De durian is een tropische vrucht die oorspronkelijk uit Zuidoost-Azië komt. In Azië staat een zoete, smeuïge, kruidige, naar fruit smakende vrucht bekend als de durian. Hij combineert alles wat lekker is: vettig, zoet en met heel veel verschillende smaakjes. Alleen stinkt hij verschrikkelijk, naar uien, knoflook en zweetsokken. De durian staat bekend als de meest stinkende vrucht ter wereld, vandaar ook de naam stinkfruit.

Wat is een Durian?

De durian is een tropische groen/geel/bruine vrucht. De vrucht is zo groot als een rugbybal en heeft een stekelige schil. De durian is het bekendst om zijn penetrante geur, vandaar ook de naam stinkfruit. Hoe rijper de vrucht, des te sterker de geur.

De durianvrucht heeft een haat-liefde verhouding met de samenleving. In Zuidoost-Azië kennen ze de vetrijke vrucht namelijk als The King of Fruits, maar vele anderen worden al misselijk bij de gedachte aan de uit de kluiten gewassen kastanje. En dat komt door de extreem - maar dan ook écht extreem - sterke geur.

Sommige joekels kunnen zo’n acht kilo wegen, maar de meeste exemplaren wegen tussen de één en drie kilo. Je herkent het aan z’n grote formaat en stekelige, harde buitenkant. Van binnen zijn ze gevuld met een vla-achtig vlees en grote zaden.

Geur en Smaak

Met zweet doordrenkte gymsokken op een bedje van rottend vlees: zo kan je de geur van de durianvrucht omschrijven. De geur mag dan wel geassocieerd worden met een kerkhof die over de houdbaarheidsdatums is, maar de smaak weet je te verrassen. Zo wordt het weleens omschreven als een amandelachtige custardsmaak.

Ondanks deze geur is de smaak van de durian zoet, een beetje zoals vanillevla, met scherpe randjes zoals knoflook of ui. De durian is zoet zoals banaan, maar tegelijkertijd ook scherp zoals knoflook of schimmelkaas. De textuur is zacht en roomachtig.

De vrucht smaakt naar licht fermenterende banaan, anderen herkennen er amandel in, soms ook ui en knoflook. Doerian is lichtzoet, friszuur en tongprikkelend zoals een licht mousserende drank je tong kan prikkelen. De structuur doet een beetje vlezig aan, maar valt uiteen in je mond.

Waarom Stinkt de Durian Zo Erg?

De genetici die twee weken geleden de DNA-volgorde van de populaire doerianvariant Musang King onthulden, laten glashelder zien welk gereedschap de doerian heeft om zijn sterke ui- en knoflookgeur te maken. Die geuren komen van zwavelhoudende organische moleculen (diethyldisulfide bijvoorbeeld). Er zijn genen nodig om die zwavelverbindingen te kunnen maken en de doerian heeft er daarvan inmiddels viermaal zoveel als de cacaoplant. De doerian kan ook heel goed de korte vetmoleculen maken die de zweetsokkengeur geven. Dat is wat de genetici zien die doeriangenen onderzoeken en vergelijken met genen van andere planten.

Waar te Vinden en Hoe te Eten

Hier is de doerian zeldzaam en ligt hij reukloos diepgevroren in de betere toko. Ondertussen is de vrucht in Azië niet meer aan te slepen. Het is hypefruit. De rijke Chinezen hebben hem ontdekt. Thailand en Maleisië zijn de grote exportlanden. Die gekte is nieuw.

Zo kan je de vrucht gewoon snoepen, maar vaak wordt het ook gegeten als groente en gedronken als sap. Eten is weten. Ook is het onderdeel van een Indonesische vissoep. Daarnaast kan je de zaden roosteren en koken. Maar zorg dus vooral dat je de geur overwint.

Maak de durian open door aan de onderkant van de vrucht met een scherp mes een gat van ongeveer 5 cm diep te maken. Als je goed kijkt, zie je in de durian 5 naden zitten. Hierlangs kan je de durian in partjes snijden. Bescherm je andere hand tegen de stekels door de durian vast te houden met een theedoek.

Bewaar de durian op kamertemperatuur. Let wel op, want andere producten nemen de sterk aanwezige geur van de durian snel over! Hoelang de durian houdbaar is is lastig te voorspellen.

Vruchtverbod

De geur is zelfs zó heftig, dat de vrucht op sommige openbare vervoersplekken en in een aantal Aziatische hotels verboden is. Zo is het in Singapore in alle vormen van openbaar vervoer niet toegestaan om het zelfs maar te vervoeren. En bij sommige hotels kan je als durianvreter zelfs een schoonmaakboete krijgen...

Gezondheidsvoordelen

Los van de sterke geur is durian een ontzettende gezondheidsbom. Het is namelijk een van de meest voedzame vruchten ter wereld. Het is van nature rijk aan ijzer, vitamine C en kalium.

Tip: Van een hele vrucht houd je ongeveer 15% tot 30% vruchtvlees over. Je moet dus wel een paar van deze vruchten eten om aan je dagelijkse portie fruit van 200 gram te komen. Of verwerk de vrucht in een tropische fruitsalade, dan ben je er zo!

Receptidee: Maleisische Curry met Durian

Maleisiërs eten wel vijf of meer keer per dag, en overal op straat kun je allerlei curry’s aanwijzen of opscheppen. De ingrediënten variëren, soms zit er doerian in (een sterk stinkende vrucht die sommige mensen walgelijk vinden en andere heerlijk - sommige bussen en hotels zijn uitgerust met een “no durian” bord), soms is het heel bitter door de toevoeging van sopropo.

Hierbij een Maleisisch recept:

  1. Doe alle ingrediënten uit het eerste blokje in een blender of keukenmachine en pureer tot een gladde saus.
  2. Breng de saus in een pan aan de kook met de kokosroom.
  3. Voeg de groenten en overige ingrediënten toe in de juiste volgorde zodat alles tegelijkertijd gaar is: bij voorbeeld eerst de kool (als je wortel gebruikt dan is dit het moment om die erbij te doen).
  4. Na 2 minuten koken de tofu en de broccoli of bloemkool en de paprika.
  5. Na 2 minuten koken de ananas en de koriander. Korianderhaters kunnen peterselie gebruiken in plaats van koriander.
  6. Roer alles goed door, voeg eventueel nog een scheutje water of bouillon toe om een saus van de juiste dikte te krijgen, en laat nog zo’n 5-10 minuten pruttelen met een deksel op de pan.

Ik heb het ook een keer gemaakt beginnend met een uitje fruiten in wat olie. Verder volgde ik het recept.

De Cameron Highlands: Een Paradijs voor Bijzondere Planten

Kaschef Rogier van Vugt van de Hortus botanicus Leiden vertelt over de weelderige natuur van de Cameron Highlands, één van de bijzonderste natuurparken van het Maleise vasteland. Van vleesetende bekerplanten, tot stinkende doerians en parasitaire bloemen.

De Cameron Highlands zitten vol bizarre planten. Als je geluk hebt bloeit bijvoorbeeld de Rafflesia. Die heeft geen wortels én geen bladeren: het is een verborgen kluwen van strengels en draden, die als een parasiet in een andere plant leeft. Die plant waarin hij groeit, heeft natuurlijk wel wortels en bladeren, en daar leeft de Rafflesia van. Totdat hij gaat bloeien is de Rafflesia onzichtbaar. Maar dan groeit er opeens een rare bloemknop, die na een jaar plots openklapt, om maar een paar dagen te bloeien. Het is een gigantische bloem, de grootste op aarde! Maar ook de geur is indrukwekkend. Omdat de bloem wordt bestoven door vliegen, verspreidt de bloem de geur van rottend vlees.

Er leven veel verschillende soorten in de Cameron Highlands, maar de meest voorkomende zijn ‘Nepenthes’. Die zijn te herkennen aan de bizar gevormde bekers die aan de planten hangen. Mensen denken vaak dat dit de bloemen zijn, maar die zijn een stuk kleiner en moeilijk te vinden. De bekers zijn trouwens allemaal aangepast aan verschillende prooien. Donkere, op de grond liggende bekers zijn voor kruipende insecten, en hoge, felgekleurde exemplaren vangen vooral vliegen en wespen.

Er groeien ook veel eetbare planten, die wij niet allemaal kennen. De rijkdom aan eetbare planten in Zuidoost-Azië is gigantisch. Slechts een heel klein deel is bekend in Europa. Meestal omdat de houdbaarheid slecht is, maar ook omdat we liever vruchten en groentes kopen die we een beetje kennen. Eén typische vrucht die hier wel eens te koop is, is de doerian. Die wordt ook wel de koning onder de vruchten genoemd. Ze groeien aan hoge bomen en het formaat kan variëren van de grootte van een sinaasappel tot een voetbal. De buitenkant is helemaal bedekt met dikke, piramide-achtige stekels. Het rijpe vruchtvlees is een soort custard, waar je een beetje aan moet zuigen. Het heeft alleen wel een vreemd geurtje die maar weinig mensen kunnen verdragen. Om die reden is het vaak verboden om hem te eten in hotels of bussen. Alhoewel ik veel mensen ken die het de allerlekkerste vrucht op aarde vinden, moet ik zeggen dat ik er persoonlijk niet wild van ben.

Andere Tropische Vruchten in Thailand

Verlaat Thailand niet zonder je het heerlijke fruit geproefd hebt! Er zijn echt zoveel heerlijke tropische vruchten te vinden. Hieronder sommen we enkele tropische Thaise vruchten op die zeker het proberen waard zijn! Koop ze op een van vele lokale markten of bijvoorbeeld zelfs op een drijvende markt, een ware beleving!

Thailand kent een koning en koningin onder de vruchten. De durian is de koning en de mangosteen is de koningin. Nou smaakt deze vrouwelijke vrucht heerlijk zoet en deze mannelijke vrucht herken je van mijlen ver aan zijn doordringende geur. You will love it or hate it… De meeste vruchten kennen diverse benamingen.

  • Jackfruit: De grootste boomfruit soort die er bestaat. De jackfruit heeft een bijzondere smaak en structuur. Het lijkt een beetje bloemachtig, al wordt er ook gezegd dat hij (wanneer jong) een vleesachtige structuur heeft en mede daardoor een goede vleesvervanger.
  • Dragon Fruit: Deze knal roze vrucht met stekels is de vrucht van een cactus. Het vruchtvlees binnenin is roze of wit met zwarte kleine pitjes, vergelijkbaar met die van een kiwi. Het heeft een frisse smaak.
  • Guava: Deze groene vrucht wordt in het Thais Farang genoemd, wat letterlijk vertaald kan worden als buitenlander. Deze vrucht komt oorspronkelijk uit Zuid Amerika, maar is hier nu ook veelvuldig te vinden.
  • Rose Apple: Deze klokvormige vrucht is er in een rode kleur en een witte/groene kleur. Ze bevatten veel water en smaken erg fris. De naam is wel verwarrend, want het heeft weinig overeenkomsten met rozen of appels.
  • Pomelo: De pomelo is een citrusvrucht, meestal groen/geel van de buitenkant. Het is de grootste citrusvrucht die er bestaat. De schil lijkt op die van een sinaasappel of grapefruit. De smaak komt ook overeen met grapefruit, alleen is de pomelo een stuk milder en minder bitter.
  • Custard Apple: Het vruchtvlees van de custard appel, lijkt op custard. Een bijzondere vrucht met zijn groene schubben. Met een lepel schep je zo het vruchtvlees eruit. Een gezond custard toetje!
  • Lychee: Tussen juli en oktober kun je de lychee tegen het lijf lopen wanneer je de markten in Bangkok bezoekt. De lychee is een kleine ronde vrucht, ter grote van min of meer een golfbal. Hij heeft een ruwe, schubachtige rode/roze schil. Door hem tussen je vingers te knijpen, barst de schil en kun je hem pellen. Het witte vruchtvlees smaakt verfrissend en zoet.
  • Rambutan: De rambutan is familie van de lychee en longan. De rambutan is fel rood, net iets groter dan de andere drie en is de enige met haren. Aan deze zachte lange haren heeft hij ook zijn naam te danken. Rambut betekent haar in het Maleis.
  • Longan: Dit is een onbekender broertje of zusje van de lychee en rambutan. In tegenstelling tot de andere twee heeft de longan een bruine ruwe schil. Het makkelijkste is om hem tussen je vingers open te knijpen en hem dan af te pellen. Tussen juni en augustus kun je van deze vrucht genieten in Thailand.
  • Papaya: De papaya tref je het hele jaar door aan in Thailand. Toch smaakt hij het lekkerst tussen maart en juni. Papaya wordt niet alleen als zoete vrucht gegeten in Thailand. De jonge, onrijpe papaya is misschien nog wel populairder in dit land.
  • Sapodilla: Dit is weer een vrucht die je lekker vindt of verschrikkelijk. De sapodilla heeft een bijzondere sterke smaak. Een combinatie van bruine suiker, karamel, honing en wortelbier.
  • Kokosnoot: De kokosnoot levert niet alleen mooie vakantiekiekjes op, het smaakt ook heerlijk en is ook nog eens heel gezond! In Nederland zie je vaak de oude, bruine barst, kokosnoot in de winkels liggen. Hier in Azië kom je vaak de jonge, groene kokosnoot tegen.
  • Slangenfruit: Deze vrucht heeft een zeer interessante, bruine schil. Het lijkt een slangenhuid. Het vruchtvlees is wit van kleur. Slangenfruit heeft een zoetige, tropische smaak.
  • Banaan: Bananen zie je echt overal en in zoveel verschillende soorten. Klein, groot, dik, dun, geel, groen, rood/oranje en ze smaken ook zeer verschillend. De een smaakt wat zachter en zoeter, de ander is wat steviger en melkachtig. Er zijn meer dan 30 verschillende soorten bananen in Thailand te vinden.

labels: #Ei

Zie ook: