit laten lekken in een vergiet. Snijd de stronkjes van de spruiten en verwijder eventueel het lelijke buitenste blad, snijd de spruiten daarna doormidden. Breng in een pan een laagje water aan de kook en kook de spruitjes vijf minuten voor. Spoel in een vergiet onder de koude kraan tot de spruitjes volledig zijn afgekoeld en laat daarna uitlekken.

Ben je van plan om de spruitjes te wokken of roerbakken zonder ze eerst te koken? Dat kan natuurlijk ook, maar houd er dan wel rekening mee dat de bittere smaak een stuk heftiger is.

Recepten met Spruitjes

Enne, dacht je dat je spruiten alleen maar klaar kunt maken door ze te koken? Dan hebben we een leuke verrassing voor je: spruitjes zijn veel veelzijdiger dan je in eerste instantie misschien zou denken. Wat dacht je bijvoorbeeld van spruitjes stamppot, geschaafde spruitjes met pistache en cranberry?

Recept 1: Gegratineerde Spruitjes

Verwarm de oven voor op 180 graden en kook schoongemaakte spruitjes in een minuutje of 6-8 halfgaar. Giet ze af en doe ze in een ingevette ovenvaste schaal. Bestrooi ze met wat geraspte kaas en grof gemalen peper.

Recept 2: Gegratineerde Spruitjesstamppot

Bereid een stamppot zoals in punt 6 hieronder wordt beschreven. Verwarm een oven voor op 200 graden en doe de stamppot in een ovenvaste schaal. Bestrooi het geheel met een laagje kaas en laat het in 25 minuten goudbruin worden.

Recept 3: Spruitjesstamppot

Reken voor vier personen op 1 kilo aardappelen, 1 kilo spruitjes en eventueel 100 tot 150 gram spekjes of een rookworst. Maak de aardappelpuree met wat boter, melk, peper, zout en nootmuskaat. Kook intussen in tweeën of in vieren gesneden schoongemaakte spruiten in 5-7 minuten beetgaar. Giet ze af en stamp ze door de puree heen. Deze stamppot is lekker met uitgebakken spekjes erdoorheen of met een rookworst. Als er kinderen mee-eten kun je tijdens de laatste 10 minuten dat je aardappelen opstaan één of twee moesappelen meekoken en -pureren.

Recept 4: Spruitjessoep

Reken voor vier personen op 1 kilo spruiten. Fruit twee fijngesneden uien en twee teentjes knoflook in wat boter aan tot ze zacht en lichtbruin zijn. Snijd intussen de schoongemaakte spruitjes in fijne reepjes en blancheer ze 2-3 minuten in ruim kokend water met een fikse snuf zout tot ze beetgaar zijn. Spoel ze na het afgieten af met koud water, zodat ze mooi groen blijven. Voeg ondertussen driekwart liter kippenbouillon en een halve liter melk toe aan de uien en laat dit een kwartiertje op laag vuur trekken. Voeg de spruitjes toe en werk de soep af met wat room.

Gewokte Spruitjes met Spekjes

Deze gewokte spruitjes met spekjes en kruidige rijst zijn echt superlekker. Kook de rijst volgens de aanwijzingen op de verpakking. Voeg wel het bouillonblokje toe aan het kookwater waarin je de rijst kookt. Kruis de spruitjes in en verwijder minder mooie blaadjes. Bak de spekjes uit in een wok of hapjespan. Voeg de spruitjes toe als de spekjes naar je wens zijn uitgebakken. Voeg de laatste minuut de cashewnoten erbij. Breng op smaak met zwarte peper.

Bewaren van Spruitjes

Spruitjes worden nauwelijks kleiner wanneer je ze kookt. Indien je ze langer wilt bewaren is invriezen een goede optie. Blancheer hele, schoongemaakte spruitjes 3 tot 4 minuten en vries ze dan in, verpakt in een goed afgesloten zakje of bakje.

Per persoon wordt voor een volledige avondmaaltijd meestal tussen de 200 en 300 gram van de minikooltjes aangehouden. Heb je meer gekocht dan je nodig hebt? Spruiten blijven in de groentelade van de koelkast zo’n 4 tot 7 dagen goed. Ideaal als je aan het eind van de week nogmaals spruiten op het menu hebt staan!

Spruitjes Zelf Kweken

Spruitjes zijn goed en eenvoudig zelf te kweken. De zaadjes zijn in vele tuinwinkels te koop en gewoonlijk is de zaai-instructie ruim afdoende. Let wel op dat je bij het oogsten niet de veelgemaakte fout maakt om het te doen terwijl het vriest. Bevroren geoogste spruitjes zijn na het ontdooien namelijk niet erg smakelijk meer. Mocht je toch willen oogsten bij vorst, bijvoorbeeld omdat het zo koud is dat je vreest dat ze kapot vriezen, oogst dan de hele plant met wortel en al en laat deze langzaam ontdooien in een koele ruimte, bijvoorbeeld de hal of bijkeuken.

Tabel: Bereidingstijden van Spruitjes

Bereidingswijze Bereidingstijd Opmerkingen
Koken 10-12 minuten Afhankelijk van de grootte
Stomen 10-15 minuten Voor hele spruiten
Roosteren in de oven 20-25 minuten Oven voorverwarmen op 220°C
Stoven 10-15 minuten Op laag vuur in eigen vocht
Wokken (na voorkoken) Enkele minuten Na 5 minuten voorkoken

labels: #Koken

Zie ook: