De geschiedenis van panden en bedrijven aan de Stationsstraat in Deurne is rijk en gevarieerd. Een van die bedrijven is Rooyakkers Groenten en Fruit, dat een interessante achtergrond heeft in relatie tot de locatie aan de Stationsstraat.

De Geschiedenis van Stationsstraat 27-29-31

Stationsstraat 27-29-31 zijn drie adressen in Deurne. Om de context van Rooyakkers Groenten en Fruit te begrijpen, is het belangrijk om de geschiedenis van deze locatie te verkennen. Het perceel was waarschijnlijk afkomstig uit de nalatenschap van de ouders van Anna Catharina van de Mortel, de tweede vrouw van Jan Willem van de Mortel, namelijk Antonius en Johanna Maria van de Mortel-Smits. Op 27 mei 1809 kreeg Jan Willem van de Mortel vervolgens vergunning om op zijn stuk land op de Schuivelberg, groot 2½ lopense, op perceel E 8 zijn rosoliemolen te bouwen. Dat was ter plaatse van de huidige adressen Stationsstraat 30-32.

Op 12 februari 1835 werd de boedel van de rentenier Jan Willem van de Mortel verdeeld. Een perceel bouwland (E 65), een moestuin (E 66) en een huis en erf (E 67), groot 487 m2, aan zijn gelijknamige zoon Jan Willem van de Mortel junior, fabrikant, en aan Pieter Antoni van Griensven. Kadastraal kregen de percelen daarbij ook nieuwe aanduidingen. De tuin werd bekend als E 989, het huis en erf als E 990 en het bouwland als E 992.

Op 13 oktober 1851 verkocht burgemeester Jan Willem van de Mortel en drie companen, waaronder de koper, sectie E 990, zijnde huis en erf, en E 991, een brouwerij met 2 koperen brouwketels, drie kuipen, twee koelbakken, twee pompen, het vaatwerk en losse ketels aan brouwer Gerard van Hombergh uit Sint-Oedenrode voor 4000 gulden.

Op 22 april 1863 vond een boedelbeschrijving plaats voor de twee nog minderjarige kinderen van herbergierster Ludovica Leonora Huberta van Griensven (1823-1898), weduwe van Gerard van Hombergh. In de gelagkamer werden de volgende voorwerpen beschreven: zes tafels met 24 stoelen, een klok, zeven platen, een spiegel, het buffet, 43 bierglazen en 34 kleine bierglazen, 28 wijn- en andere glazen, vier tinnen maten, twee trechters, vier koperen comforen met ander aardewerk en twee lampen.

Na de dood van Gerard werd de brouwerij herbestemd, en rond 1865 omgebouwd naar vijf woningen met tuin. Kadastraal werden zij bekend als E 1232, E 1233, E 1234, E 1235, E 1236 (huizen met erf) en E 1237 (tuin). Op 26 april 1882 verkocht bakker Anselmus Kuijpers (1831-1915), met wie Ludovica Leonora Huberta van Griensven, inmiddels hertrouwd was, het perceel E 990, zijnde huis, fabriek en erf met andere huizen in de voormalige brouwerij voor 1.2400 gulden aan timmerman Franciscus Rooijakkers.

Rond 1884 vernieuwde Franciscus Rooijakkers zijn huis, fabriek en erf, kadastraal bekend als E 990, en splitste het in E 1640 en 1641.

In 1923 verkocht de weduwe Van Griensven-Goossens het pand E 1640-E 1641, en de voormalige brouwerij met daarin de drie huisjes en de werkplaats, aan postdirecteur Van der Ven.

Rond 1924 verkocht de postdirecteur Van der Ven het de huishelft E 1640 en een deel van de met wat tuin vergrote huishelft E 1641 (voortaan E 2167) aan Johanna Wilhelmina Petronella (Anna) Goossens (1884-1956). Van Nunen liet de vroegere brouwerij rond 1924 verbouwen en verenigen, waardoor het gebouw kadastraal bekend werd als E 2184 (schuur). Door een verbouwing en splitsing kregen de twee delen van het huis aan de Stationsstraat daarna, onder Goossens, de kadastrale aanduidingen E 2186 (links, ongeveer 1/3e van het pand) en E 2187 (rechts, ongeveer 2/3e van het pand).

In 1930 had het linker deel het adres A.10, bewoond door W. Kivits, en het rechter deel het adres A.11, bewoond door J. Goossens. Het linker gedeelte van het oude pand werd rond 1933 gekocht door de arbeider Antonius Jacobs (1891-1969). Het adres was tot 1955 Stationsstraat A.10. Hij verhuurde het pand vanaf 1934 aan groenten-, fruit- en vischhandel W. van Osch, telefoonnummer 30.

Rond 1935 verkocht Jacobs een deel van het pand aan de buurman. Zijn resterende deel kreeg daarna de kadastrale aanduiding E 2322. In 1935 werd de winkel van Van Osch opgeheven. Dat huis verkocht Jacobs rond 1956, toen hij naar Engeland vertrok, aan de gemeente Deurne. Rond 1956 liet de gemeente het perceel kadastraal hermeten. Kadastraal werd het perceel met de linker woning daarna bekend als K 308. Rond 1961 verkocht de gemeente Deurne het perceel. Koper van het huis met de onderliggende grond was grossier Johannes Maria Lemmens (1932). De laatste bewoner was Antonius Henricus van Grinsven (1906-1970), die op 17 maart 1961 het oude huis verliet.

Het rechter deel, E 2187, werd rond 1933 met een heel klein stukje van E 2186 gekocht door Gerrit Kivits, die er zelf ook ging wonen. Het adres was tot 1955 Stationsstraat A.11. De kapperszaak van Kivits was daar vanaf 1933 gevestigd. Naast knippen kon men er ook terecht voor scheren (met de kwast). Hij liet rond 1934 het gedeelte van E 2186, dat hij al bezat, kadastraal bij zijn rechter pand voegen. Het ging om de middelste voordeur met de ruimte erachter. Dat totale rechter deel werd daardoor kadastraal bekend als E 2321.

Koper was zijn vader Walterius Kivits (1865-1940), die eerder in de buurwoning woonde. Na de dood van moeder in 1936 werden de kinderen, onder wie ook Gerrit, eigenaren voor een deel van dat rechter deel. Rond 1940 werd dat rechter deel op een veiling aangeboden. Op die veiling kocht Gerrit het rechter deel van het pand, nog altijd kadastraal bekend als E 2321, weer terug.

In het Nieuwsblad van Deurne van zaterdag 3 januari 1942 wenste G. Op zaterdag 23 mei 1942 stond er in het Nieuwsblad van Deurne de volgende advertentie: Een net DAGMEISJE gevraagd G. W. Kivits Kapper, Stationstraat Deurne.

In 1961 lieten Kivits (vader Gerrit alleen of in samenwerking met zoon Hans) en Lemmens op het leeg geworden perceel een nieuw winkel-woonhuis bouwen. In plaats van twee delen werd het nieuwe pand in drie delen opgedeeld. In het gedeelte van Kivits werden twee winkelpanden met bovenwoningen gerealiseerd, in het gedeelte van Lemmens één. De bovenstaande foto toont aan dat het een gezamenlijk bouwproject was. De drie winkelpanden met bovenliggende woningen werden bekend als E 488 (winkelhuis, atelier, erf, Stationsstraat 27, van Lemmens), E 489 (huis, erf, Stationsstraat 29, van Kivits) en E 490 (huis, bergplaats, erf, Stationsstraat 31, van Kivits).

Hier woonde en werkte sinds 1961 als huurder de kleermaker Huub Wismans. Hij had een bedrijf in confectie, herenmode, maatwerk en bedrijfskleding. In 1966 kwam er een aanbouw aan dit pand voor de herenmodezaak en het atelier. In 1981 vestigde hier zich de familie Van Seccelen uit Asten met snackbar 't Stationneke", een naam trouwens die bedacht was door Deurnenaar Leo Martens die daarvoor honderd gulden beloning ontving.

Op vrijdag 2 november 2001 om 11.33 uur ontstond er een grote rookontwikkeling in de snackbar. De eigenaar wist niet waar het vandaan kwam en alarmeerde de brandweer. Tevens waarschuwde hij alle andere aanwezigen in het gebouw. De brandweer constateerde een behoorlijke brand in het afzuigsysteem. Door de brand- en waterschade werd de volledige voorraad verwijderd en vernietigd. De zaak bleef ruim een week gesloten.

Op zondagmiddag 5 juli 2015 woedde een grote brand in de cafetaria. De brand brak rond 12.20 uur uit. Niemand raakte gewond. Volgens eigenaar Hanou Zhao, sinds ruim vijf jaar eigenaar van deze zaak, ontstond het vuur in of achter de afzuigkap boven het fornuis. Samen met zijn vrouw stond hij in de zaak toen de brand begon. In de woning boven de cafetaria waren de dochter en een tante van Zhao. Zij konden het pand veilig verlaten. De brandweer rukte met drie voertuigen uit. Onder meer werd een hoogwerker ingezet en een extra watertank. Volgens officier van dienst Arjan van Beek was het vuur vrij snel onder controle, hoewel de bereikbaarheid van het pand aan de achterzijde - met diverse garageboxen en plat dak - lastig was. De cafetaria moet als verloren worden beschouwd, de panden ernaast liepen veel rookschade op.

Kivits verkocht E 489 kort vóór of kort ná de bouw aan zijn zoon Hans Kivits, herenkapper. Die nam het pand rond 1973 in gebruik als café, erf, bovenwoning, bergplaats. Op het adres Stationsstraat 29 was allereerst de kapperszaak van Hans Kivits gevestigd. In 1973 kwam hier de Figarobar, ook door Kivits uitgebaat. Nadat Hans Kivits zijn zaak in 1978 had opgeheven, werd het pand verkocht aan Blokker Deurne. Deze ging de benedenverdieping en bovenverdieping verhuren. Van 1988 tot en met 1993 was daar kledingzaak “la Donna” gevestigd, eigenaar Dolinda van der Schoot-Klokgieters. Toen zij vertrok kwam opticien Hans Anders in dit pand.

Gerrit Kivits behield E 490, zijn vrouw Anna Maria Kivits-Meulendijks (1909-1987) was er dameskapper. Hij verkocht dat uiteindelijk rond 1971. De nieuwe eigenaar was zijn andere zoon Peter Kivits, dameskapper en grimeur.

Groenten en Fruit in de Pandelaar te Gemert

Om een breder perspectief te bieden, is het interessant om te kijken naar de geschiedenis van groenten- en fruithandel in een andere nabijgelegen plaats, namelijk Gemert. In de Pandelaar in Gemert waren er verschillende middenstanders die een eigen bedrijfje hadden, waaronder groenten- en fruitverkopers.

In de jaren '30 bouwden Nelissen (‘de Koppere’) en Van Schijndel (‘Tejk’) een nieuw pand. Nelissen was koperslager/loodgieter en verkocht sanitair, Van Schijndel verkocht groenten en fruit. Naast Van Schijndel had Pauw Bouw een manufacturenzaak, waar vroeger Dien Peeters (gehuwd met Grárdje van Schijndel) een kledingzaak had. Weer wat verder had Drieka Reinders (‘d’n Brèsser’) een groentewinkeltje (nog vroeger aan de overkant).

Groenten en Fruit in de Bloemenbuurt-Noord

Het Bloemenplein werd in 1920 opgeleverd. Arbeiderswoningen, gebouwd in opdracht van de Vereniging Volkshuisvesting. Deze buurt heet tegenwoordig de Bloemenbuurt-Noord.

Groenten en Fruit in Strijp, Eindhoven

In Strijp, een stadsdeel van Eindhoven, waren er ook verschillende groenten- en fruitverkopers actief. In 1967 was het nog een 'normaal' beroep. Met paard en wagen met groente en fruit langs de deur. Deze foto van Gruunteboer Rinus Rooijakkers uit de Pastoriestraat, aan het venten in Strijp in de Anthony Moddermanstraat. Hij was werkzaam voor de Fa. Roos ook uit de Pastoriestraat. En als U nu denkt, die ken ik, klopt, denk er maar wat haar af, en een auto erbij. Hij doet dit werk nog steeds door heel Eindhoven. En nog steeds met een blauwe werkschort. Ja Rinus, het is een uitstervend beroep.

Kennelijk werden stadsdelen in ventwijken verdeeld. In Strijp hadden we ook nog Dorus v.d. Goor. De jongste broer van Piet van Acht, Marius, werd op zijn beurt knecht bij hem en begon niet lang daarna met een groentenkar voor zichzelf. Piet dreef toen nog met vader de boerderij. De groentenzaak, vanuit de ouderlijke boerderij aan de Sliffertsestraat, floreerde en Piet, de oudste broer, hing uiteindelijk de boerenpet aan de kapstok en ging mee in het groenten- en fruitbedrijf. Daarnaast verkocht Annie van huis uit ook veel eieren. De familie van Acht had namelijk grote kooien met leghennen.

Kadastrale Aanduidingen en Eigenaren

De kadastrale aanduidingen en eigenaren van de percelen aan de Stationsstraat hebben door de jaren heen verschillende veranderingen ondergaan. Hieronder een overzicht van enkele belangrijke momenten:

Jaar Kadastrale Aanduiding Eigenaar Omschrijving
1809 E 8 Jan Willem van de Mortel Rosoliemolen
1835 E 65, E 66, E 67 Jan Willem van de Mortel junior, Pieter Antoni van Griensven Bouwland, Moestuin, Huis en Erf
1851 E 990, E 991 Gerard van Hombergh Huis en Erf, Brouwerij
1882 E 990 Franciscus Rooijakkers Huis, Fabriek en Erf
1934 A.10 Antonius Jacobs Verhuurd aan W. van Osch (groenten-, fruit- en vischhandel)
1934 A.11 Gerrit Kivits Kapperszaak
1961 E 488, E 489, E 490 Johannes Maria Lemmens, Gerrit Kivits Winkelpanden met bovenwoningen

De Stationsstraat in Deurne heeft door de jaren heen verschillende bedrijven en bewoners gekend. Rooyakkers Groenten en Fruit is een van de vele bedrijven die een rol hebben gespeeld in de lokale economie en geschiedenis van Deurne.

labels:

Zie ook: