Het leven zit vol met belangrijke vragen. Moet je rijst wassen voordat je hem gaat koken? De vraag of je wel of niet rijst moet wassen kan tot verhitte discussies leiden.

Waarom rijst wassen?

Al eeuwenlang wordt rijst gewassen om het schoon te maken. Bij het oogsten kunnen er namelijk vuil en steentjes bij komen en je wil natuurlijk niet dat deze op je bord belanden. Vroeger werd rijst gewassen om ‘m schoon te maken. De productieprocessen waren nog niet zo verfijnd als vandaag de dag, waardoor er nog wel eens viezigheid en kleine steentjes tussen de korrels te vinden waren. De rijst die we hedendaags in de supermarkt kopen is brandschoon.

Al kan de rijst in feite geen viezigheid bevatten, het heeft wel een laagje dat je eraf wil wassen. Door het vervoeren van verpakkingen schuren de korrels tegen elkaar aan, waardoor een laagje zetmeel dat van nature om de rijst heen zit loslaat en je rijst soms wat ‘stoffig’ aan kan voelen. Dit zorgt ervoor dat de rijst wat stoffig aan kan voelen. Het zetmeel voelt niet alleen wat gek aan maar heeft ook grote invloed op de structuur van je gekookte rijst.

De invloed van zetmeel

Door de rijst te spoelen was je niet alleen kleine deeltjes stof van de korrels af, maar verwijder je ook het overgebleven laagje zetmeel. Het is dit zetmeel dat rijst plakkerig maakt. Zetmeel kleeft van nature aan elkaar vast en wie zijn rijst niet wast voor het koken, krijgt al snel een kleverige boel. Wil jij géén kleverige, nattige maar juist een kom luchtige rijst zoals in een Thais restaurant? Dan doe je er verstandig aan om je rijst af te spoelen voor gebruik. Maar aan de andere kant: wil je lekker luchtige, fluffy rijst?

Wanneer rijst niet wassen?

Sommige gerechten vragen daar echter om. Denk maar aan het maken van risotto recepten of sushi. In die gevallen is het dus handig om de rijst juist niet te wassen. Bij risottorijst wil je bijvoorbeeld graag het zetmeel behouden omdat je juist wilt dat de rijst aan elkaar gaat kleven.

Verlies van vitamines en mineralen?

Je hoort wel eens dat mensen zeggen dat je door de rijst te wassen ook belangrijke vitamines en mineralen wegspoelt. Nu is dat niet helemaal waar … maar wel een beetje. Een nadeel van het wassen van de rijst is dat de wateroplosbare vitamines en mineralen worden weggespoeld. Door de rijst vooraf te spoelen verminder je namelijk alleen het aantal wateroplosbare vitamines die anders door de korrels opgenomen zouden worden. Normaal worden deze door de rijstkorrels opgenomen tijdens het koken.

Arseen in rijst

Arseen, of arsenicum, behoort tot de zware metalen en die kun je maar beter niet te veel binnen krijgen. Het kan onder andere in grondwater zitten, waardoor het in (rijst)planten kan voorkomen. Door de rijst te wassen kun je eventueel een klein beetje van dat arseen wegspoelen. Echter, het komt in rijst maar in hele lage concentraties voor en er wordt streng op gecontroleerd. Zo kan er arseen in rijst zitten, zegt Eikenaar. Rijstplanten nemen dit zware metaal namelijk goed op uit de grond. Het wassen van rijst kan het gehalte dan verder beperken.

Microplastics in rijst

Naast arseen zitten er microplastics in je rijst. Ook daar helpt een spoelbeurt bij. Een vijfde van die ministukjes plastic krijg je weg door het te wassen, concludeerden wetenschappers van de University of Queensland (Australië) in 2021.

Hoe was je rijst?

Rijst wassen klinkt natuurlijk alsof je het gewoon even onder de kraan kunt houden en dat het dan opgelost is. Wil je toch je rijst wassen? Doe de rijst dan in een vergiet en spoel de rijst onder de koude kraan, waarbij je met je hand langzaam de korrels een beetje om schept. Je kunt het natuurlijk ook in een pannetje met koud water doen, even roeren en afgieten in een vergiet of zeef.

Toch kun je het beste de volgende stappen volgen, wil je dat het écht goed schoon is:

  1. Voeg je rijst toe aan een kom met koud water;
  2. Roer er met je handen door heen zodat het zetmeel vrijkomt;
  3. Giet het water af boven een fijne zeef, doe de rijst terug in de kom en herhaal 3-5 keer tot het water dat wegloopt helder is.

Vervolgens kook je de rijst in schoon water volgens de methode die je op de verpakking vermeld staat.

Gelukkig kun je ook je rijst wassen zonder zeef. Doe de rijst dan weer in een pannetje met koud water, roer even om en giet af met de deksel een heel klein beetje van de pan zodat alleen het water eruit loopt en de rijst achter blijft.

Welke rijstsoorten moet je wassen?

Rijst wassen voor het koken is aan te raden wanneer je witte, langgraanrijst, basmati of bijvoorbeeld jasmijnrijst gebruikt. Er zijn verschillende soorten rijst en elke soort heeft zijn eigen regel wat het wassen betreft. Dit staat meestal aangegeven op de verpakking. Mocht het niet duidelijk aangegeven staan of heeft u de verpakking al weggegooid, dan is er een vuistregel die u aan kunt houden. Witte rijst kunt u het beste wel wassen, bruine rijst niet.

Andere rijstsoorten, die een andere bereidingswijze vragen, hoef je niet te wassen. Om bruine rijst, ook wel zilvervliesrijst of volkorenrijst genoemd, zit nog een vliesje. Hierdoor schuurt de rijst minder bij het vervoeren, waardoor er weinig zetmeel loskomt. Bij witte rijst wordt het kaf, de kiem en het zilvervlies verwijderd, maar bij de bruine rijst wordt alleen het kaf verwijderd. Dit is ook de reden waarom de rijst wat donkerder is van kleur.

labels:

Zie ook: