Over de hele wereld brengen mensen een proost of toost uit door met elkaar het glas te heffen. Of men een glas whisky, bier of wijn heeft, dat maakt allemaal niet uit, want proosten kan overal en met ieder (alcoholisch) drankje. Met proosten wensen we elkaar een goede gezondheid toe.
De Etiquette van het Proosten
De etiquette schrijft voor dat iedereen een gevuld glas, beker of kopje heeft. Wat er precies in zit is niet belangrijk, dus een kind kan met chocolademelk proosten een geheelonthouder kan met thee/koffie of fris proosten en anderen met wijn / champagne / bubbles.
Zo is het belangrijk om uw proost-partner recht in de ogen aan te kijken terwijl het glas tot kinhoogte wordt geheven. Daarnaast mag het glas nooit in één keer leeg gedronken worden, maar neemt men slechts één of enkele slokjes.
In korte tijd heb ik twee keer meegemaakt dat er in een klein gezelschap een drankje werd besteld of ingeschonken en vervolgens door de aanwezigen geproost werd, terwijl (nog) niet iedereen in het gezelschap een drankje had om mee te proosten. Ik ben van mening dat je pas gaat proosten als iedereen die zou willen proosten is voorzien van een drankje, of tenminste een drankje aangeboden heeft gekregen. Met proosten uit je de verbondenheid met elkaar en door dit te doen, terwijl niet iedereen die mee wil proosten een drankje heeft, sluit je mensen buiten.
De Oorsprong en Betekenis van Proosten
Toosten is afgeleid van het Latijnse ‘tostum’, wat geroosterd betekent. De Romeinen sopten geroosterd brood in hun wijn zodat slechte wijn iets minder zuur smaakte. Proosten is weer afgeleid van het Latijnse “Prosit”, wat letterlijk vertaald: ‘het strekke u tot voordeel’ betekent.
Er zijn verschillende theorieën en verhalen over de oorsprong van het proosten en het is niet helemaal duidelijk welk verhaal nu echt waar is. Misschien bevatten ze allemaal een kern van waarheid en is dat de reden dat proosten nog steeds een traditie is en altijd zal blijven.
Theorieën over de oorsprong van Proosten:
- Rijkelui: Kristallen glazen waren vroeger alleen weggelegd voor de rijken der aarde. Kristallen glazen maken een helder geluid en ‘gewone’ glazen meer een dof geluid wanneer deze tegen elkaar aan tikken.
- Bijgeloof: Een van de verhalen is dat het geluid van het proosten boze geesten en demonen zou verjagen. De mensen waren in de tijd van de middeleeuwen erg bijgelovig en men hoopte dat het geluid van de klinkende glazen, schreeuwende mensen, maar ook het morsen van drank op de grond, deze wezens zou afschrikken.
- Vertrouwen: In de middeleeuwen was vergiftiging niet ongewoon. Vooral bij feestjes en etentjes waren leden van de elite extra voorzichtig. Door de glazen heel hard tegen elkaar aan te slaan kwam er altijd wel een beetje drank van het ene glas in het andere. Zo kon de gastheer zijn gasten niet vergiftigen zonder zelf ook vergif binnen te krijgen en met het proosten dus te bewijzen dat de drank echt veilig was.
- Verbondenheid: Al eeuwenlang wil men verbondenheid voelen met een ander. In vroeger tijden, bij speciale gelegenheden, ging er traditiegetrouw een gemeenschappelijke beker rond waar iedereen een slok uit nam. Dit was echter niet heel hygiënisch en daarom werd die beker later vervangen door individuele glazen.
- Zintuigen: Anderen denken dat de echte reden van proosten is dat we op deze manier al onze zintuigen gebruiken bij het drinken van een lekker drankje. De kleur van een drankje is te zien, een glas is te voelen, het aroma te ruiken en het belangrijkste is dat we het drankje zelf kunnen proeven. Door te proosten kunnen we ook het laatste zintuig: onze oren, bij die ervaring betrekken.
- Offers: Om de Goden te eren en tevreden te stellen offerden men vroeger spijzen en dranken. Zo konden ze in ruil hiervoor de Goden om een gunst vragen, zoals een goede gezondheid. Tegenwoordig doen we iets soortgelijks.
Proosten met Koffie: Een Cultureel Perspectief
Omdat koffie in Griekenland iets is dat bij begrafenissen en bij herdenkingen wordt aangeboden, proosten we niet met een kop koffie en zeggen we ook geen “proost”.
Toch zijn er veel bijgeloven die verband houden met de rituelen van de koffietijd. Als je koffie kleine bubbels op het oppervlak heeft, maakt het niet uit. Maar als de Griekse koffie uit het koffiepotje (= Briki) gemorst wordt wanneer we het koken … .. En vergeet niet … de koffiedrab in een kopje verbergt voortekenen voor de toekomst!
Proosten in Verschillende Talen
Egészégedre! Yamas! Cin Cin! Cheers! Salut! Santé! Proost!
Speciale Koffiesoorten in Spanje
Spanje heeft een traditie in koffie drinken. Om een of andere reden is de “cafe carajillo” onze uitgesproken favoriet. ’n Tip willen we wel geven : Ga je in de loop van de ochtend, na je ontbijtje thuis, naar het strand, zoek dan een gezellig plekje in een strandtent, bestel een cafe carajillo en geniet van de sfeer. Een beter begin van een stranddag is niet denkbaar.
Een carajillo is ’n cafe solo(espresso) met een scheut brandy of vieux. Een Café solo (letterlijk alleen koffie) is een sterk kopje koffie wat het meest gedronken wordt na een maaltijd maar ook soms bij het ontbijt. In andere landen is de Café solo bekend als Espresso, met name in Italië.
Zonder twijfel is de Café con leche de meest gedronken koffievariant en wellicht onder de buitenlanders de meest bekende koffiesoort, een grote kop koffie met warme melk. Deze koffie wordt het meeste gedronken in de ochtend bij het ontbijt en is te vergelijken met de Nederlandse koffie verkeerd. Het is in Spanje gebruikelijk om na 11 uur geen Café con leche meer te drinken. Na dat tijdstip is het gewoonlijk om een sterkere variant te drinken zoals een Café solo of Cortado.
Een Cortado (dus niet café cortado) is een sterk kopje koffie met een scheutje warme melk, vaak geserveerd in een glas maar ook mogelijk in een kopje. Het woord Cortado betekent gesneden of geknipt en je kunt een “camarero” laten weten dat je een Cortado wilt hebben door met je vingers een schaar gebaar te maken en te knippen. Voor veel buitenlanders is een Cortado het meest geschikte kopje koffie aangezien deze veel op de koffie in eigen land lijkt, al is deze wellicht iets sterker.
Een Americano is te vergelijken met een Café solo maar dan minder sterk, ook wel een grote kop zwarte koffie genoemd. Een Americano wordt meestal geschonken in een grotere kop en wordt veel gedronken door buitenlanders omdat de koffie minder sterk is.
labels:
