Het verhaal van Oude Bros Chocolade is nauw verbonden met de rijke historie van de Bensdorp chocoladefabriek. Ooit was Bensdorp de grootste chocoladefabrikant van Nederland.

De Oprichting en Vroege Jaren

Het concern werd in 1840 opgericht door Gerardus Bernardus Bensdorp. De hoofdstad was in die periode het epicentrum van de chocolade-industrie. Vele ondernemers als Blooker, Korff en Bensdorp profiteerden mee van de uitvinding van Coenraad Johannes van Houten, die ontdekte dat je veel vet uit de bonen kon verwijderen door deze te branden en te persen.

De fabriek van de familie Bensdorp was zo succesvol dat deze al snel moest uitbreiden. In 1849 werd de eerste fabriek aan de Amstel gesticht en in 1884 opende de fabriek in Bussum. 1905 was het bedrijf zo groot dat er ook vestigingen waren in Oostenrijk, Duitsland en zelfs Afrika. Deze kreeg een eerste uitbreiding in 1897: een nieuwe en grote fabriek met meerdere verdiepingen die nu nog steeds op het Bensdorpterrein te vinden is. De volgende uitdijing volgde in 1906. In de jaren ’50 en ’60 werden de kantoren, het laboratorium en het distributiecentrum vernieuwd.

Na de Tweede Wereldoorlog ging het steeds slechter met de Nederlandse chocolademakers. Er was enorm sterke concurrentie uit het buitenland, en de aandacht die voorheen werd besteed aan de producten moest wijken voor de noodzaak tot grotere productie. Een groot deel van de capaciteit van de fabriek in Bussum werd ingezet om de luchtige chocoladereep te produceren. Tevens werd de Amsterdamse chocoladefabriek Blooker overgenomen door Bensdorp. Deze werd gesloten en de productie verhuisde naar Bussum.

Beginjaren '50 stonden vanwege de Koreaanse oorlog de zaken er een stuk minder florissant voor. De prijs van grondstoffen steeg en de afzetten werden minder. Er werd aanzienlijk minder cacaopoeder vervaardigd en de chocoladeproductie kwam op een lager pitje te staan. Zeventien leden van het mannelijk personeel moesten worden ontslagen en met het werk van vijf man werd geschoven (om in een lagere loonschaal te komen). Ook werd bezuinigd op Bitter en Zoet, het blad werd 1/3 dunner, van 12 pagina's teruggebracht naar 8. De standaardisatie van de verpakkingen bleek 'winst' op te leveren. De (te) vele soorten en variaties werden te kostbaar.

Ernstig was de brand die bestreden moest worden in de nacht van 26 op 27 juli 1954, nadat de vuurhaard acht uur lang onopgemerkt was gebleven. De schade van poederafdeling en de daaronder liggende opslagkelder was enorm, maar na 25 dagen functioneerde de poederinstallatie al weer dankzij de inzet van de Technische Dienst.

Groei en Innovatie

Na de oprichting van de W.L.M. Bensdorp Cy in Boston in 1949, waarmee de verkoop in Amerika in eigen beheer kwam, werd de export van steeds groter belang. In 1951 keerde W.L.M. Bensdorp [Brord] terug uit Amerika om als commercieel directeur zijn steentje bij te dragen. Export vroeg om vergroting van de chocoladeproductie. In 1953 werd daarom de Suikerwerkafdeling opgeheven, waarmee de banden met het verleden definitief werden doorgesneden.

Na een onderbreking van 17 jaar werd in maart 1958 opnieuw gestart met 'Bros', nu een fors model dat maar liefst 23 cent kostte. De smaken puur en melk werden later aangevuld met hazelnootmelk.

Overname en Herbestemming

In 1972 kon het bedrijf het hoofd niet meer boven water houden. Bensdorp werd verkocht aan Unilever, dat het in 1984 van de hand deed aan het Belgische chocoladeconcern Barry Callebaut.

Al sinds 2004 werden er plannen gemaakt om dit stukje Bussum te transformeren tot een markante stadswijk met behoud van industriële elementen. Het werd een langdurig traject dat door het uitbreken van de economische crisis volledig kwam stil te liggen. Pas in 2015 kwam er weer schot in de zaak. Lang niet al het materiaal van de oude fabriek was geschikt voor een tweede ronde. De langdurige leegstand en de crisis hadden een vernietigend effect op het Bensdorpcomplex. Ook vonden er lange tijd discussies plaats over welke culturele voorzieningen een plek zouden moeten krijgen in het complex en was de parkeernorm in de omliggende omgeving een probleem. Uiteindelijk lukte het toch om het project van de grond te krijgen. Er worden veertig woningen in de vrije sector en veertig sociale huurhuizen gerealiseerd. Er wordt nog altijd gezocht naar een culturele toevoeging voor Bensdorp. Toch kan de herbestemming nu al worden gezien als een succes. Van chocoladefabriek naar woningen was een flinke overgang. Het Steunpunt Monumenten en Archeologie bracht dit verloop nauwgezet in beeld.

De Bensdorp chocoladefabriek opende in 1884 haar deuren hier in Bussum en de fabriek werd voortdurend uitgebreid om aan de groeiende vraag te voldoen. Maar na de overname door Unilever in 1973 en de verplaatsing van de productie naar Frankrijk in 2000 sloten de deuren. Gelukkig begon in 2015 een nieuw hoofdstuk. Het terrein werd herontwikkeld met respect voor haar rijke geschiedenis en vandaag ademt het gebouw nog steeds de industriële charme van vroeger.

Het hergebruik van de industriële elementen in ons kantoor voelt bijna symbolisch: net zoals het gebouw een transformatie heeft ondergaan, helpen wij onze klanten om te groeien en zich aan te passen aan veranderende tijden. Dus, of we nu brainstormen in een voormalige opslagruimte of een kop koffie drinken in de oude Bros productieruimte, we voelen ons elke dag geïnspireerd door de rijke historie om ons heen.

labels:

Zie ook: