Niets is lekkerder dan een oer-Hollandse stamppot op een koude en winterse dag. Een essentieel onderdeel van stamppot is de aardappel. Welke aardappelsoorten kunt u het best gebruiken voor dit soort gerechten? En hoe krijg je die perfecte puree?

De Beste Aardappelen voor Stamppot

Voor stamppot kun je het beste kruimige aardappelen gebruiken. Voor een zachte puree of basis van je stamppot gebruik je bij voorkeur kruimige aardappelen. De beste aardappelen voor stamppot zijn kruimige aardappels en dus niet de vastkokende. Kruimige aardappelen zijn ideaal voor stamppot, omdat ze makkelijk uit elkaar vallen na het koken en mooi tot puree te stampen zijn.

Kruimige aardappelen vallen tijdens het koken iets uit elkaar, waardoor ze ideaal zijn om te stampen. De naam zegt het al: deze worden na het koken kruimig en vallen makkelijk uit elkaar. Daardoor kun je er perfect mooie puree van maken - een must voor goede stamppot.

Voorbeelden van Kruimige Aardappelen:

  • Bintje
  • Doré
  • Frieslander
  • Santé
  • Milva
  • Vivaldi
  • Monalisa
  • Melody
  • Victoria
  • Berber

De klassieke aardappel met geelbruinige schil kent de volgende kruimige soorten: Milva, Vivaldi, Monalisa, Melody, Victoria en Berber. Ook zijn er kruimige aardappelen met een rode schil.

Extra Kruimige Aardappelen

Er bestaan ook extra kruimige aardappelen, die ook wel afkokers worden genoemd. Dit type aardappelen valt tijdens het koken grotendeels uit elkaar, waardoor er soms nog maar minimaal gestampt hoeft te worden. Voorbeelden van afkokers zijn de Eigenheimer en de Resonant.

Vastkokende Aardappelen

Vastkokende aardappelen zijn minder geschikt voor stamppotten, omdat deze heel blijven tijdens het koken. Kun je van vastkokende aardappelen dan geen stamppot maken? Jawel, je krijgt alleen een stevigere, vastere puree. Let op dat je vastkokende aardappelen goed gaarkookt voor je er puree van maakt. Doe de gaartest: prik met een mes in het midden van een aardappel en til het mes op. Blijft de aardappel aan het mes hangen, dan moet-ie nog even koken. Blijft de aardappel liggen? Dan is-ie gaar - pureren maar!

Hoe Aardappelen Koken Voor Stamppot

  1. Snijd de aardappelen in gelijke stukken, zodat ze gelijkmatig garen.
  2. Zet ze op in krap koud water - ze moeten nét onder staan.
  3. Breng ze aan de kook en kook ze in gemiddeld 20 minuten gaar.
  4. Giet de aardappelen goed af en zet ze kort op het vuur tot het meeste vocht is verdampt (droogstomen).
  5. Verwerk de aardappelen zo heet mogelijk om er het gemakkelijkst puree van te maken. Stamp ze met een stamper fijn. Gebruik geen mixer of keukenmachine, want dan kunnen ze taai worden.

Als u eenmaal de juiste aardappelsoort heeft gevonden, gaat u deze koken. Hier is niet veel water voor nodig. Het is beter voor de smaak en het milieu als de aardappelen maar net onder water staan. U kunt gerust een beetje zout toevoegen. Nog economischer is het om de aardappelen te halveren, zodat zij maar 15 tot 20 minuten op het vuur hoeven te staan.

Giet ze af en zet de aardappelen terug op een laag vuurtje. Laat ze hier een seconde of 30 staan, zodat het overtollige vocht in de aardappelen kan trekken. Dat maakt de aardappelen extra lekker en minder papperig. U kunt vervolgens een beetje boter toevoegen en beginnen met stampen. Als de aardappelen erg droog blijven is het verstandig om een beetje melk toe te voegen. Het allerbest is als u deze melk vooraf al even heeft verwarmd. Warme melk zorgt ervoor dat de boter maximaal wordt opgenomen.

Variëren met Aardappelen en Andere Ingrediënten

Tijden veranderen. Misschien wil ook jij wat minder vlees eten en meer verse groenten op je bord. Als er één gerecht is dat zich daar perfect voor leent, dan is het wel stamppot. Vervang (een deel van) de aardappelen door stevige groenten zoals zoete aardappel, pompoen en wortel of vergeten groenten als knolselderij en pastinaak. Kook ze samen met de aardappelen gaar en maak er dan puree van. Schep er ten slotte de overige groente door. Voor een voedzame stamppot met veel smaak en minder calorieën, maar wel een vertrouwde smaak!

Aardappelen zijn een belangrijk bestandsdeel van de traditionele stamppotten, maar ze kunnen ook gedeeltelijk of helemaal weggelaten worden. Zo kunt u er bijvoorbeeld voor kiezen om een deel van de aardappelen te vervangen door knolselderij. Zo hoeft u niet zoveel aardappelen te eten en kunt u toch een stamppot klaarmaken. De structuur van knolselderij leent zich immers goed voor dit soort gerechten. U kunt een deel van de aardappelen ook vervangen door bloemkool. Als u helemaal geen ‘reguliere’ aardappelen wilt gebruiken in een stamppot, kunt u zoete aardappel gebruiken.

Oorspronkelijk werd stamppot gemaakt op basis van pastinaak. Pas toen de aardappel in de negentiende eeuw populair werd in Nederland, werd die het hoofdingrediënt van stamppot. En vandaag de dag maakt pastinaak weer z’n comeback in stamppot.

Extra Tips voor de Perfecte Stamppot

  • Kook de aardappels voor puree met zo min mogelijk water. Ze hoeven maar half onder water te staan.
  • Pureer aardappels met een roerzeef of pureeknijper. Of gebruik evt. een bolzeef en druk de aardappels er met een pollepel doorheen.
  • Voor puree geldt: hoe heter, hoe beter. Kook daarom de melk met de boter voor je die erbij doet. Zolang de temperatuur boven de 80 graden blijft, kan het zetmeel in de gare aardappels nog vocht opnemen.

Bekende Stamppotten

De meest bekende stamppotten zijn zuurkoolstamppot, boerenkoolstamppot en andijviestamppot. Hutspot is officieel geen stamppot, maar wordt tegenwoordig in hetzelfde rijtje geplaatst.

labels: #Koken #Aardappel

Zie ook: