Er bestaat niet maar één soort olijfolie. Er zijn verschillende soorten olijfolie beschikbaar, elk met zijn eigen kenmerken en toepassingen. De vijf belangrijkste regelgevende instanties voor olijfolie, zoals de Codex Alimentarius, Internationale Olijfraad (IOC), Europeese Unie, Ministerie van Landbouw van de Verenigde Staten (USDA) en Australische autoriteiten, hebben bepaald dat er 4 soorten olijfolie zijn op basis van de zuurgraad en een score op de 12 mogelijke defecten die een olijfolie kan bevatten.

Om het nog iets moeilijker te maken kun je ze ook nog eens per soort onderverdelen, daarom leggen we het graag aan je uit.

De Verschillende Soorten Olijfolie

De soorten olijfolie zijn namelijk: olijfolie, gemengde geraffineerde olijfolie, pomace olijfolie en oneetbare olijfolie.

  • Extra Vierge Olijfolie: Dit is de buitencategorie en de absolute koning onder de olijfoliën. Het is olijfolie van de eerste persing (zonder verhitting) met mechanische persen. Het direct en koud persen zorgt ervoor dat de meeste voedingswaarden worden behouden en dat de zuurgraad niet boven de 0,8 procent ligt. Daarbij moet de mediane score op de 12 olijfoliedefecten 0 zijn en de mediaan op fruitigheid boven de 0. Dit resulteert in een rijke smaak en een olijfolie waar alle natuurlijke vitaminen en mineralen bewaard zijn gebleven. Trouwens: je hebt nog een supersoort olijfolie, namelijk biologische extra vierge olijfolie. Voordat je iets een biologische olijfolie mag noemen, moet je aan bepaalde voorwaarden voldoen. Zo mag je geen gebruik van kunstmest en pesticiden maken en moet je precies kunnen aantonen waar je olijven vandaan komen. Nog een extra kwaliteitsgarantie dus, wat onder andere leidt tot meer polyfenolen en antioxidanten.
  • Vierge Olijfolie: De niet ‘extra’ variant heet simpelweg vierge olijfolie en dit is met name vanwege de iets hogere zuurgraad. Deze mag tot maximaal 2 procent zijn met een mediaan op de olijfolie defecten tussen 0 en 3.5, met een mediaan van fruitigheid boven nul. Het doel is wel om de smaak, kleur en aroma zo authentiek mogelijk te houden, maar dit wordt niet altijd gehaald. Binnen de eerste soort olijfolie, is dit de minste kwaliteit. Hierbij moet de mediaan van olijfolie defecten tussen 3.5 en zes zijn, met een mediaan van fruitigheid boven de 0. Deze gewone olijfolie heeft een neutraler smaak dan de andere twee soorten olijfolie.
  • Geraffineerde Olijfolie gemengd met Olijfolie uit de Eerste Persing: Op papier is dit een kwalitatief slappe vorm van olijfolie. Raffineren houdt in dat er ‘onzuiverheden’ uit de olie worden gehaald. Dat kan geheel natuurlijk of door middel van een reeks chemische en/of fysische processen. Hierdoor verliest het zijn smaak en geur.
  • Pomace Olijfolie: De laatste gradatie van olijfolie die nog te consumeren is, is pomace olijfolie die niet natuurlijk wordt geproduceerd. Lees: door middel van een chemisch proces met bijvoorbeeld oplosmiddelen zoals hexaan. Dit gebeurt vaak met minder verse en lagere kwaliteit pulp van olijven. De ruwe pomace olijfolie dient vervolgens ook weer geraffineerd te worden en ook hier wordt bijvoorbeeld een mengsel van olijfolie uit de eerste persing en/of geraffineerde olijfolie toegevoegd. Deze olijfolie wordt verkregen door olie uit olijven te persen die al mechanisch zijn behandeld en/of uit olijfpulp te halen. Door dit te verhitten extraheer je circa 8% van de pulp aan ruwe pomace olijfolie. De ruwe pomace olijfolie dient vervolgens geraffineerd te worden voordat deze “eetbaar” wordt (meer over geraffineerde olijfolie en of het gezond is).
  • Oneetbare Olijfolie: Er zijn nog vier categorieën olijfolie die worden geproduceerd, maar niet voor menselijke consumptie zijn bedoeld. Dit aangezien de manier van produceren ervoor zorgt dat deze categorieën olijfolie geen (lekkere) smaak en weinig/geen voedingsstoffen bevatten. Ten eerste heb je lampante olijfolie. De kwaliteit van deze olijfolie is zo slecht, dat-ie oneetbaar is. Zo is de zuurgraad meer dan 3,3%, de mediaan van defecten boven de 6 en de mediaan van fruitigheid 0. Dan heb je geraffineerde olijfolie. Deze olijfolie kennen we al, waarbij de ‘onzuiverheden’ uit de olie worden gehaald door chemische en fysische processen. Echter verwijder je zo dus ook de (voedings)stoffen en gunstige eigenschappen van de olijfolie. De olijfolie is zodoende smakeloos, maar wordt bijvoorbeeld voor in een blikje sardines nog wel gebruikt. Nog lager op de ladder staat ruwe pomace olie uit afvallen van olijven die op natuurlijke wijze door het te verhitten in een ketel naar 60 graden Celsius wordt geproduceerd. Ook dit hebben we al besproken, waarbij olie uit olijven te persen die al mechanisch zijn behandeld of uit olijfpulp worden gehaald. Als laatste op de ladder binnen deze soort olijfolie staat ruwe pomace olie uit afvallen van olijven die op een chemische manier (door middel van hexaan) wordt geëxtraheerd.

De Beste Olijfolie voor Salades

Voor een salade wil je een olijfolie met een rijke, volle smaak die ook nog eens de meeste voedingsstoffen bezit, toch? Dan is de beste keuze extra vierge olijfolie. Wist je dat extra vierge olijfolie in verschillende smaakprofielen komt? Voor een frisse salade met bijvoorbeeld rucola en tomaat kun je kiezen voor een fruitige olijfolie met een lichte peperige nasmaak. Voor een wat vollere salade met bijvoorbeeld linzen of gegrilde groenten past een krachtigere olijfolie.

De beste olijfolie voor salades is een extra vierge olijfolie van hoge kwaliteit. Let op de herkomst, de persing en de smaak. Of je nu een lichte zomerse salade of een rijkgevulde maaltijdsalade maakt, extra vierge is wat ons betreft de enige echte keuze.

Smaakprofielen en Toepassingen

Extra vergine olijfolie wordt onderverdeeld in een drietal smaakprofielen: mild, medium en robuust. Kies de soort die bij je gerechten past. Een robuuste olie voor bijvoorbeeld vleesgerechten, vette vis en pizza, een medium olijfolie voor vis en salades en een milde olijfolie voor gekookte groenten en gerechten met een milde smaak.

Voor een salade caprese gebruik je het beste een medium fruitige olijfolie die iets steviger is qua bitterheid en scherpte. Dat maakt een mooie balans met de tomaat en voegt extra frisheid toe in de smaak.

Olijfolie en Gezondheid

Olijfolie zorgt niet alleen voor een heerlijke smaak, maar helpt ook bij de opname van in vet oplosbare vitamines uit groenten. Het bevat veel onverzadigd vet, wat goed is voor de gezondheid. Verder heeft olijfolie een hoog gehalte aan vitamine E. Bereidingsvet met veel onverzadigd vet, zoals olijfolie, staat in de Schijf van Vijf. Daarmee daalt de kans op hart- en vaatziekten aanzienlijk.

Waarop Letten bij het Kopen van Olijfolie?

Begin in ieder geval altijd met een extra vergine olijfolie. Zie je Olijfolie Mild, Olijfolie Classico staan? Vertrouw het dan niet. Dan heb je waarschijnlijk met geraffineerde olijfolie te maken. Niet lekker, niet gezond! Bij een goede olijfolie staat dit op het etiket. Het wordt in de regel aangeduid als bijvoorbeeld ('23/'24), dat betekent dat de olijven tussen september 2023 en februari 2024 geoogst zijn. Staat het oogstjaar er niet op dan heeft de producent iets te verbergen. Niet doen!

Let ook op de herkomst. Staat er op het etiket dat de olijfolie afkomstig is van olijven uit de EU of zelfs van buiten de EU dan heb je te maken met een mengsel. Bedenk dan dat de olijven en de olie een lange weg hebben afgelegd en dat ze misschien helemaal niet zo Italiaans zijn als de verpakking doet vermoeden. Wil je een Italiaanse olijfolie? Let er dan op dat de herkomst van de olijven of de olie daadwerkelijk uit Italië is.

Extra vergine olijfolie kenmerkt zich door een groene, grasachtige geur. Bij robuustere olijfolies kun je ook kruidigheid waarnemen, bijvoorbeeld distel of tomatentakjes. De geur moet aangenaam en fris zijn. Je ruikt het beste door wat olijfolie in een glaasje te gieten, het met je hand iets op te warmen, te walsen en dan met je neus de geur langzaam op te snuiven. In de smaak is altijd iets van bitterheid aanwezig en de afdronk moet een spicy prikkel in je keel geven. Dit peperige wijst op de aanwezigheid van antioxidanten. Een zeer gezonde eigenschap van olijfolie.

Tips voor Gebruik

  • Koude gerechten: Extra vierge olijfolie is heerlijk in koude gerechten, zoals dressings, sauzen en bij brood. De uitgesproken, heerlijke smaak en gezonde stoffen van je biologische olijfolie komt zo ook het meest tot zijn recht.
  • Verhitting: Extra vierge olijfolie kun je verhitten tot 207 graden, dus bakken en braden gaat ook prima. Dat de antioxidanten ervoor zorgen dat stoffen uit andere producten hierdoor beter opgenomen worden door het lichaam en dus beter tot hun recht komen, is een bijkomend voordeel.
  • Alternatieven: Wegens financiële overwegingen of wanneer je tot boven de 207 graden wenst te verhitten, kun je voor (gemengde) olijfolie kiezen aangezien deze soorten olijfolie goedkoper zijn en nog wel wat smaak en voedingsstoffen bevatten.

Olijfolie vs. Andere Oliën

Er zijn ook verschillende soorten oliën. We hebben mooie artikelen over olijfolie versus koolzaadolie, olijfolie versus zonnebloemolie en olijfolie versus kokosolie voor je in petto. Nu kun je écht de allerbeste keuze maken als het om olie gaat!

Producten om je gerechten mee op te fleuren

  • Chili olijfolie! Het heeft een fruitige geur en een zachte smaak met een licht peperige kick.
  • Ongefilterde Biologische Extra Vierge Olijfolie.
  • Zwarte Truffel Extra Vierge Olijfolie.
  • Rode Peper Extra Vierge Olijfolie.
  • Authentieke Balsamicoazijn uit Modena.

labels: #Salade

Zie ook: