Polen zijn dol op zoetigheden. Zelfs na de meest voedzame maaltijd heeft een Pool zin in een dessert. Suiker heeft een belangrijke rol in de evolutie van Poolse desserts gespeeld. In de 16e eeuw werd suiker in Polen als medicijn beschouwd, in de 17e eeuw werd het als conserveermiddel gebruikt, en pas in het tijdperk van de Verlichting werd het een voedingsmiddel.

Top 10 Poolse Traditionele Nagerechten

Tussen de 10 Poolse traditionele nagerechten bevindt zich een groot aantal taarten en cakes:

  1. Sernik: Kwarktaart uit Polen die wordt gemaakt van eieren, suiker en twaróg. Er zijn verschillende versies sernik: gebakken en koud bereid, met vruchten of rozijnen, op een laag kruimige cake of biscuitgebak of zonder onderlaag. Altijd lekker.
  2. Jabłecznik (szarlotka): Een Poolse appeltaart. Een gebak dat nooit verveelt! Het meest traditionele uitvoering: een kruimeldeeg met appelvulling, geklopt eiwitschuim en krokant suikerstrooisel.
  3. Makowiec: Maanzaadgebak, meestal rijk gevuld en geglazuurd.
  4. Bezy: Een zoete lekkernij uit stijfgeklopt eiwit en suiker. In Nederland bekend als meringue.
  5. Budyń: Een pudding met een stevige en smeuïge consistentie op basis van melk. Het lekkerst met echte vanille.
  6. Kisiel: Een gelachtig dessert op basis van water en vruchten.
  7. Pączki: Een gefrituurd gistdeegbol, gevuld met jam of een andere zoete vulling.
  8. Galaretka: Het liefst met slagroom en seizoensfruit uit eigen tuin.
  9. Ciasto drożdżowe z owocami: Gistdeeg met verschillende soorten fruit, zoals aardbeien, pruimen, zwarte bessen en rabarber.
  10. Napoleonka (kremówka): Een soort Poolse tompouce: twee vellen bladerdeeg gevuld met slagroom, pudding of crème en meestal bestrooid met poedersuiker of versierd met een laagje glazuur.

Monchou Toetje in een Glas

Trakteer jezelf op een heerlijk genietmoment met dit Monchou toetje in een glas. De romige Monchou, witte chocolade en frambozen zijn een heerlijke combinatie!

  • Smelt 180 gr witte chocolade au bain-marie.
  • Klop de monchou romig.
  • Laat de witte chocolade een beetje afkoelen (het moet niet weer hard worden).
  • Meng de witte chocolade, monchou en slagroom met elkaar.
  • Verdeel het toetje over de glaasjes en zet het in de koelkast.
  • Laat het minimaal 4 uur opstijven in de koelkast.

Goudse Moppen: Een Klassiek Koekje

Gouda is niet alleen bekend door de eigen Goudse stroopwafels, maar ook door bijvoorbeeld Goudse Moppen. Goudse Moppen zijn niet de enige Nederlandse koekjes die moppen heten. Zo zijn er Kruidmoppen, Boxtelse Moppen, Dalfser Moppen, Weesper Moppen, Deldense Moppen, Zierikzeese Moppen en Koudekerkse Moppen. Ook in het buitenland bestaan ze, zoals Bentheimer Moppen uit Bad Bentheim, Duitsland en Geelse Moppen uit Vlaanderen.

Etymologisch is het woord "moppen" interessant. Naast de koekjes verwijst het ook naar een speciale veger, een liedje of deuntje, en kloostermoppen (middeleeuwse bakstenen). In plaats van kloostermoppen is het waarschijnlijker dat de naam van de koekjes afkomstig is van "brok," verwijzend naar de brokjes deeg waaruit de koekjes worden gebakken.

Goudse Moppen zijn makkelijke koekjes om te maken. Het is in de basis een heel simpel koekje van bloem, roomboter en suiker, en een ei(dooier). Simpel te maken koekjes die daarmee wel wat weg hebben van zandkoekjes, maar wel wat brosser zijn. De vanille of citroenrasp, in het geval van Goudse Moppen, zal een latere toevoeging zijn. Het is zeker mogelijk dat er al in de 17e eeuw koekjes waren die we nu zouden herkennen als moppen.

Extra bij Goudse Moppen is dat alleen de zijkant van een koekje nog door suiker wordt gerold. En dan maakt het uiterlijk anders dan bij andere koekjes. Vaak is de rand daardoor wat donkerder, door het karamelliseren van de kristalsuiker, en is de bovenkant van het koekje net even lager dan die rand. Je herkent ze daardoor meteen.

Recept voor Goudse Moppen met Vanille

Hier volgt een recept voor Goudse Moppen met vanille (voor 20 koekjes):

  • 100 gram tarwebloem
  • 80 gram ongezouten roomboter
  • 50 gram witte basterdsuiker
  • 1 theelepel vanille-extract
  • 1 eidooier van een klein ei
  • Kristalsuiker om in te rollen
  • Snufje zout

Aan het werk

  1. Meng de boter en de basterdsuiker goed door elkaar.
  2. Voeg de vanille-extract, eidooier en zout toe en meng het weer goed.
  3. Voeg dan de bloem toe. Net zo lang rustig mengen tot het een samenhangend deeg is.
  4. Vorm van het deeg een cilinder (3,5 à 4 centimeter in diameter en ongeveer 21 centimeter lang).
  5. Bebloem een werkblad heel licht en rol de cilinder daar even doorheen.
  6. Strooi dan wat kristalsuiker op het werkblad en rol het deeg onder lichte druk daar weer doorheen.
  7. Leg de rol deeg, verpakt in huishoudfolie, minstens 1 uur op de koudste plek in de koelkast.
  8. Verwarm de elektrische oven voor op 170°C. Leg bakpapier op een bakplaat.
  9. Haal de deegrol uit de koelkast en snij er met een scherp mes 1 centimeter dikke plakken af.
  10. Leg ze in 4 rijen van 5 op de bakplaat. Bakken in de oven voor 15 minuten. Wel opletten want als ze donkerbruin of zwart worden dan smaken ze niet lekker meer.
  11. Uit de oven helemaal laten afkoelen. Dan worden ze stevig.

Resultaat

Mooie goudbruin gekleurde koekjes. Brosse koekjes met een stevige en bruinere rand, door het rollen in kristalsuiker.

Arretje-Cake: Een Retro Klassieker

Arretje-cake is een supermachtige, stevige no-bake cake die voornamelijk bestaat uit plantaardig vet, suiker, cacao en stukjes biscuit. Een soort gemarmerde chocoladecake die je moet laten opstijven in de koelkast. Arretje-cake is genoemd naar Arretje Nof het stripfiguurtje dat in de jaren 20 is gebruikt in de reclamecampagnes van de Nederlansche Oliefabriek (NOF) in Delft (later Calvé).

De NOF staat vooral bekend om zijn Delftsche slaolie, maar het bedrijf is ook geïnteresseerd in het productieproces van kunstboter. Tussen 1913 en 1926 staat het recept van Arretje-cake (uiterst makkelijk te bereiden) in één van deze gratis receptenboekjes. In 1926 krijgt Johan Johannes Fabricius de commerciële opdracht om een boekjesreeks genaamd ‘De wondere avonturen van Arretje Nof’ te maken. De trouwe kopers van Delftsche slaolie, Delfia en Delfrite kunnen de boekjes met verluchte sprookjes gratis krijgen tegen inlevering van 18 NOF-wapenbonnen.

Calvé wil met deze boekjes niet alleen de jonge klantjes aan zich binden, maar hoopt met het fantasiefiguurtje Arretje ook een mascotte te creëren. De uit Bagdad afkomstige vrolijke en dappere Turkse Arretje trekt de hele wereld over en beleeft allerlei avonturen. In het laatste boekje komt de kleine Arretje in het koude Nederland terecht waar hij trouwt met molenaarsdochter Annetje. Dan ruilt de exotische Arretje zijn tulband en pofbroek in voor een Hollandsche broek en muts.

Claimen op het recept

Maar is het originele recept van Arretje-cake wel van Calvé? Een ander vergelijkbaar recept, uit 1910, komt van Apollonia Wilhelmina von Baumhauer. Ook Portugal en Italië claimen allebei het patent te hebben op dit heerlijke zoete chocoladegerecht in de vorm van een grote salami.

Na de oorlog, als de koelkast in opmars komt, wordt het recept van Arretje-cake opnieuw razend populair. Vanwege dit grote succes worden in 1950 de eerste vijf boekjes van Arretje Nof herdrukt en wordt er in 1957 een nieuwe serie van acht Arretje Nof boekjes uitgebracht. In 1970 publiceert Walt Disney in Italië het kinderboekje ‘Manuale di Nonna Papera’ (Oma Duck’s Kookboek). Elk recept uit het boekje is geïnspireerd door historische of mythologische personages.

De Salame Vichingo (= Vikingsalami) is geïnspireerd op de gele en zwarte schilden die aan de buitenkant van deze schepen glanzen. Kinderen kunnen deze smulcake dus makkelijk zelf maken en zo is het, niet alleen in Nederland, een echte hit op vele verjaardagsfeestjes in de jaren 60, 70 en 80.

Hieronder een overzicht van de landen die een vergelijkbaar recept hebben.

Land Naam Vorm Anders
Amerika Chocolate Salami Worst vanillewafels, ongezouten roomboter (i.p.v. plantenvet), soms pure chocolade (i.p.v.
Argentinië Salame de Chocolate Worst roomboter (i.p.v.
Australië Hedgehog Cake Vierkanten roomboter (i.p.v. plantenvet), gecondenseerde melk (i.p.v.
Brazilië Palha Italiana Vierkanten maïszetmeelkoekjes, gecondenseerde melk (i.p.v.
Brazilië Chocolate Salaminho Worst maïszetmeelkoekjes, gecondenseerde melk (i.p.v.
Bulgarije Сладък салам (Zoete Salami) Worst roomboter (i.p.v.
Cyprus Doukissa Worst, vierkanten, cake, taart elk geschikt koekje kan worden gebruikt, roomboter (i.p.v. plantenvet), soms gecondenseerde melk (i.p.v.
Denemarken Kiksekage Cake hele vierkante vanillekoekjes, soms roomboter (i.p.v.
Engeland Chocolate Fridge Cake Cake, vierkanten, taart elk geschikt koekje kan worden gebruikt, roomboter (i.p.v. plantenvet), Golden Syrup (i.p.v.
Engeland Chocolate Tiffin Vierkanten digestive biscuits of Graham crackers, roomboter (i.p.v. plantenvet), Golden Syrup (i.p.v.
Estland Kirju Koer Worst elk geschikt koekje kan worden gebruikt, roomboter (i.p.v.
Frankrijk Gâteau au Chocolat Worst, vierkanten, cake, taart elk geschikt koekje kan worden gebruikt, roomboter (i.p.v. plantenvet), soms gecondenseerde melk (i.p.v.
Griekenland Mosaiko of Kormos Worst roomboter (i.p.v.
Hongarije Keksz Szalámi of Keksz Tekercs of Pöttyöske Worst roomboter (i.p.v.
Ierland Chocolate Biscuit Cake Vierkanten, cake, taart combinatie van zoete koekjes (Rich Tea) en digestive biscuits (40%/60%), roomboter (i.p.v. plantenvet), Golden Syrup of honing (i.p.v.
Italië Salame Turco Worst roomboter (i.p.v.
Italië Salame di Cioccolato Worst roomboter (i.p.v. plantenvet), pure chocolade (i.p.v.
Italië Salame del Papa Worst roomboter (i.p.v. plantenvet), Gianduja chocolade en bittere cacao (i.p.v.
Jordanië ليزي كيك (Luie Taart) Taart digestive biscuits, roomboter (i.p.v.
Litouwen Tinginys Worst roomboter (i.p.v. plantenvet), (gekaramelliseerde) gecondenseerde melk (i.p.v.
Maleisië Kek Batik Vierkanten margarine of roomboter (i.p.v. plantenvet), gecondenseerde melk (i.p.v.
Polen Blok Czekoladowy Cake elk geschikt koekje kan worden gebruikt, roomboter (i.p.v. plantenvet), melkpoeder met melk (i.p.v.
Portugal Salame de Chocolate Worst roomboter (i.p.v. plantenvet), soms gecondenseerde melk (i.p.v.
Roemenië Salam de Biscuiți Worst roomboter (i.p.v.
Rusland шоколадная колбаса (Chocolade Kolbasa) Worst roomboter (i.p.v.
Spanje Salchichón de Chocolate Worst roomboter (i.p.v.
Sri Lanka Chocolate Biscuit Pudding Vierkanten, cake, taart Mariakaakjes worden eerst in warm melk gedoopt, margarine of roomboter (i.p.v.
Turkije Mozaik Pasta of Mozaik Pasta Tarifi Worst, vierkanten, cake, taart, driehoeken margarine of roomboter (i.p.v.
Uruguay Salchichón de Chocolate Worst roomboter (i.p.v. plantenvet), soms gecondenseerde melk (i.p.v.
Zweden Chokladsalami Worst roomboter (i.p.v. plantenvet), pure chocolade (i.p.v.

Sinterklaas Borrelplank

Een Sinterklaas borrelplank is een leuke manier om je gasten met sinterklaas te verrassen. Of je gezin. Er ligt voor iedereen wel iets lekkers op en ik wissel gezonde rauwkost af met wat minder gezonde hapjes. Als je wat meer groenten neerlegt en zorgt voor voldoende hapjes kun je deze borrelplank prima als Monkey Platter gebruiken, als avondeten dus. Zeker als je als toetje ook nog een heerlijke kruidnootjes tiramisu maakt!

Het zijn een aantal verschillende hapjes, dus je hebt ook best wat ingrediënten nodig. Toch is het niet al te ingewikkeld. De meeste hapjes zijn koud en zo gemaakt. De warme hapjes moeten wel even een minuut of 10-12 in de oven, dus daar moet je rekening mee houden. Alle hapjes zijn makkelijk te maken. Begin ongeveer een uur van te voren. Sommige dingen, zoals de bladerdeeg stafjes, kun je ook al eerder maken. De pizza mijters zijn het lekkerste als je ze vlak van te voren maakt.

Snijd een plakje bladerdeeg in 6 reepjes. Maak van ieder reepje een staf door het uiteinde een klein stukje op te rollen. Leg op een bakplaat en bestrooi met kaas. Snijd een appel in vieren. Laat de schil er aan. Kerf met een mesje of een guts setje een kruis in de mijter. Leg op de borrelplank. Snijd de bittere kant van een stronkje witlof af en haal de blaadjes los. Spoel af onder de kraan. Leg ze op de borrelplank. Vul met een plakje gerookte zalm, makreel of garnalen die je mengt met mayonaise. Voor de mensen die niet van vis houden kun je ze vullen met filet American en bestrooien met een bosuitje. Snijd een komkommer (de kraag) in plakjes van ongeveer een halve centimeter (zodat de sateprikker goed blijft staan). Wortels horen sowieso al bij sinterklaas, dus maak de wortels schoon, schrap ze en snijd eventueel in stukjes. Snijd uit het harde deel van de komkommer de letters SINT. Leg verspreid op de plank wat kruidnootjes, schuimpjes, brokken chocoladeletter en banketletter neer. Eventueel kun je de plank nog wat opleuken door kleine playmobil sinterklaasjes neer te zetten.

labels:

Zie ook: