Rijst is het belangrijkste voedsel voor een groot deel van de wereldbevolking. Landen die veel rijst verbouwen zijn Thailand, Vietnam, de Verenigde Staten en China. In duivenvoer kom je het niet veel tegen. Alleen in sommige mengelingen die bedoeld zijn voor de laatste dagen, vinden we wel wat rijst.

Naar mijn mening is rijst een zeer onderschat voer voor postduiven. Ik bedoel dan natuurlijk geen paddy rijst of zilvervliesrijst, maar gewone witte rijst. Die gewone witte rijst wordt door de duif opgenomen en na het eten wordt er altijd gedronken. De rijst neemt in de krop een deel van het vocht op en dat geeft een voordeel tijdens de vlucht.

Ik krijg vaak de vraag: waarom geen paddy? Omdat deze vezels bevatten en geen vocht opneemt. Vezels moeten worden verteerd en dat kost juist vocht en dat is nou niet wat we willen. Paddy bevat 10% vezels en zilvervliesrijst wel 40% en dat is gewoon erg veel. Rijst bevat veel vitamine B, wat goed is voor de stofwisseling. Daarnaast werken B vitamines rustgevend. Verder bevat het vitamine E, calcium, selenium, kalium, koper, ijzer, zink en magnesium.

Rijst bevat verder een erg lage GI waarde (Glycemische Index). Daarmee wordt bedoeld dat rijst heel geleidelijk wordt opgenomen in het lichaam en dus geleidelijk en langer de energie afgeeft. Goed voor duursport en slecht voor explosieve sporten. Duivensport is duursport dus... Rondrijst en witte rijst.

Witte rijst en papkokende witte rijst nemen heel gemakkelijk vocht op en dus is dat de beste optie voor onze postduiven. Helaas heeft deze rijst ook een bijkomende slechte eigenschap. Voor de verwerking in de fabriek gaat een duivenvoer mengeling over transportbanden en door buizen. Soms wel 25 tot 50 meter lang. En tijdens dat transport slijt de rijst af. Vlak voor de poetsmachine is het dan een witte stofwolk uit de rijst. Niet alles kan worden afgezogen en dus hebben we het gedeeltelijk in ons voer zitten. Rondrijst is harder en heeft dat probleem niet, maar is helaas erg duur. Deze soort neemt ook direct vocht op.

Daarom is het beter te gebruiken in een duivenvoer mengeling. Het gaat erom dat rijst (witte rijst) een belangrijke bijdrage kan leveren aan duivenvoer, met name voor de laatste (2) voedingen. Zeker als het heet is en zeker als we denken aan onze jonge duiven op de vlucht.

Teff: Een alternatief graan voor duiven?

Ik zal eens met een vrij onbekend graan beginnen aan de 2e editie. Het is een graan dat geen gluten bevat en dus goed nieuws is voor mensen die glutenvrij moeten eten. Het is een heel klein graantje dat wel gezien kan worden als het “manna” uit de woestijn. Het is Teff wat met name in Ethiopië en Eritrea wordt verbouwd. Het bevat 11% ruw eiwit, 80% geleidelijk opneembare koolhydraten (amylopectines) en 3% vet. Teff bevat veel lysine (aminozuur), meer dan in gerst, gierst, millet en tarwe. Teff bevat voldoende vezels en het heeft een hoog opneembaar ijzergehalte. Daarnaast bevat het kalium, calcium en meerdere essentiële mineralen. De witte soorten zijn het meest populair en ook het duurst. Dat komt omdat ze moeilijk te telen zijn. De rode variëteit is het minst populair, maar bevat wel het hoogste gehalte aan ijzer. Mensen die het veel eten hebben hoge hemoglobine waardes wat zorgt voor zuurstofrijk bloed. Vooral sportmensen hebben het graantje ontdekt en daardoor wordt het nu steeds populairder.

Voor diabetes is Teff ook een welkom graan, omdat het zoveel vezels bevat in combinatie met het langzaam opneembare zetmeel. Het hoge percentage vezels zorgen nog eens voor extra trage stijging van de bloedspiegel en een goede darmperistaltiek. Nadeel is, dat je het niet als graan in een zak duivenvoer kunt mengen. Daarvoor is de korrel te klein. Die is net zo groot als een flinke zandkorrel en wordt dan meteen door de luchtafzuiging meegenomen en weg is het. Je zou Teff kunnen “plakken” aan het voer.

Helaas is de export vaak een probleem. Door aanhoudende hongersnoden wordt Teff niet of nauwelijks uitgevoerd. De eigen bevolking heeft het dan nodig om broden van te bakken. Uiteraard is dat het belangrijkste doel. Daarom zijn er in Nederland ook al verschillende proefvelden met Teff.

Paddy Rijst

Afgelopen vrijdag reden we naar het kustplaatsje Sekinchan. Een vlekje op de kaart maar lekker dichtbij (anderhalf uur rijden) en bekend om zijn lekkere eten (want de bevolking is grotendeels Chinees). Daarnaast vooral ook bekend door de rijstvelden die het stadje omgeven. Niet de traditionele sawa’s maar industriële, enorme rechthoekige velden. Ongeveer tot zover het oog reikt. We troffen het bovendien omdat de rijstvelden er kort voor de oogst op hun mooist bijstaan. De velden kleuren dan goudgeel. En toeval of niet, juist deze week was het volop oogsttijd. Bij het zien van dit oogsten realiseerde ik mij dat het verschil tussen rijst en graan maar zeer gering is. Bij het van dichtbij aanschouwen van de aren waren ze feitelijk in niets van graan te onderscheiden. Alleen de teelt in het water / op zeer natte grond is anders. Voor de rest realiseerde ik mij eigenlijk nu pas dat rijst ook gewoonweg zaad van grassen is.

Het verschil met graan is dat er van rijst meerdere oogsten per jaar mogelijk zijn. Als het een beetje meezit wel drie keer per jaar. In de fabriek wordt de rijst gedorst en al dan niet gepeld. Helaas was de bezichtiging van de fabriek door de Covid-19 beperkingen niet mogelijk. Wel zagen we in het winkeltje bij de fabriek de rijst in verscheidene variëteiten. Ergens las ik dat er achtduizend soorten zijn. Voor het winkeltje had een vrachtwagen al dan niet ter illustratie van het product zijn lading uitgestort. Hier lag de rijst in een vorm die ik als duivenmelker zo goed kende. Niet gedorst en dan dus Paddy geheten.

Paddy was altijd een bestanddeel van het voer dat ik aan mijn duiven gaf. In ieder geval nadat ik, samen met mijn vader, een bezoek had gebracht aan de grote Amsterdamse (feitelijk Amstelveense) kampioen Gerard Hamers. Hij woonde overigens toen in het Noord-Hollandse Heiloo. De grootmeester van weleer vertelde mij dat hij zijn duiven altijd een beetje Paddy gaf nadat hij de duiven gevoerd had.

Sinds mijn bezoek aan Hamers voerde ik dus Paddy aan mijn duiven. Ik herinner mij nog goed hoe ik vooral tijdens de Natourvluchten in mijn jaren in Diemen de duiven iedere avond na het eten afvoerde met Paddy. Als ze op nest zaten (dit deed ik toen nog) voerde ik ze namelijk zeer krap met gewoon voer. Dit deed ik in beperkte mate ook direct voor het inkorven en ik kan mij nog altijd zeer goed de verbaasde gezichten van de inkorvers voor de geest halen. De duiven waren zeer licht maar hadden als het ware een kleine bal met voer in de krop. Hoe anders was de realiteit. De duiven raasden op zaterdag naar huis want de Paddy was licht verteerbaar en allang opgenomen voordat de duiven losgingen.

Overigens verving ik de Paddy door zuivering wanneer de jongen een dag of tien oud werden. In mijn Aalsmeerse jaren werd het Paddygebruik minder prominent maar bleef Paddy altijd onderdeel uitmaken van de voermengelingen die ik verstrekte. Omdat ik het hele jaar weduwschap speelde was het afvoeren met Paddy niet meer nodig. De Paddy diende toen vooral als indicator of de duiven niet te veel hadden. In plaats van Gerst.

Voedingstoffen in rijst

Samenvatting van de belangrijkste voedingstoffen in witte rijst:

  • Vitamine B: Goed voor de stofwisseling en werkt rustgevend.
  • Vitamine E, calcium, selenium, kalium, koper, ijzer, zink en magnesium.
  • Lage GI waarde (Glycemische Index): Geleidelijke en lange energieafgifte.

labels:

Zie ook: