Zout is een van de meest gebruikte smaakmakers in de keuken en is in veel keukens standaard aanwezig, tenzij je zout vermijdt, bijvoorbeeld omdat je een natriumarm dieet volgt. Er zijn verschillende varianten zout, zoals keukenzout (ook wel tafelzout genoemd) en (grof) zeezout. Maar er is ook roze Himalayazout en zowel zwart als rood Hawaïaans zout. Daarnaast kun je ook denken aan het relatief dure en exclusieve Fleur de sel. Maar wat zijn eigenlijk de verschillen?

Zoutwinning: Uit de Zee en de Bodem

Zeg je 'zout', dan denken veel mensen wellicht aan de zee. En inderdaad, veel zout wordt uit de zee gewonnen, en wel door zeewater te verdampen. Zout kan overigens ook uit zouthoudend oppervlaktewater worden gewonnen. Een andere manier van zoutwinning is door het uit de bodem te halen, denk dan aan zoutmijnen. Na het winnen van het zout houd je in beginsel zoutkristallen over.

Soms wordt zout in de fabriek schoongemaakt en ontdaan van onzuiverheden om klaar te maken voor verkoop en consumptie. Maar dat gebeurt niet altijd: voor Himalayazout geldt bijvoorbeeld dat het niet wordt gefilterd in een fabriek. Zo belandt het in zakjes en potten van verschillende merken en kun je het vinden in de schappen van de supermarkt.

"Zout is Zout": Natriumchloride als Basis

In principe geldt 'zout is zout'. Zout is in principe niks meer en niks minder dan natriumchloride. Het is dus niet alsof bepaalde varianten compleet anders zijn van samenstelling. Zowel keukenzout als zeezout als Himalayazout als Keltisch zeezout bestaan allemaal voornamelijk uit natrium. Een zeer klein gedeelte kan bestaan uit mineralen. Deze mineralen zorgen ervoor dat sommige soorten zout een iets andere kleur hebben. Volgens sommigen wordt ook de smaak beïnvloed door mineralen, maar dit is deels een kwestie van perceptie. Sommigen merken überhaupt geen smaakverschil.

Het is ook een misverstand dat sommige zoutsoorten gezonder zijn dan andere zoutsoorten. Dat wordt her en der wel eens beweerd, maar het klopt niet. Zoutsoorten zoals zeezout, Himalayazout en Keltisch zeezout bevatten bepaalde mineralen bevatten die niet aanwezig zijn in keukenzout, zoals magnesium en calcium. In theorie zouden deze dus 'gezonder' zijn. Maar de praktijk is weerbarstiger: voordat je zou kunnen spreken van een positief effect op de gezondheid moet je er onrealistisch grote hoeveelheden van consumeren. Om die reden klopt de aanname niet.

Te veel consumptie van zout is namelijk slecht voor je: zo raadt het Voedingscentrum aan om maximaal 6 gram zout per dag te consumeren. Bovendien geldt volgens het Voedingscentrum ook: "Zout is geen goede bron voor het leveren van voedingsstoffen zoals mineralen. Die kun je beter halen uit producten als fruit, groente, brood en zuivel." Maar een lang verhaal kort: zout is in principe gewoon zout. Waarom dan tóch die verschillende soorten?

Tafelzout en Keukenzout: Het Standaardzout

De termen 'tafelzout' en 'keukenzout' zijn inwisselbaar, hier wordt hetzelfde product mee bedoeld. Dit zout wordt óók in Nederland gewonnen. Nederlands tafelzout wordt onder andere gewonnen nabij Hengelo (Overijssel), in de omgeving van Harlingen (Friesland) en in enkele plaatsen in de provincie Groningen. Het is industrieel schoongemaakt en gezuiverd om mineralen zoals calcium en magnesium te verwijderen. Wat overblijft, is een hagelwitte zoutsoort met heel fijne korrels, korrels die zich overigens ook eenvoudig laten oplossen in vloeistof.

Dit is eigenlijk het 'standaardzout' dat je doorgaans aantreft in zoutvaatjes op tafel. Vaak wordt jodium toegevoegd aan keukenzout, al zijn er ook varianten te koop zonder jodium.

Zeezout: Grove Kristallen en Smaakbeleving

Zeezout wordt gewonnen door zeewater in te dampen. Het kan overigens ook met water uit zoutwatermeren. Wat overblijft, zijn grote, grove kristallen. Omdat deze kristallen groter zijn dan die van tafelzout, kun je zowel de smaak als de structuur met je tong - waar smaak wordt gevormd - beter waarnemen. Daarom vinden sommigen zeezout een betere keuze dan 'gewoon' tafelzout. Ook zeezout wordt in Nederland gewonnen, en wel in het Zeeuwse Bruinisse.

Roze Himalayazout: Mineralen en Kleur

Deze zoutsoort wordt gewonnen in zoutmijnen in Pakistan. Deze zoutmijnen bevinden zich in het Himalayagebergte, vandaar de naam. Deze zoutsoort kent een grove structuur en is roze van kleur. Deze kleur komt door de aanwezigheid van bepaalde mineralen, in dit geval ijzeroxide. Oftewel roest. Himalayazout wordt niet gefilterd en daardoor blijft de kleur behouden, net als spoorelementen zoals calcium en magnesium. Sommige mensen schrijven gezondheidsvoordelen toe aan Himalayazout vanwege deze mineralen, maar zoals toegelicht berust dat op een misverstand. Deze zoutsoort is niet beter of gezonder dan andere zoutsoorten.

Keltisch Zeezout en Fleur de Sel: Zeezout met een Tintje

Keltisch zeezout staat ook wel bekend als 'sel gris' (letterlijk: grijs zout) en wordt gewonnen in ondiepe zoutmoerassen bij de kust in het Franse Bretagne, meer specifiek de streek rond Guérande. Het is feitelijk gewoon zeezout, maar de wat grijzige kleur komt door de klei langs de zoutpannen waar het zout gewonnen wordt. Ook in dit geval is het dus geen wezenlijk ander product en geldt dat er geen sprake is van gezondheidsvoordelen bij normaal gebruik. Men zegt wel eens dat deze zoutsoort iets zachter en subtieler smaakt omdat het wat minder natrium bevat.

Ook is er Fleur de sel, Frans voor 'zoutbloem'. Het is bijna hetzelfde product als Keltisch zeezout en wordt in hetzelfde gebied gewonnen, maar is wit van kleur. In dit zout zit een bepaalde microalg die kan overleven in extreem zoute omstandigheden. Deze alg is van invloed op de geur, die regelmatig wordt omschreven als de geur van viooltjes. Vanwege de prijs wordt Fleur de sel voornamelijk gebruikt ter garnering, voor 'gewoon' gebruik in de keuken kun je beter een goedkopere zoutvariant gebruiken. Het is ook een enigszins vochtig zout. Voordeel daarvan is dat de kristallen niet meteen oplossen als je ze over vochtig voedsel strooit.

Hawaïaans Zout: Kleurrijk en Uniek

Je hebt twee soorten Hawaïaans zout. Een rode variant en een zwarte variant. Laatstgenoemde variant wordt gewonnen in vulkanisch gebied en krijgt de zwarte kleur door de aanwezigheid van actieve kool. Deze zout heeft een wat rokerige smaak. De rode zoutvariant krijgt de kleur door de toevoeging van gebakken rode, vulkanische klei.

Dode Zeezout: Een Beauty-Klassieker

Dode Zeezout is een regelrechte beauty-klassieker. Al duizenden jaren wordt het gebruikt als een krachtig ingrediënt voor een mooie, gezonde en stralende huid. De Dode Zee is een van de meest bijzondere natuurgebieden ter wereld. Meer dan een miljoen jaar geleden was het water verbonden met de oceaan. Door geologische veranderingen raakte de zee ingesloten in de Jordaanvallei en is de Dode Zee feitelijk een meer of binnenzee. Er stroomt wel water in, maar door het warme en droge klimaat verdampt het meeste water direct. Dode Zeezout verbetert de vochtbalans van de huid, versterkt de huidbarrière en heeft een therapeutisch effect op een huid die rood en schraal is.

Het Dode Zeezout bevat naast natrium ook een hoge concentratie magnesium, kalium en calcium. Ook magnesium is zeer effectief voor een huid die erg droog is. Magnesium bindt zich namelijk aan water, waardoor het opgenomen kan worden in de huid. De therapeutische werking van de Dode Zeezout-mineralen zit ‘m dus in het hoge gehalte natrium, maar ook het hoge gehalte magnesium, zink en kalium. Het zoutgehalte van de Dode Zee is zo hoog dat een mens als een rubberbootje op het water blijft drijven.

Dode Zee Zout staat bekend om de heilzame werking bij huidklachten. Het bevat alle noodzakelijke mineralen zoals magnesium, kalium en natrium die nodig zijn voor een gezond lichaam. Dode Zee Badzout onderscheidt zich van ‘gewoon zout’ door het hoge gehalte aan magnesium en het brede spectrum aan sporenelementen. Je herkent Dode Zee Badzout aan de grove, oneven korrels met een dof en transparant uiterlijk. Ook hebben ze een enigszins vettige structuur.

Dode Zee Zout heeft een zeer gunstige invloed op de conditie van de huid en staat bekend om de heilzame werking bij huidklachten. Het bevat alle noodzakelijke mineralen die nodig zijn voor een gezond lichaam. Dode Zee Zout bevat 40 verschillende mineralen, halogenen en sporenelementen. De concentratie is zeven keer sterker dan van andere zeeën en oceanen. Bovendien is het gehalte aan kalium en magnesium veel hoger. Deze unieke samenstelling van Dode Zee Zout is de belangrijkste factor voor de heilzame eigenschappen.

Een (voeten-)bad in deze mineralen werkt ontspannend en kalmeert. Het werkt ook ontgiftend. Dit komt omdat het opgebouwde zuren in je lichaam onttrekt. Om dit zuurgehalte verder op peil te houden raden wij aan genoeg water te drinken en een gezond eetpatroon aan te houden. Bij regelmatig gebruik verbetert ook de vochthuishouding, zodat de huid gladder en strakker wordt. Een bad in een sterke concentratie Dode Zee mineralen verlicht ook klachten bij ernstige huidaandoeningen, reuma, mycose nagels en chronische ontstekingen. Daarnaast vermindert Dode Zee Zout oedemen, verbetert het de werking van de schildklier en stimuleert het de uitscheiding van vetzuren uit het vetweefsel.

labels:

Zie ook: