Rode gist rijst is een traditioneel Chinees voedingsmiddel dat wordt verkregen door de fermentatie van rijst en de schimmel Monascus purpureus. In Nederland wordt het verkocht als voedingssupplement.

Wat is Rode Gist Rijst?

Rode gist rijst is de benaming van rijst, die wordt gefermenteerd (bewerkt) met de gistsoort Monascus Purpureus. Door de fermentatie ontstaat de rode kleur van de rijst gist en ontstaat de werkzame stof: Monacoline K.

Monacoline K: Een Natuurlijke Statine

In rode gist rijst zit de werkzame stof monacoline K, een natuurlijke ‘statine’. Statines zijn cholesterolverlagende medicijnen. De stof Monacoline K, is chemisch identiek aan het cholesterolverlagend medicijn Lovastatine.

Nieuwe Regels voor de Verkoop

Sinds 1 juni 2022 gelden er nieuwe regels voor de verkoop van rode gist rijst, een middel dat vooral wordt genomen om cholesterol te verlagen. De dosering van de werkzame stof monacoline K staat daarbij centraal. De Europese Commissie heeft een nieuwe verordening aangenomen die sinds 1 juni 2022 de dagdosering van rode gist rijst aan banden legt. De aanbevolen dagelijkse dosering moet minder dan 3 mg monacolinen bevatten.

Je kunt door de nieuwe regels geen rode gist rijst meer kopen met 3 mg (of meer) monacolinen per capsule. En als er bijvoorbeeld 1 mg monacolinen in een capsule zit, dan mag de verpakking nog maar maximaal twee capsules per dag aanraden - drie zou een te hoge dagdosering zijn. Dit moet allemaal duidelijk op de verpakking vermeld staan samen met allerlei waarschuwingen, bijvoorbeeld dat je monacolinen niet moet nemen als je zwanger bent of cholesterolverlagende medicijnen slikt.

Is Rode Gist Rijst een Geneesmiddel?

Over medicijnen gesproken: als rode gist rijst een soort natuurlijk medicijn tegen hoog cholesterol bevat (statine), waarom is de rijst zelf dan geen geneesmiddel? Het antwoord is dat rode gist rijst wel degelijk als geneesmiddel wordt gezien, maar alleen boven een dagdosering van 10 mg.

Werkt Rode Gist Rijst Cholesterolverlagend?

Rode gist rijst bevat monacoline K, een natuurlijke statine. Statines zijn cholesterolverlagende medicijnen, vandaar dat deze werking ook aan rode gist rijst wordt toegeschreven. Hiervoor zou je volgens het Informatiecentrum voedingssupplementen en gezondheid (IVG) echter wel 10 milligram monacoline K per dag binnen moeten krijgen. En sinds 22 juni 2022 geldt er een maximale hoeveelheid van 2,99 milligram per dag.

Omdat dit minder is dan de benodigde hoeveelheid, mag er op rode gist rijst niet staan dat het cholesterolverlagend werkt. In 2011 heeft de European Food Safety Authority (EFSA) de volgende gezondheidsclaim goedgekeurd: ‘Monacoline K uit rode gist rijst draagt bij aan het behoud van een normaal LDL-cholesterol’. En sindsdien is dit middel verkrijgbaar in de drogist als supplement.

De Samenstelling en Dosering

Om het gewenste effect te bereiken wordt een dagelijkse inname van 10 mg Monacoline K aanbevolen. Supplementen op basis van gefermenteerde rode rijst zijn echter niet gestandaardiseerd. De hoeveelheid Monacoline K in verschillende preparaten kan variëren. Een natuurproduct als rode gistrijst zal echter altijd variabele gehaltes monacoline bevatten. Als we een etiket goed bekijken, dan zit er in deze potjes slecht 1% werkzame stof Monacoline K!

Maximale Dagdosering

Een voedingssupplement mag niet meer dan 3 mg monacolinen bevatten. Je kunt last krijgen van ernstige bijwerkingen als je te veel binnenkrijgt. Zoals leverproblemen en maag- en darmklachten.

Risico's en Bijwerkingen

Rode gist rijst kan citrinine bevatten. Schadelijk voor lever, nieren en het zenuwstelsel. Klachten die je kunt krijgen van rode gist rijst lijken op de bekende bijwerkingen van statines. Gemeld zijn spierpijn, maag- en darmklachten. Maar ook ontregeling van stollingstijd, verminderd geheugen, spierafbraak, alvleesklierontsteking en ernstige leverproblemen met geelzucht zijn gemeld.

Als je te veel monacolinen inneemt, kun je last krijgen van maag- en darmklachten, vermoeidheid, hoofdpijn, duizeligheid en milde spierklachten.

Bijwerkingencentrum Lareb ontving zestien meldingen van bijwerkingen na gebruik van rode gist rijst. De klachten komen overeen met de bijwerkingen van statines. Spierpijn, maag- en darmklachten staan op de voorgrond. Maar ook ernstige klachten, zoals spierafbraak, alvleesklierontsteking en ontregeling van de stollingstijd zijn gemeld.

Tot en met december 2023 heeft Lareb in totaal 160 meldingen van klachten bij het gebruik van rode gist rijst ontvangen. De meeste meldingen betreffen bekende bijwerkingen zoals spierpijn en maag- en darmklachten. Bij enkelen betrof het ernstige bekende bijwerkingen zoals lever en alvleesklierontsteking. We hebben ook één melding van iemand die overleden is met een alvleesklierontsteking na gebruik van rode gist.

Tabel: Mogelijke Bijwerkingen van Rode Gist Rijst

Bijwerking Omschrijving
Spierpijn Pijn en stijfheid in de spieren
Maag- en Darmklachten Buikpijn, misselijkheid, diarree
Leverproblemen Ontsteking en beschadiging van de lever
Alvleesklierontsteking Ontsteking van de alvleesklier
Spierafbraak Afbraak van spierweefsel

Veiligheid en Aanbevelingen

Vandaar dat het Voedingscentrum adviseert om het gebruik van rode gist rijst altijd te overleggen met je arts of apotheker. Verder raden zij het supplement af voor vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven, kinderen jonger dan 18 jaar en mensen ouder dan 70 jaar.

  • Gebruik rode gist rijst niet tijdens zwangerschap of wanneer je borstvoeding geeft.
  • Slik je medicijnen en wil je rode gist rijst of een ander voedingssupplement of kruidenpreparaat gebruiken? Overleg dit dan altijd met je arts of apotheker.

Wees Voorzichtig met Supplementen van Internet

De woordvoerder van Lareb vult hierop aan dat je moet uitkijken met supplementen die je op internet bestelt. Bij de producten in Japan zit er waarschijnlijk iets in wat er niet in hoort. Ik denk dat deze producten niet in Nederland te koop zijn, maar het is wel een waarschuwing: Kijk uit met het kopen van dit soort producten, zeker via internet.

Interacties met Medicijnen

Statines in combinatie met andere medicijnen kunnen namelijk ongewenste bijwerkingen geven. Gebruikt u medicijnen? Dat gaat niet altijd goed samen met het gebruik van kruidensupplementen. Bij sommige combinaties is er een kans op wisselwerking. De stoffen in het supplement kunnen het effect van een medicijn verzwakken of juist versterken.

Lees altijd het etiket voordat u een kruidenproduct en een medicijn gaat gebruiken. En de bijsluiter als die erbij zit. Daar kan informatie staan over wisselwerkingen met andere producten. Staat er niets op het etiket of in de bijsluiter? Ook dan is een ongewenst effect mogelijk. De effecten zijn niet altijd bekend.

Neem niet zomaar een voedingssupplement of kruidensupplement. Kijk in ons webarchief. Let op: dit zijn voorbeelden van bekende wisselwerkingen tussen veelgebruikte kruidenmiddelen en medicijnen. Dit is gebaseerd op de officiële productinformatie van kruidenmiddelen en op resultaten van wetenschappelijk onderzoek. Ook tussen andere kruiden en medicijnen kunnen er wisselwerkingen zijn.

Dosering en Veilig Gebruik

Neem niet meer supplementen dan de aanbevolen dagelijkse dosering, bijvoorbeeld maximaal 2 capsules per dag. Het advies over de dosering vindt u op het etiket. Zo voorkomt u dat u te veel van bepaalde stoffen binnenkrijgt. Let ook op als u meerdere voedingssupplementen met dezelfde stof tegelijk gebruikt. Van sommige stoffen kunt u gezondheidsklachten krijgen.

Wees voorzichtig als u supplementen via internet koopt. Er kunnen verboden en gevaarlijke stoffen in zitten. Lees het etiket zorgvuldig. Hierop moet informatie staan over hoeveel er van een bepaalde stof in het supplement zit. Neem nooit meer van de stoffen in het supplement dan is aanbevolen.

Heeft u last van uw gezondheid nadat u een voedingssupplement of kruidensupplement heeft gebruikt? Meld bijwerkingen ook bij Bijwerkingencentrum Lareb. Heeft u vragen over voedingssupplementen en kruidensupplementen? Wilt u toch supplementen gebruiken? Zorg dan dat u ze veilig gebruikt.

labels:

Zie ook: