Jarenlang was koken op een gasfornuis de norm, maar omdat we in de toekomst van het gas afgaan, komt elektrisch koken steeds meer in beeld.

Om de klimaatdoelen te halen, mogen we vanaf 2050 geen aardgas meer gebruiken, niet om onze huizen te verwarmen, maar ook niet om te koken. Daarom is het slim om, als je een nieuw fornuis nodig hebt, nu al voor een elektrisch fornuis te gaan. Dan ben je vast voorbereid!

In Nederland gaan “we” stap voor stap van het aardgas af. Hoe ziet de toekomst eruit volgens energiedeskundige Joanneke de Jongh? “In een aantal wijken komt er misschien een gasnet met groen gas, maar de meeste huizen zullen gasloos worden. Ook wat betreft het koken.”

Overweeg jij over te stappen van gas naar elektriciteit? Een slimme keuze, vinden wij. De afgelopen jaren zijn de energiemarkten flink veranderd, en dat heeft invloed op de keuze tussen gas en elektriciteit voor koken.

Is je gasfornuis inruilen voor een elektrische inductiekookplaat een goed idee? Aan de hand van zes vragen zetten we de verschillen in kosten en duurzaamheid op een rij met Joanneke de Jongh van Milieu Centraal. We sluiten af met acht tips waarmee je energie kunt besparen tijdens het koken.

Wanneer Afscheid Nemen van het Gasfornuis?

Wanneer stap je over op elektrisch koken, mocht je dat willen? “Het beste moment om over te stappen is als je jouw huidige kookplaat of gasfornuis vervangt. Bijvoorbeeld als je de keuken gaat verbouwen of een nieuwe keuken aanschaft. 85 procent van de nieuwe kookplaten die op dit moment verkocht worden zijn elektrisch.”

“Mocht je nog niet direct overgaan dan kan je ook al één en ander voorbereiden door alvast de benodigde elektra aan te laten leggen”, geeft De Jongh mee als tip. Het kan zijn dat er een extra groep in de meterkast moet komen of een stroomkabel naar de keuken.

Welke Vorm van Elektrisch Koken Kiezen?

Wat als je geen gas meer hebt om op te koken of nu al van je gasfornuis af wil? “Dan zijn er verschillende manieren om elektrisch te koken, waarvan de inductiekookplaat het zuinigst is. Dat is dus een goed alternatief voor je gasfornuis”, aldus de expert duurzame energie.

Inductie versus Keramisch en Gietijzer

In de wereld van het elektrisch koken is inductie het bekendst. Maar je hebt ook keramische kookplaten. “Het verschil zit hem in de techniek van opwarmen en de efficiëntie”, legt De Jongh uit.

”Van de elektrische kookplaten is een inductieplaat het zuinigst: die gebruikt 175 kWh per jaar. Een keramische kookplaat maakt zo’n 30 procent meer op: ongeveer 225 kWh per jaar. Een ‘gewone’ elektrische kookplaat van gietijzer is het meest onzuinig: die verbruikt 260 kWh per jaar. Dat komt doordat bij inductie direct de inhoud van de pan opgewarmd wordt via de bodem van de pan en de inductiekookplaat zelf veel minder warm wordt dan andere elektrische kookplaten. Er gaat daardoor minder warmte verloren.”

Praktische Voordelen van Inductie

Koken op inductie heeft volgens expert De Jongh nog een aantal praktische voordelen. “Het is veiliger dan gas, doordat de kookplaat alleen heet wordt als er een pan op staat en daarna snel afkoelt.”

“Daarnaast is er geen vlam als je op inductie kookt. Dat is niet alleen veiliger, maar zorgt ook voor minder verbrandingsgassen in de keuken en gezondere lucht.” Verder is er nog een ander voordeeltje van huishoudelijke aard: “De inductiekookplaat is heel makkelijk schoon te maken. Mensen die inductie nemen, willen vaak nooit meer terug naar gas.“

Er is nog een speciaal punt van aandacht met betrekking tot de gezondheid: ”Voor mensen die gevoelig zijn voor elektromagnetische velden of een pacemaker hebben en van hun dokter geen inductiekookplaat mogen nemen, is keramisch wel een betere keuze”, aldus De Jongh.

Duurzaamheid: Stroom versus Gas

Door verbranding van de fossiele brandstof aardgas warmt de aarde op. Dat is de hoofdreden om afscheid te gaan nemen van gas. Hoeveel duurzamer is koken op elektriciteit op dit moment?

“Nu is er nog weinig verschil in CO2-uitstoot tussen een gasfornuis en een inductiekookplaat”, legt de energiedeskundige uit. “Dat komt doordat de stroom nu vooral nog van aardgas en steenkolen komt (grijze stroom). Maar de stroom zal in de toekomst groener worden, en dan wint de inductiekookplaat het.”

Kosten: Gas of Stroom?

Het aspect duurzaamheid telt voor menigeen zwaar. Maar minstens zo belangrijk zijn de kosten. Is koken op gas of elektriciteit gunstiger voor de portemonnee?

Voor het antwoord op deze vraag geeft Joanneke de Jongh eerst een kort college natuurkunde: “Gas en stroom leveren beide energie. Deze wordt gemeten in megajoule. 1 kWh stroom is 3,6 megajoule en 1 m3 gas 31,6 megajoule. Eén m3 gas geeft dus 9 keer meer energie dan 1 kWh stroom.”

Maar daarmee is het pleit nog niet beslecht in het voordeel van gas, want bij deze cijfers hoort ook een praktische uitleg. “Bij koken op gas gaat ongeveer de helft van de warmte verloren langs de pan. Elektrisch koken op inductie of met een magnetron is veel efficiënter.” Hoe luidt dan de slotsom wat betreft De Jongh? “De energiekosten voor koken zijn ongeveer gelijk.”

Impact van Koken op de Gasrekening

Vorig jaar hebben Nederlanders een recordhoeveelheid minder gas verbruikt, omdat de prijzen door het dak gingen. Hoeveel nut heeft het om je gasfornuis minder vaak aan te zetten als je je energierekening laag wilt houden?

Daarover is De Jongh duidelijk: de invloed van koken op je energienota is klein. “Gemiddeld gaat 80 procent van het gasverbruik naar verwarming. 17 procent gaat naar warm water, vooral voor het douchen. Slechts ongeveer 3 procent gaat naar koken.” Wil je dus een slag maken met besparen op je gasverbruik, dan weet je waar je de winst kunt behalen.

Toekomstperspectief: Elektrisch Koken in 2025

In 2025 worden de kosten voor gas naar verwachting verder verhoogd door de energietransitie en extra belastingen op fossiele brandstoffen. Daarnaast heeft de geopolitieke situatie de beschikbaarheid en prijs van aardgas beïnvloed. Elektrisch koken lijkt een goedkoper alternatief te worden in 2025.

Door de toename van groene stroom in Nederland dalen de kosten van elektriciteit, zeker wanneer je gebruikmaakt van zonnepanelen. Inductiekoken is bovendien efficiënter: tot 90% van de energie wordt direct overgedragen naar de pan, terwijl gasfornuizen veel energie verliezen aan warmte.

Welke optie het goedkoopst is, hangt ook af van je persoonlijke situatie. Heb je al een gasfornuis en wil je besparen op de korte termijn? Dan kan gas nog een optie blijven, maar houd rekening met de oplopende kosten. Als je echter overstapt naar elektrisch koken, bijvoorbeeld met een inductieplaat, profiteer je van lagere verbruikskosten, vooral als je zelf duurzame energie opwekt.

In 2025 is elektrisch koken in de meeste gevallen goedkoper dan koken op gas, dankzij de stijgende gasprijzen en de dalende kosten van elektriciteit. Daarnaast biedt elektrisch koken meer efficiëntie en duurzaamheid. Overweeg de overstap naar elektrisch koken om te besparen en bij te dragen aan een schonere toekomst.

Kostenvergelijking: Gas versus Inductie en Keramisch

Wat koken gemiddeld kost hangt sterk af van het type kookplaat waar jij je maaltje op klaarmaakt. In Nederland koken de meeste mensen op aardgas met een gasfornuis, of op elektriciteit met een keramische of inductie kookplaat.

We zetten ze hieronder op een rijtje.

Kosten van Koken op Gas

Veel Nederlanders koken nog op aardgas met een gasfornuis. Gas is een veelgebruikte brandstof voor kookplaten vanwege de snelle opwarmtijd.

Volgens Milieu Centraal verbruikt een gemiddeld Nederlands huishouden ongeveer 37 m³ gas per jaar voor het koken. Met de huidige gasprijzen* van 1,39 per m³ zou dat neerkomen op een jaarlijks bedrag van zo’n 51 euro. Dit bedrag kan natuurlijk nog variëren afhankelijk van je gebruik en of je een hogere of juist lagere prijs betaalt dan in dit rekenvoorbeeld.

Heb je alleen een gasaansluiting om te koken en dus niet voor het verwarmen van verwarmingswater en de douche? Dan betaal je je gasaansluiting ook alleen voor de kookplaat. De vaste kosten van je aansluiting zijn ongeveer €250 per jaar. Als je dus bijvoorbeeld een warmtenetaansluiting of warmtepomp hebt, kost koken op gas €250 extra en die kun je besparen door elektrisch te gaan koken.

Kosten van Koken op Inductie

Koken op elektriciteit in plaats van gas is de afgelopen jaren steeds populairder geworden. In 2021 was zo’n 85% van de verkochte kookplaten elektrisch, en dat is niet zonder reden. In dit artikel lees je over de belangrijkste voordelen van inductie. Een inductiekookplaat werkt door elektromagnetische velden te genereren die een pan opwarmt en dus niet de kookplaat zelf.

Een gemiddeld Nederlands huishouden gebruikt ongeveer 175 kWh elektriciteit per jaar voor het koken op inductie. Met een gemiddelde stroomprijs* van 0,32 euro per kWh komt dit neer op zo’n 56 euro per jaar. Ook dit bedrag varieert afhankelijk van je gebruik en de stroomprijs op je energierekening.

Kosten van Koken op een Keramische Kookplaat of Gietijzeren Kookplaat

Een keramische en ouderwetse gietijzeren kookplaten werken net als inductie ook op elektriciteit, maar hierbij worden de kookplaten zelf verwarmd in plaats van alleen de pan. Dit werkt minder efficiënt waardoor deze kookplaten ook meer stroom nodig hebben dan inductie om dezelfde hoeveelheid te verwarmen.

Het energiegebruik van een keramische kookplaat varieert afhankelijk van het vermogen van de kookzones en hoe vaak je kookt. Gemiddeld verbruikt een Nederlands huishouden ongeveer 225 kWh aan stroom voor deze kookplaat. Met dezelfde stroomprijs van 0,32 euro per kWh komt dit neer op ongeveer 72 euro per jaar.

Met de ouderwetse gietijzeren kookplaat ben je nog wat meer stroom kwijt met koken, gemiddeld zo’n 260 kWh per jaar.

*Voor de bedragen in dit artikel is gerekend met een gasprijs van 1,39 euro per m³ en een stroomprijs van 0,32 euro per kWh.

Tabel: Kostenvergelijking Kookplaten

Type Kookplaat Jaarlijks Gas/Elektriciteitsverbruik Jaarlijkse Kosten (geschat)
Gasfornuis 37 m³ gas €51
Inductiekookplaat 175 kWh elektriciteit €56
Keramische kookplaat 225 kWh elektriciteit €72
Gietijzeren kookplaat 260 kWh elektriciteit €83.20

Tips om Energie te Besparen Tijdens het Koken

Tot besluit delen we nog een negental (bespaar)tips van Joanneke de Jongh, waarmee je net wat energiezuiniger kookt.

  1. Doe de deksel op de pan, dan gaat er driekwart minder warmte verloren.
  2. Kookt het water? Zet de pit dan lager maar niet helemaal uit.
  3. Neem liever een iets te grote pan dan een te kleine pan en zorg ervoor dat de warmte niet langs de pan heengaat. Voor koken op gas betekent dit dat de pan midden op de vlam moet staan.
  4. Met een snelkookpan bespaar je energie door de hoge druk in de pan.
  5. In oudere afzuigkappen zitten lampjes die veel energie gebruiken. Vervang deze door een ledlampje.
  6. Trek de stekker uit je oude magnetron als je die niet gebruikt. Dit apparaat gebruikt veel energie in de stand-by-stand.
  7. Let bij de aanschaf van een elektrische oven of afzuigkap op het energielabel: een apparaat met een groen energielabel heeft een lager elektriciteitsverbruik. Let ook op het kWh-verbruik per cyclus of per jaar op het energielabel. Magnetrons en kleine, vrijstaande oventjes hebben geen energielabel.
  8. Huiseigenaren die op een warmtenet zoals stadsverwarming zijn aangesloten, kunnen subsidie van 400 euro krijgen voor de aanschaf van een nieuwe elektrische kookplaat, bijvoorbeeld keramisch of inductie. Een voorwaarde is dat de gasmeter wordt weggehaald.

Ben je toe aan een nieuwe kookplaat of keuken? Denk dan eens aan overstappen op elektrisch koken. Hoe anders is koken op stroom en is het ook voordelig? We hebben praktische tips voor je verzameld.

labels: #Koken

Zie ook: