Voor veel kinderen in Nederland is het niet vanzelfsprekend om elke dag een voedzaam ontbijt of lunch te krijgen. Een lege maag kan een negatieve invloed hebben op de concentratie, leerprestaties en algehele ontwikkeling van een kind. Het Programma Schoolmaaltijden is opgezet om zoveel mogelijk leerlingen met een goed gevulde buik lessen te laten volgen.

Het Programma Schoolmaaltijden

Dit initiatief is een samenwerking tussen de Nederlandse overheid, het Jeugdeducatiefonds en het Rode Kruis. Het Programma Schoolmaaltijden is voor scholen in het basisonderwijs en voortgezet onderwijs waarvan minstens 30 procent van de leerlingen opgroeit in een gezin met een laag inkomen. Zo bereiken we de kinderen en jongeren die de ondersteuning het hardste nodig hebben.

Scholen komen ervoor in aanmerking als minstens 30 procent van de leerlingen uit een huishouden komt met een laag inkomen. Bij 1 op de 3 Nederlandse scholen groeit een aanzienlijk deel van de leerlingen op in een gezin met een laag inkomen. Leerlingen op deze scholen hebben recht op een gratis maaltijd op school of thuis.

Hoe Werkt Het?

Deelnemende scholen kunnen kiezen uit twee opties: budget om eten op school te organiseren of steun voor ouders in de vorm van een boodschappenkaart. Als school kunt u zich aanmelden voor het programma als dertig procent of meer van uw leerlingen uit een gezin komt met een laag inkomen. Als u als school meedoet aan het programma, kunt u kiezen uit twee mogelijkheden: een maaltijd voor hun leerlingen organiseren op school, of een boodschappenkaart bieden aan ouders/verzorgers.

Scholen kunnen zich aanmelden voor het Programma Schoolmaaltijden en kiezen uit twee opties: ‘Eten op school’ en ‘Boodschappenkaarten’. Dat klopt niet. Alleen scholen die deelnemen én gekozen hebben voor eten op school, krijgen hiervoor budget. Ook belangrijk: het Programma Schoolmaaltijden werkt niet samen met leveranciers. Scholen kiezen zelf of en met welke leverancier ze werken.

Eten op School Organiseren

Als u er als school voor kiest om een maaltijd op school te organiseren, kunt u dat doen op de manier die past bij uw school en leerlingen. Sommige scholen huren bijvoorbeeld een leverancier in van kant-en-klaar ontbijt of lunch. Ook zijn er scholen die de maaltijd op school klaarmaken, met hulp van vrijwilligers of ouders. Leerlingen eten nu samen en zitten aan tafel gezellig te kletsen met elkaar.

Ruim twee derde van de scholen kiest voor het organiseren van eten en drinken op school. Zij zorgen voor ontbijt, lunch of fruit voor hun leerlingen. Kiezen scholen voor eten op school? Alle leerlingen op Archipelschool Magistraal in Middelburg krijgen lunch, groente, fruit, een tussendoortje én drie keer per week soep. Verse soep, gemaakt door de soepmoeders en soepvaders. Door samen te eten, ontstaat er meer verbinding in de klas.

Bijna 90% van de scholen die eten op school organiseren merkt dat leerlingen minder honger hebben. Ook is de ouderbetrokkenheid toegenomen.

Boodschappenkaarten

In plaats van maaltijden op school, kunnen scholen ervoor kiezen om ouders/verzorgers een boodschappenkaart te geven. De boodschappenkaart ontvangen ouders van het Rode Kruis. Als u als school kiest voor de boodschappenkaart, kunnen ouders zich aanmelden bij uw school. Ze krijgen de kaart dan van het Rode Kruis. De boodschappenkaart is vooral een goede optie voor scholen die geen maaltijd willen of kunnen organiseren op school, maar die hun leerlingen wel graag een extra steuntje in de rug willen geven.

Op scholen waar gebruik wordt gemaakt van de boodschappenkaart benaderen de scholen -met ondersteuning van het Rode Kruis- de ouders of verzorgers van de leerlingen. Bij de start van het programma stond er €2,20 per schooldag op de boodschappenkaart. Dit is verhoogd naar €2,30 per schooldag, gebaseerd op het advies van het NIBUD.

Harm Goossens, directeur Nederlandse Rode Kruis: “Zo’n 70% van de ouders vertelt dat ze dankzij de kaart een ontbijt of gezond tussendoortje mee kunnen geven aan hun kinderen. Bovendien is de kaart nu ook makkelijk te gebruiken bij de zelfscankassa. Uit ervaring met boodschappenkaarten in het buitenland weten we dat dit een succesvolle manier van hulpverlening is.

De Positieve Impact

Uit onderzoek blijkt dat kinderen die goed eten beter presteren op school. Honger kan leiden tot verminderde concentratie, vermoeidheid en gedragsproblemen. “Onderzoek laat zien dat kinderen zich beter kunnen concentreren en actiever meedoen met de lessen”, vertelt Hans Spekman, directeur van het Jeugdeducatiefonds.

Dankzij het Programma Schoolmaaltijden hoeft dit niet meer. Het Programma Schoolmaaltijden wil dat zoveel mogelijk leerlingen met een goed gevulde maag lessen volgen. Kinderen zitten energieker in de klas en letten veel beter op tijdens de les.

Wat Kun Je Zelf Doen?

In Nederland zijn zo’n 400.000 mensen in voedselnood. Steeds meer mensen in Nederland hebben niet of amper genoeg geld om eten te kopen. Het Rode Kruis deelt in Utrecht en het Gooi wekelijks ongeveer 1.500 boodschappenkaarten uit aan mensen in tijdelijke voedselnood. Zo helpen we veel gezinnen met kinderen die anders tussen wal en schip vallen.

In juni houdt het Rode Kruis district Gooi en Utrecht een actiemaand om geld op te halen voor voedselhulp voor kinderen in Utrecht en het Gooi. Jij kunt helpen! Organiseer een sponsorloop op jouw school, sportclub of andere vereniging en zamel geld in voor ontbijt voor kinderen in nood in jullie eigen omgeving. Onderwijsprofessionals, trainers en andere organisatoren kunnen een groep kinderen direct aanmelden via de actiepagina.

Een ontbijt voor een schoolgaand kind/jongere kost gemiddeld €1,20* per dag. Dat is €8,40 per week en €219,00 per half jaar voor één kind. Met deze actie halen we geld op dat we direct gebruiken voor voedselhulp van gezinnen in provincie Utrecht en het Gooi.

Ondersteuning en Materialen

We hebben heel veel voorbereid om het meedoen zo makkelijk mogelijk te maken. Denk daarbij aan een donatiepagina, flyers, sponsorformulieren en andere materialen voor ondersteuning van de actie. Ook kunnen we vanuit het Rode Kruis aanwezig zijn bij de sponsorloop op jullie school om aan te moedigen en bijvoorbeeld een cheque in ontvangst nemen. Als er behoefte is kan de school ook een gastles aanvragen over voedselhulp, om kinderen voorafgaand aan de sponsorloop extra te motiveren.

Neem contact op als je graag extra ondersteuning ontvangt en/of gebruik wilt maken van de materialen van het Rode Kruis: formulier aanmelden ondersteuning. Help ons om de actie onder de aandacht te brengen van de scholen, sportclubs of verenigingen.

De Geschiedenis van het Programma

In 2022 zagen we bij het Jeugdeducatiefonds een zorgwekkende trend ontstaan in de aanvragen van onze scholen: de vraag naar eten nam toe. Leerkrachten gaven aan dat extra boterhammen hard nodig waren, omdat leerlingen steeds vaker met een lege broodtrommel naar school kwamen of thuis niet ontbeten. De energie en concentratie in de klas verminderden. Op basis van deze berichten trokken we aan de bel bij de media en de landelijke politiek. Onze zorgen werden opgepakt en het publieke debat kwam op gang.

Als gevolg daarvan besloot het kabinet geld vrij te maken: in oktober 2022 kreeg het Jeugdeducatiefonds een subsidie van 5 miljoen euro van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) om basisscholen eten aan te bieden. Dit project kreeg de naam 'de Boterhammenbar’. De positieve effecten van het programma bleken groot. Zo groot, dat het kabinet besloot om een groter bedrag vrij te maken en het programma uit te breiden naar het voortgezet onderwijs. In maart 2023 ging daarom het Programma Schoolmaaltijden van start. Hiervoor stelde het ministerie van OCW in dat jaar 100 miljoen euro beschikbaar.

Toekomst van het Programma

Het ministerie van OCW verkent de komende periode hoe het Programma Schoolmaaltijden kan worden verduurzaamd na schooljaar 2025-2026. Het Programma Schoolmaaltijden wordt in de huidige vorm verlengd tot en met het einde van schooljaar 2025-2026. Basisscholen en middelbare scholen kunnen zich via schoolmaaltijden.nl blijven aanmelden voor gratis schoolmaaltijden voor hun leerlingen.

“Dit is supergoed nieuws voor die 350.000 kinderen voor wie schoolmaaltijden het verschil maken tussen wel of niet met honger in de klas zitten”, zegt Hans Spekman, directeur van het Jeugdeducatiefonds dat het Programma Schoolmaaltijden samen met het Nederlandse Rode Kruis uitvoert. “Schoolmaaltijden dragen bij aan het vergroten van kansengelijkheid, het verminderen van (kinder)armoede en het bevorderen van een gezonde leefstijl onder kinderen.

Succesverhalen

Basisschool De Alm in Tilburg doet sinds de start mee aan het Programma Schoolmaaltijden. Inmiddels draait het eten op school als een geoliede machine. Het resultaat? Meer rust, betere gezondheid en vooral: vertrouwen.

Anneke Lemsom, managementassistent op Praktijkschool De Wissel in Goes, vindt het geen moeite de zomerpakketten: “Wat je ervoor terugkrijgt, vind ik echt geweldig,”. Al voor het derde jaar op rij organiseert de school met veel enthousiasme zomerpakketten voor hun leerlingen.

labels:

Zie ook: