Veel mensen beginnen hun dag met een kop koffie. Na wat kopjes koffie en thee, brengen de meeste mensen een bezoek aan het toilet. Opvallend is dat na het gebruik van cafeïne dit bezoek sneller komt dan bij andere dranken. Maar waarom moet je van cafeïne zoveel plassen? Dit artikel geeft antwoord op die vraag.

Koffie en urineproductie

Je moet van koffie niet vaker of meer plassen. En dat is maar goed ook, het betekent namelijk dat koffie niet uitdrogend werkt. Uit onderzoek naar het effect van cafeïne blijkt dan ook dat je prima voor een pittige training koffie kunt drinken voor een extra boost zonder je zorgen te maken over uitdroging. Houd er wel rekening mee dat koffie ook effect kan hebben op je darmen - daar wil je tijdens je training natuurlijk geen last van hebben.

Koffie zorgt er dus niet voor dat je meer of vaker moet plassen, maar over het algemeen moet je wel sneller plassen dan wanneer je alleen water drinkt. Cafeïne stimuleert namelijk de nieren, waardoor je vaak al binnen een uur de drang voelt om naar de wc te gaan. Volgens het eerder genoemde onderzoek is dit effect bij vrouwen een stuk groter dan bij mannen, maar je kunt er ook aan wennen: drink je regelmatig (veel) koffie, dan heb je er waarschijnlijk minder last van.

“Je moet niet vaker plassen van cafeïne, maar wel sneller”, vertelt Wieke van der Vossen, expert voedselveiligheid. “Cafeïne stimuleert je nieren, zodat je eerder moet plassen. Naast dat je nieren worden gestimuleerd, werkt de inname van cafeïne ook op de darmen. Sommige mensen moeten ook eerder poepen na een bakkie pleur.

Dat je eerder moet plassen geldt trouwens voor alles waar cafeïne in zit, naast koffie dus ook veel thee, matcha, energydrinks of frisdrank.

Andere oorzaken van frequent plassen

Veel drinken zal in de meeste gevallen ook leiden tot veel plassen. Dit is meestal normaal. Vooral als je veel water, thee of andere dranken consumeert. Wanneer je veel drinkt neemt je lichaam meer vocht op. Dit extra vocht moet ergens heen. Je nieren filteren het overtollige vocht uit je bloed en zetten dit om in urine. Dit resulteert in een verhoogde urineproductie en frequentere toiletbezoeken.

Merk je dat je extreem snel moet plassen na drinken? Merk je dat je meer plast dan je drinkt? Dit kan te maken hebben met verschillende factoren. Bijvoorbeeld met de consumptie van diuretische dranken (zoals koffie en alcohol). Maar ook met een medische aandoening zoals diabetes. Zit je als vrouw in de menopauze? Dan kan je blaasfunctie ook worden beïnvloed. Dit kan leiden tot vaker plassen. Ook nierproblemen kunnen van invloed zijn op de urineproductie. Functioneren de nieren niet goed? Dan kunnen ze niet effectief het vocht uit het lichaam verwijderen. Ook dat kan leiden tot een verhoogde urineproductie. Maak je je zorgen? Dan is het belangrijk om je vochtinname en plasgedrag bij te houden.

Drink je veel maar plas je toch weinig? Dit kan verschillende oorzaken hebben, waaronder:

  • Nierproblemen: Problemen met de nieren kunnen de urineproductie verminderen. De nieren zijn verantwoordelijk voor het filteren van afvalstoffen uit het bloed. Maar ook voor het produceren van urine. Functioneren de nieren niet goed? Dan kan dit leiden tot een verminderde urineproductie.
  • Urinewegobstructie: Sommige mensen kunnen last hebben van obstructies in de urinewegen. Bijvoorbeeld een vergrote prostaat, blaasstenen of tumoren. Deze kunnen de urinestroom belemmeren. Daardoor kan het zijn dat je ondanks het vele drinken toch weinig plast.
  • Medicatie: Sommige medicijnen kunnen de urineproductie verminderen. Dit kan een bijwerking zijn van medicijnen zoals diuretica, antihistaminica en bepaalde pijnstillers.
  • Zenuwaandoeningen: Er zijn aandoeningen die de zenuwen aantasten die de blaas en urinewegen controleren. Deze kunnen ook leiden tot een verminderde urineproductie. Voorbeelden van dit soort aandoeningen zijn multiple sclerose of ruggenmergletsel.
  • Overmatig zweten: Zweet je veel? Bijvoorbeeld door inspanning of warm weer? Dan kan je lichaam meer vocht verliezen via zweet dan via urine. Dit resulteert in minder plassen.
  • Hartproblemen: Hartfalen kan leiden tot vochtretentie in het lichaam. Daardoor wordt minder urine geproduceerd.

Nycturie: 's Nachts vaak plassen

Het is echter belangrijk om op te letten of je ook ’s nachts vaak moet plassen. Dit kan wellicht een teken kan zijn van een overactieve blaas of andere gezondheidsproblemen. Een overactieve blaas kan ervoor zorgen dat je vaker moet plassen. Zelfs als je niet veel hebt gedronken. Dit komt doordat de spieren in de blaas onwillekeurig samentrekken.

Nycterie, oftewel 's nachts wakker worden en hoognodig moeten plassen, kan verschillende oorzaken hebben. Hier zijn enkele tips om dit te verminderen:

  1. Een uurtje voor je gaat slapen nog genieten van een glaasje water of een blikje cola? Niet doen! Je lichaam heeft minstens een uur nodig om alle vloeistoffen te verwerken en naar je blaas te sturen.
  2. Cafeïne en alcohol irriteren je blaas en werken vochtafdrijvend, waardoor je vaker de neiging hebt om te gaan plassen. Bovendien zorgen beide dranken er ook voor dat je minder vast zal slapen. Cafeïne kan tot 12 uur in je lichaam blijven. Zelfs bij je middageten een kopje koffie drinken kan dus al schadelijk zijn voor je nachtrust. Ook alcohol verstoort je slaap, ondanks het feit dat de drank je moe en suf maakt. Dat je daardoor beter slaapt is (helaas) een illusie.
  3. Vaak moeten plassen ‘s nachts kan ook ontstaan door een vochtophoping in je onderste ledematen. Om dit te voorkomen kan je bijvoorbeeld compressiesokken dragen of enkele kussens onder je benen en voeten leggen zodat die ‘s nachts hoger liggen dan normaal.
  4. Het klinkt misschien vreemd, maar zout verslechtert je slaapkwaliteit en zorgt er bovendien voor dat je regelmatig een plasdrang hebt ‘s nachts. Onderzoek wees uit dat wie minder zout eet overdag, ‘s nachts minder vaak wakker wordt om te plassen.

Het is echter mogelijk dat nycturie een symptoom van een ziekte of andere aandoening is.

Wat kun je zelf doen?

Miljoenen Nederlanders hebben een probleem met plassen. Ze durven niet zomaar de deur uit of zijn altijd op zoek naar het dichtstbijzijnde toilet. Hoe komt dat? En kun je er zelf iets aan doen?

“Als je niet goed kunt uitplassen, urine verliest of heel vaak naar het toilet moet door verhoogde aandrang. Dat komt heel vaak voor. In Nederland kunnen ongeveer honderdduizend mensen niet goed plassen en hebben meer dan een miljoen vrouwen urineverlies. Urineverlies bij inspanning zie je vooral bij vrouwen na een natuurlijke bevalling. Bij mannen na prostaatoperaties. Het komt vooral veel voor op oudere leeftijd. Meer dan zeventig procent van de mensen in een verpleeghuis heeft er last van. Bij jongeren is het relatief een kleiner probleem, maar het komt bij hen zeker ook voor.

“Zeker. Als je heel veel moet plassen, kun je je vochtinname beperken. We horen vaak dat we veel moeten drinken. Vijftig procent van alle vrouwen heeft bijvoorbeeld standaard een flesje water bij zich. Sommige mensen drinken wel vier tot vijf liter per dag. Terwijl: anderhalf tot twee liter is echt meer dan genoeg. Ik zie op de poli veel mensen die vaak naar het toilet moeten. Ik laat hen altijd een dagboekje bijhouden. Daaruit blijkt dat de meesten veel te veel drinken. Maar wat als je te weinig drinkt?

“Te weinig drinken zou ik ook niet doen, zeker niet minder dan een liter.

“Aan koffie en cola kun je beter niet beginnen als je vaak moet plassen. Koolzuur en cafeïne prikkelen de blaas. En energiedrankjes zijn helemaal niet goed. Daar zitten nog veel meer cafeïnehoudende stoffen in die prikkelend werken op de blaas. Je wordt er ook nog eens alert van. Daardoor focus je je meer op de prikkels in je lichaam en voel je je blaas eerder piepen.

“Het klinkt misschien een beetje raar, maar het is handig te poepen voor je de deur uitgaat. Je endeldarm drukt op je blaas. Als je darmen leeg zijn, hoef je dus minder snel te plassen. Vooraf eten is ook slim. Voedsel neemt een heleboel vocht op, waardoor je minder vochtproductie hebt en je blaas minder vol raakt.

“Dat verschilt van persoon tot persoon. Bij de een begint de blaas al na honderdvijftig milliliter te piepen, bij de ander gaat er zevenhonderd milliliter in.

Als u een overactieve blaas heeft, moet u vaker plassen dan normaal. Normaal plast een mens ongeveer zeven keer per 24 uur. Als u dus aanzienlijk vaker plast dan dit, heeft u een overactieve blaas. U kunt soms wel ieder uur moeten plassen en soms ook wel vaker dan 1 keer per uur. Een overactieve blaas komt doordat uw blaas extra prikkelbaar is. Dit betekent dat uw blaas zich al aanspant terwijl hij nog niet vol zit. Hierdoor krijgt u de neiging om te plassen. Dit kan erg plotseling komen. Waarom de blaas extra prikkelbaar is, is niet bekend.

Als je blaas te actief is, moet je soms ineens heel erg plassen.Drink 2 weken geen koffie, thee, cola of energiedrankjes. Helpt dit? Blijf dan minder van deze dranken drinken.

Je kunt je blaas trainen om plas langer op te houden.Als dit niet helpt, kun je medicijnen proberen.

Je kunt zelf een aantal dingen doen om je plas beter op te houden.

Drink je vaak koffie? Of andere dranken met cafeïne, zoals thee, cola en energiedrankjes? Probeer die dan 2 weken niet te drinken. Kijk of dit helpt. Helpt het? Blijf dan minder van deze dranken drinken.Blijf wel genoeg drinken: 1,5 liter per dag. Bijvoorbeeld water.

Wanneer medische hulp zoeken?

Merk je dat je veel drinkt maar weinig plast? Dan is het belangrijk om medische hulp te zoeken. Dit kan namelijk een teken zijn van een onderliggend gezondheidsprobleem dat onmiddellijke aandacht vereist. Een arts kan de oorzaak van je symptomen vaststellen.

Bel je huisarts als het met de adviezen niet lukt om je plas beter op te houden. Bel ook je huisarts bij 1 of meer van deze dingen:

  • Je moet heel veel of heel vaak plassen.
  • Je hebt pijn of een branderig gevoel als je plast.
  • Er zit bloed bij je plas.
  • Je hebt een hernia in de rug en kunt ineens je plas niet goed meer ophouden.
  • Je verliest zomaar plas. Dus zonder dat je je inspant (hoest, lacht of sport).

labels:

Zie ook: